ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಅಲಪ್ಪುಝಾ

ಉಂದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ದ್, ಒಂಜಿ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
A kettuvallam (houseboat) in Alappuzha (Alleppey), Kerala, India

ಅಲಪ್ಪುಝಾ (ಮಲಯಾಳಂ: [aːlɐpːuɻɐ] i) ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಲೆಪ್ಪಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಲಕ್ಕಾಡಿವ್ ಸಮುದ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪುರಸಭೆ ಬೊಕ್ಕ ಊರು. ಉಂದು ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರಾರುನಾನ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಸುಮಾರ್ ೧೩೦ ಕಿ.ಮೀ (೮೦೮೦) ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ೨೦೧೧ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ೨೪೦,೯೯೧ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಸಾಂದ್ರತೆ ೩,೬೭೫/ಕಿ.ಮೀ.೨ (೯,೫೨೦/ಚದರ ಮೈಲಿ) ಉಂಡು.[೧]

ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಸಂಗಮ್ ಯುಗೊಗು ಪಿರ ಬರ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ 1ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಬರಾಸೆಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.೧೬ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಡಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಕ್ತಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಈ ಊರು ಬುಲೆಂಡ್. ರಾಜ ಕೇಸವದಾಸನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬಂದರ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಊರುದ ಮುಟ್ಟ ಸಾರಿಗೆಗ್ ಕಾಲುವೆಲೆನ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಊರು ತ್ವರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನ್ ಅನುಭವಿಸೊಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್, ಈ ಪ್ರದೇಶ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಕೇಂದ್ರೊದ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಕುಸಿತೊನು ಅನುಭವಿಸೊಂಡು

AC Road SH-11

ಇನಿ ಅಲಪ್ಪುಜ ಕೇರಳದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ. ಈ ಊರು ಜಲಮಾರ್ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರವುದ ನೀರ್ ಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಉಂದು ಕೇರಳದ ತರ್ಶಿಶ್ ಭೂಮಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಉಂದು ಓಣಂ ಪರ್ಬೊದ ಪೊರ್ತುಡು ವಾರ್ಷಿಕ ನೆಹರೂ ಟ್ರೋಫಿ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ಗ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದ್ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂಡುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಕಾಯಿರ್ ತಯಾರಿಕೆದ ಒಂಜಿ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಆದುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಬುಲೆವೊಂದುಪ್ಪುನ ಕಾಯಿರ್ ಉದ್ಯಮ ಉಂಡು.

ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
Sunset at Alleppey beach

ದುಂಬುದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಲ್ಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ದ್ ಕೆತ್ತೆದ್, ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆ ೧೯೫೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ರಚನೆ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುಟು ಏಳು ತಾಲೂಕುಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಅವು ಚೆರ್ತಾಳ, ಅಂಬಲಪ್ಪುಝಾ, ಕುಟ್ಟನಾಡ್, ತಿರುವಲ್ಲಾ, ಚೆಂಗನ್ನೂರು, ಕಾರ್ತಿಕಪ್ಪಳ್ಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೊಚ್ಚಿ ಬೊಕ್ಕ ಕನಯನೂರು ತಾಲೂಕುಲು, ಪೂರ್ವೊಡು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ವೈಕೊಂ, ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಚಂಗನಸೆರಿ ತಾಲೂಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಪಠಾನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆದ ತಿರುವಲ್ಲಾ, ಕೊಜೆಂಚೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಡೂರು ತಾಲೂಕುಲು, ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಕುನ್ನಾಥೂರು ಬೊಕ್ಕ ಕರುಣಾಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಲಕ್ಕಳಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಸೀಮೆ ಉಂಡು ಕಡಲ್. ಅಲಪ್ಪುಜ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಚೆರ್ತಾಳ, ಅಂಬಲಪ್ಪುಜ, ಕುಟ್ಟನಾಡ್, ಕಾರ್ತಿಕಪ್ಪಳ್ಳಿ, ಚೆಂಗನ್ನೂರು ಬೊಕ್ಕ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರ ಪನ್ಪಿನ ಆರು ತಾಲೂಕುಲು ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧,೪೧೪ ಕಿ.ಮೀ.೨ (೫೪೬ ಚದರ ಮೈಲಿ).

ಚರಿತ್ರೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕುತ್ತನಾಡ್, ಕೇರಳದ ಅರಿತ ಕಂಡೊಲು, ನೆತ್ತ ಕಂಡೊಲು, ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ತೋಡುಲು, ಪಚ್ಚೆ ತಾರಾಯಿದ ಮರಕುಲು ಇಪ್ಪುನ ಕಾಲುವೆಲು, ಸಂಗಮ ಯುಗದ ಸುರುತ ಕಾಲೊಡ್ದುಲಾ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು. [೨]

ಉನ್ನುನೀಲಿ ಸಂದೇಶಂ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಲು ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊದ ಬಗೆಟ್ ಒಂತೆ ಒಳನೋಟೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಚೀನತೆಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಲ್ಲ್ ದ ಶಾಸನೊಲು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್, ಚರ್ಚ್ ಲೆಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಗುಹೆಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವೊನು ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪುಂಡು. [೩]

ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಾದ ದೀತ್ಂಡ್, ಕ್ರಿ.ಶ.1ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಲಾ. ಕೊಕ್ಕಮಂಗಲಂ ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಚರ್ಚ್ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪನ್ನೆರಡು ಶಿಷ್ಯೆರೆಡ್ ಒರಿಯರಾಯಿನ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಏಳು ಚರ್ಚ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಕ್ರಿ.ಶ.೫೨ಡ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಬಂದರ್ ಡ್ ಇತ್ತೆ ಕ್ರಾಂಗನೂರು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರು ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಡ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಾಲಿಯಂಕಾರೊಡು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆದ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊನು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.

ಕ್ರಿ.ಶ. ೯ನೆಡ್ದ್ ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ರಡ್ಡನೆ ಚೆರಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಡಿಟ್ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಬುಲೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಚೆಂಗನ್ನೂರುದ ವಿದ್ವಾಂಸೆರಾಯಿನ ಶಕ್ತಿಭದ್ರನ್ ಬರೆತಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕ `ಆಸ್ಚಾರ್ಯ ಚೂಡಮಣಿ` ಪನ್ಪಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ನಮಕ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಗತಿಲೆನ್ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಜ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಹಮ್ಮನ ಸಮೀಪದ ಮುಕ್ಕಾಲ್ ವಟ್ಟಂ ಡ್ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೇವೆರೆನ ಮಿತ್ತ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಚೀರಪ್ಪಂಚಿರ ಪನ್ಪೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೇವೆರ್ ತನ್ನ ಸಮರ ಕಲೆನ್ ಕಲ್ಪುನ ಕಲಾರಿಡ್ದ್. ಪಿ. ಉನ್ನಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಲ್ಬಮ್ 'ಶಬರಿಮಲೈ ವಾ ಚರಣಂ ಸೊಳ್ಳಿ ವಾ' ಪನ್ಪಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸೊನು ಬೊಕ್ಕ ಮಹಿಷಿ ರಾಕ್ಷಸೆರೆನ್ ಗೆಂದಿನ ದುಂಬು ಅಯ್ಯಪ್ಪಾ ದೇವೆರ್ ಇಲ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಪಾವುನ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಂಡು.

೧೪೯೮ಡ್ ಕೊಜಿಕೋಡೆಡ್ ಇಳಿಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಲು ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕುಲು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಧರ್ಮನ್ ಪಸರಿಸವುನ ಮೂಲಕ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬೇ ಇತ್ತಿನ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕೆರೆಗ್ ಮತಾಂತರ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಸೈಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.

೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಶಕ್ತಿ ಕಮ್ಮಿ ಆನಗ, ಡಚ್ ಲು ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಲೆಡ್ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ಡಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಕ್ಕಾಡ್, ಕಾಯಂಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಕರಪ್ಪುರಂ ರಾಜೆರೆನ ನಡುಟು ಸಹಿ ಪಾಡ್ದಿನ ಕೆಲವು ಒಪ್ಪಂದೊಲೆನ್ ಅವಲಂಬಿಸಾದ್ ಅಕುಲು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಶುಂಠಿನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋದಾಮುಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಾಲ ಕರಿಲೆಕನೆ ಅಕುಲು ಜಿಲ್ಲೆದ ರಾಜಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆನ್ ಲಾ ತೂಯೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು 'ಆಧುನಿಕ ಟ್ರಾವಂಕೂರುದ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್' ಆಯಿನ ಮಹಾರಾಜ ಮಾರ್ತಾಂಡ ವರ್ಮ (೧೭೦೬-೧೭೫೮) ಆ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆಡ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್.

ಟ್ರಾವಂಕೂರು ದೇವಾನ್ ರಾಮಯ್ಯನ್ ದಲಾವಾ (ಮರಣ ೧೭೫೬) ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ತೆರ್ ಅಲ್ಪ ಅರೆಗ್ ಮಾರ್ತಾಂಡ ವರ್ಮ ಅರಮನೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಮದಿಮೆದ ಮರಣೊದ ಪಿರವು, ರಾಮಯನ್ ಎಡಸ್ಸೆರಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರೊದ ಒರಿ ನಾಯರ್ ಮಹಿಳೆನೊಟ್ಟುಗು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್ (ಈ ಕುಟುಂಬೊದ ಒರಿ ಸದಸ್ಯೆ ಪಿಜಿಎನ್ ಉನ್ನಿಥನ್, ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ೧೯೪೭ಡ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ದ ಕೊನೆತ ದೇವಾನ್ ಆಯೆರ್). ಆರೆನ ಮರಣೊದ ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಯ್ಯನ ಸಂತಾನೊದಕುಲು ಟ್ರಾವಂಕೂರು ಬುಡ್ದು ತಮಿಳುನಾಡುದ ಪುದುಕ್ಕೊಟ್ಟಾಯಿಡ್ ನೆಲೆಯಾಯೆರ್. ರಾಜ್ಯೊಗು ಮಲ್ತಿನ ಸೇವೆಲೆನ್ ಗುರುತಿಸವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಅರೆನ ನಾಯರ್ ಪತ್ನಿಗ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರು ಸರ್ಕಾರೊಡ್ದ್ ಉಡುಗೊರೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಉಡುಗೊರೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಭತ್ಯೆಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸ್ವಂತ ವಂಶಸ್ಥೆರೆಗ್ ದಲಾವಾ ಪನ್ಪಿನ ಗೌರವ ಬಿರುದುನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.

೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಗತಿ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕರ್ನಲ್ ಜಾರ್ಜ್ ಮನ್ರೊ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಪುನರ್ಸಂಘಟನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಬಂಧೊಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ತೆರೆಯಿನ ಐನ್ ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ದುಂಬುದ ಟ್ರಾವಂಕೂರು ರಾಜ್ಯೊದ ಸುರುತ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುತ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಚೇರಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ಕಾಯಿರ್ ಮ್ಯಾಟ್ ಲೆನ ಸುರುತ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಖಾನೆನ್ ೧೮೫೯ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೮೯೪ಡ್ ನಗರ ಸುಧಾರಣಾ ಸಮಿತಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೪೬ಡ್ ಪುಣ್ಣಪ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಯಲರ್ ನ ಹೋರಾಟೊಲು ಜನೊಕುಲೆನ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರುದ ದೇವಾನ್ ಆಯಿನ ಸರ್ ಸಿ. ಪಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆತ ಕಾರಣೊಡು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯೆರ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರುದ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗೊಡ್ದು ಪಿದಯಿ ಪೋಯೆರ್. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೮ಡ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರುಡ್ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಚಿವಾಲಯ ರಚನೆ ಆಂಡ್. ಟ್ರಾವಂಕೂರು ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ರಾಜ್ಯೊಲು ೧ ಜುಲೈ ೧೯೪೯ಡ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದೆರ್. ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಪುನರ್ಸಂಘಟನೆ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೫೬ ದ ಅಡಿಟ್ ೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೬ಡ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಮುಟ್ಟ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂದುವರಿಂಡ್. ಜಿಲ್ಲೆ ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೭ಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಡಳಿತ ಘಟಕವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್

ರಾಜ ಕೇಶವದಾಸ್ ಚ ಆಲಪ್ಪುಜ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಧರ್ಮ ರಾಜ ಕಾರ್ತಿಕ ತಿರುಣಾಲ್ ರಾಮ ವರ್ಮನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಟ್ರಾವಂಕೂರುದ ದೇವಾನ್ ಆಯಿನ ರಾಜ ಕೇಸವದಾಸ್ ತನ್ನ ಯೋಜನೆ ಕೌಶಲ್ಯೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕುಶಲತೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಆರ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮೈಂಡ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಅಲಪ್ಪುಝಾನ್ ಒಂಜಿ ಆದರ್ಶ ಜಾಗೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೂಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರಾವಂಕೂರುಡು ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಯೋಜಿತ ಬಂದರ್ ನಗರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಭೌಗೋಳಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಗರ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ದ್ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಮಸ್ತ್ ಸೂಕ್ತ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಕ್ ವಾಟರ್ ಡ್ದ್ ಬಂದರ್ ಗ್ ಸರಕುಲೆನ್ ತೂಕೊನೆರೆ ರಡ್ಡ್ ಸಮಾನಾಂತರ ಕಾಲುವೆಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೂರತ್, ಮುಂಬೈ ಬೊಕ್ಕ ಕಚ್ ಡ್ದ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಲೆಗ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮೊಲೆನ್, ವ್ಯಾಪಾರೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸರಕು ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ್ ಒದಗಿಸಯೆರ್.

ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಪ್ರಗತಿನ್ ಸಾಧಿಸಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕಾಲೊಡು ಟ್ರಾವಂಕೂರುದ ಆರ್ಥಿಕ ನರ ಕೇಂದ್ರ ಆಯೆರ್.ಈ ಬಂದರ್ ನ್ 1762ಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕೋಯಿರ್-ಮ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಯಿರ್-ಯಾರ್ನ್ ರಫ್ತುಗಾದ್. ಕೆಸವದಾಸ್ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಂಬಾಯಿದೊಟ್ಟುಗು ವ್ಯಾಪಾರೊಗು ಮೂಜಿ ನೌಕೆಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆಪ್ಪೆ ಪೂರ್ವೊಡು ಸರಕುಲೆನ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಅನುಕೂಲಕರ ಡಿಪೋನ್ ಒದಗಿಸಯೆರ್

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಅಲಪ್ಪುಜಾ 9.54°N 76.40°E ಡ್ ಉಂಡು.ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ 1 ಮೀಟರ್ (3.3 ಅಡಿ) ಉಂಡು.ಅಲಪ್ಪುಝಾ 1,414 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (546 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ 2,195 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (847 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಕೆರೆಟ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಅಲ್ಪ ಜಿಲ್ಲೆದ 80 ಕಿ.ಮೀ ಕರಾವಳಿ ರೇಖೆಗ್ ಸೇರುನ ದುಂಬು ಆರು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಲು ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನವು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ನಗರೊನು ಕಾಲುವೆಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗ ೩ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ.

ಜಿಲ್ಲೆ ಒಂಜಿ ಮರಳುದ ಪಟ್ಟಿ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಕಡಲತೀರೊಲು, ನದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲು ತಡೆತ್ ದ್ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಭರಣಿಕ್ಕಾವು ಬೊಕ್ಕ ಚೆಂಗನ್ನೂರು ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಕೆಲವು ಚಿಮ್ಮಿನ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ್ ಬುಡ್ದು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪರ್ವತೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಡ್ಡೆಲು ಇಜ್ಜಿ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶಲಾ ಇಜ್ಜಿ.

ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಲಕ್ಕಾಡಿವ್ ಸಮುದ್ರೊಡು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಊರುಡು ಕೆರೆಕುಲು, ಕಡಲತೀರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಶುದ್ಧ ನೀರ್ದ ನದಿಲೆನ ಜಾಲ ಉಂಡು. ಕರಾವಳಿ ಅಲಪ್ಪುಜಾ ನೀರ್ ದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆನ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಕರಾವಳಿಡ್ ‘[ಚಾಕರ]’ ಪನ್ಪಿನ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಮೀನುಲು ಬೊಕ್ಕ ಸೀಗಡಿಲೆನ ಅರಳುನ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ ನಿಕ್ಷೇಪೊಡು ತೋಜಾವೊಲಿ. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಮರಳು ದಂಡೆದ ಬದಲಾವಣೆ ಮುಂಗಾರುದ ನಂತರದ ಅವಧಿಡ್ ತೋಜುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳದ ಜನಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪರ್ಬದ ಋತು ಆದುಂಡು. ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರವಾಹೊಲು ಮಣ್ಣ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ನ್ ಪುನರ್ಜೀವನ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶುದ್ಧ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆತ ಕಾರಣೊಡು ಕಡಲ್ ಡ್ ಸೀಗಡಿ, ಲಾಬ್ಸ್ಟರ್, ಮೀನ್, ಆಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಸ್ಯೊಲೆನಂಚಿನ ಕಡಲ ಜೀವಿಲೆನ ಸಮೃದ್ಧಿ ಉಂಡು.

ಪಿರವುದ ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಭೂಮಿಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟೀಲ್, ಬಾತುಕೋಳಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಮೊರಂಟ್ ಲೆನ್ ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಅಕುಲು ಮಸ್ತ್ ದೂರೊಡ್ದ್ ಮುಲ್ಪ ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ 'ಕೇರಳದ ಧಾನ್ಯಕೋಶ' ಪನ್ಪಿನ ಕುತ್ತನಾಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶ. ಕುಟ್ಟನಾಡ್ ನ್ ಕೇರಳದ ಅರಿತ ಬಟ್ಟಲ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ದ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ಕೆಳಗ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಬೇಳೆದ ಕಂಡೊಲು ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 0.6 ರ್ದ್ 2 ಮೀಟರ್ ಕೆಳಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು

ಹವಾಗುಣ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
Houseboats in Vembanad Lake, Alleppey backwaters, Kerala, India

ಕಡಲ್ ಗು ಸಮೀಪೊಡು ಇಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ, ಅಲಪ್ಪುಜಾದ ವಾತಾವರಣ ಬೇಸ ಋತುಡು ಆರ್ದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಸಿ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಆಂಡಲಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ತಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ತಿಂಗೊಲುದ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ 27 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್. ರಾಜ್ಯದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಇತ್ತಿಲೆಕನೆ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ರಡ್ಡ್ ಋತುವಿನ ಮುಂಗಾರುದ ಲಾಭ ಉಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುಡು ನೈಋತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಈಶಾನ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಅಲಪ್ಪುಝಾದ ಹವಾಮಾನೊನ್ ಪ್ರಭಾವಿಸವುನೆರ್ದಾತ್ರ ಭಾರೀ ಮಳೆತೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಸುದೀರ್ಘ ಮುಂಗಾರು ಋತುವಿನ್ ಅನುಭವಿಸವುಂಡು. ನೈಋತ್ಯ ಮಳೆಗಾಲ ಜೂನ್ ಡ್ದ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮುಟ್ಟದ ತಿಂಗೊಲುಡು ಹವಾಮಾನೊದ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಈಶಾನ್ಯ ಮಳೆಗಾಲ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಡ್ದ್ ನವೆಂಬರ್ ಮುಟ್ಟ ಮಳೆನ್ ತೂಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 2763 ಮಿ.ಮೀ

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಪುರಸಭೆ+ಔಟ್ಗ್ರೋತ್ಸ್ ಡ್ ೨೪೦,೯೯೧ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ೧೧೬,೪೩೯ ಪುರುಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೨೪,೫೫೨ ಪೊಣ್ಣುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಈ ನಗರ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಪುರಸಭೆ ಬೊಕ್ಕ ಪುಣ್ಣಪ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾರ್ಕೋಡ್ ಗ್ರಾಮೊಲೆನ ಬುಲೆಚಿಲ್ ಡ್ 65.57 km2 (25.32 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗ್ 3,675 ಜನ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಸಾಂದ್ರತೆಡ್ ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನವು. ಆರು ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವಯಸ್ಸ್ ದ 22,361 ಜನ ಇತ್ತೆರ್. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ನಗರೊದ ಸಾಕ್ಷರತೆದ ಪ್ರಮಾಣ 95.81% ಉಂಡು, 209,201 ಸಾಕ್ಷರೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಅಲ್ಪ 101,927 ಜನ ಪುರುಷೆರ್ (97.3%) ಬೊಕ್ಕ 107,274 ಜನ ಪೊಣ್ಣುಲು (94.43%). ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ 1070 ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್

ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲು ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರ್‌ಂಡಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುಡು ಮಲಂಕಾರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್ ಮಲಂಕಾರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ದ ನಿರಾನಂ ಡಯಸೀಸ್ ಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಊರುಡು ಇತ್ತೆ ಮಲ್ಲ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಆದುಂಡು ಉಂದು ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಮಾರ್ ಗ್ರೆಗೊರಿಯಸ್ ಕರುನ್ಯಾ ಥೀರಂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊನುಲಾ ನಡಪಾವುಂಡು

ಪಾತೆರುನ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಉಪಭಾಷೆ ಪಂಡ ಮಧ್ಯ ಟ್ರಾವಂಕೂರು ಉಪಭಾಷೆ.ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ. ೧೬ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಚ್ ಆಕ್ರಮಣೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಮಸ್ತ್ ಕೊಂಕಣಿಲು ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಥುರಾವೂರ್, ಚೆರ್ತಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊದ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆಗ್ ವಲಸೆ ಪೋಯೆರ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೊಚ್ಚಿನ್, ಕೊಡುಂಗಳೂರು, ಬೊಕ್ಕ ಕೊಲ್ಲಂ. ಈ ಜನಕುಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕೆರ್ ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ನೆಲೆಯಾಯೆರ್.

ದುಡ್ಡು-ಕಾಸ್

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಜಿಲ್ಲೆದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮುದ್ರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲು ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ಕೇರಳದ ಅರಿತ ಬಟ್ಟಲ್ ಆಯಿನ ಕುತ್ತನಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಹಿಂದುಳಿದುಂಡು ಆಂಡಲಾ, ಕಾಯಿರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಯಿರ್ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು, ಕಡಲ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು, ಕೈತಂತ್ರೊಲು, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿದ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲು, ಟಾಡಿ ಟ್ಯಾಪಿಂಗ್ ನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಸುರುತ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೇರಳೊಡು ಕಾಯಿರ್ ಉದ್ಯಮೊದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಊರು ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ಸಾರಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಉದ್ದೇಶೊಗುಲಾ ಬಳಕೆ ಆಪಿನ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬೆನ್ನಿದ ನೀರ್ ಉಂಡು.

ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಲೆನ ಲಭ್ಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಸಿರು ತೊಟ್ಟುನು ಪಡೆಯೆರೆ ಸೂಕ್ತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರಿಗೆದ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆ ಈ ಉದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶೊಲು. ಅರಬ್ಬೆರ್ ಬಾರಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕಾಯಿರ್ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮ್ಯಾಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಲೆನ ತಯಾರಿಕೆನ್ ಸುರುಕು 1859ಡ್ ಜೇಮ್ಸ್ ದುರ್ರಾಗ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್

ಕಾಯಿರ್ ಮಂಡಳಿನ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ೧೯೫೫ಡ್ ಕಾಯಿರ್ ಉದ್ಯಮ ಕಾಯ್ದೆದ ನಿಬಂಧನೆಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಕಲಾವೂರುಡು ಒಂಜಿ ಕಾಯಿರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಂಡು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಯಿರ್ ತರಬೇತಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಕೇಂದ್ರೊನು ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ೧೯೬೫ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಲಪ್ಪುಝಾ, ಕಾಯಂಕುಲಂ, ಕೊಕ್ಕೊತ್ತಮಂಗಲಂ, ಕೊಮಲಾಪುರಂ, ಮಣ್ಣನಚೇರಿ, ಮುಹಮ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ವಯಳಾರ್ ಡ್ ಕಾಯಿರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸರಕು.ಕಾಯಿರ್ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಚೆರ್ತಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಮನ್ನಂಚೇರಿಡ್, ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪು ಅರೂಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡಮ್ತುರುತ್ ಡ್, ಚೆಂಗನ್ನೂರುಡ್ ಪ್ಲೈವುಡ್, ಆರೂರುಡ್ ಕೆಲ್ಟ್ರಾನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರೊಡು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಥನ್ನೀರ್ಮುಕ್ಕೊಮ್ ಡ್ ತಾರಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆ ಲಭ್ಯ ಉಂಡು. ಈ ಊರುಲೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸರಕುಲು ಕೋಪ್ರಾ, ಗಾಜು, ಮ್ಯಾಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಚ್ ಲು

ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯದ ಮೂಲ ಆತ್ಂಡ್. ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಊರುದ ಸುಂದರವಾದ್ ತೋಜುನ ಪಿರವುದ ನೀರ್ ನ್ ತೋಜಾವುನ ಹೌಸ್ಬೋಟ್ ಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಆಪುಂಡು. ಮುನ್ನಾರ್, ವರ್ಕಳ, ವಯನಾಡ್ ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣೊಲೆಗ್ ಸಮೀಪೊಡು ಉಪ್ಪುನವು ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಾರಣ. ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಕಾರಣೊಗು, ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮೊದ ಪ್ರವಾಸಿ ಅಂಕಿಅಂಶೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, 2021 ಬೊಕ್ಕ 2020 ನಡುಟು ಅಲ್ಲೆಪ್ಪೆಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ 74.55% ಏರಿಕೆ ಉಂಡು, ಆಂಡ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯೊದ ಸರಾಸರಿ 51.09% ಉಂಡು

ಹಿನ್ನೀರು ಜಲಾಶಯ ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿ ಪಂಡ ಕೃಷಿ. ಕುತ್ತನಾಡುದ ಕೇರಳದ ರೈಸ್ ಬೌಲ್ ಅಲಪ್ಪುಝಡ್ ಉಂಡು

ವೆಂಬನಾಡ್ ಕೆರೆಡ್ದ್ ಜಮಿನ್ ಮರುಪಡೆಯೆರೆ ಮೂಜಿ ಹಂತೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುತ ಹಂತೊಡು ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆಟ್ ಏರ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಇಜ್ಜಂದೆ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಿಲು ಮಲ್ತೆರ್. ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದ್ ೧೮೬೫ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ಯಾಟೊಮ್ ಘೋಷಣೆ ೧೮೬೫ ಬೊಕ್ಕ ೧೮೯೦ದ ನಡುಟು ಮರುಭೂಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಉತ್ತೇಜನ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಈ ಅವಧಿಡ್ ಪೊಲ್ಡರ್ ಲೆನ ನೀರ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುನವು ಕೈಟ್ ಮಲ್ಪುನವು, ವಾಟರ್ ವೀಲ್ ಲೆನ್ ಬಳಸುವೆರ್, ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರುಭೂಮಿನ್ ನಿರ್ಬಂಧ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಅವಧಿಡ್ ಸುಮಾರ್ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಜಮಿನ್ ಮಾತ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಆಂಡ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಮರುಪಡೆಯಿನ ವೇನಾಡು ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಡತಿಲ್ ಕೆರೆನ್ ವೆಂಬನಾಡ್ ಕೆರೆಡ್ದ್ ಮರುಪಡೆಯಿನ ಸುರುತ ಕಾಯಲ್ ನಿಲಂ (ಕೆರೆ-ಮರುಪಡೆಯಿನ ಭೂಮಿ) ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್.ಕೆರೆ-ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷಿದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಪುನರ್ವಸತಿ ಚಟುವಟಿಕೆನ್ ಪಲ್ಲಿತಾನಂ ಲುಕಾ ಮಟ್ಟೈ ಮಲ್ತೆರ್

೧೯೨೦ ಡ್ದ್ ೧೯೪೦ ಮುಟ್ಟ ಅರಿತ ಬೆಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿತ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲು ನಿಧಾನವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೪೦ದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಮತ್ತೆ ವೇಗ ಪಡೆಯೊಂಡು. ಈ ಅವಧಿಡ್, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್, ಸರ್ಕಾರ ಒಂಜಿ ಗ್ರೋ ಮೋರ್ ಫುಡ್ ಅಭಿಯಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಸ ಪುನರ್ವಸತಿಲೆನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹೊಲೆನ್ ಒದಗಿಸಾಯಿನವು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಗು ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟರ್ ಲೆನ ಆಗಮನೊಡು ಪುನರ್ವಸತಿ ಸುಲಭ, ಅಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಮ್ಮಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಂಡ್. ಈ ಅವಧಿಡ್ ಕ್ಯೂ, ಎಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುನರ್ವಸತಿಲೆನ ಕೊನೆತ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ನ್ ಮಲ್ತೆರ್.

ಮುಪ್ಪಳಂ ಸೇತುವೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುದ ಮಧ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಐಕಾನಿಕ್ ಮುಪ್ಪಳಂ,ಅತ್ತ್ಂಡ ಟ್ರಿಪಲ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

ನಾಲ್ ಲೇನ್ ದ ಪೊಸ ಸೇತುವೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಸುರು ಆಂಡ್, ಉಂದೆನ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ನಲ್ಪಲಂ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಸೇತುವೆ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲುವೆಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು, ವಾಡಾ ಕಾಲುವೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾಲುವೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಪ್ಪುಜಾದ ರಸ್ತೆ ಜಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಗುರುತುದ ಒಂಜಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾದ್ ಉಂಡು.

ಈ ಸೇತುವೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಮಲಯಾಳಂ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಲೆಡ್ 100 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ತೋಜಾದ್ಂಡ್, ಉಂದೆತ ಸಿನಿಮಾ ಆಕರ್ಷಣೆನ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

ಮುಪ್ಪಲಂ ನ್ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ್ ನಾಲ್ಪಲಂ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಆಧುನಿಕ, ನಾಲ್ ಲೇನ್ ಬದಲಿಗ್ ದಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕೆತ್ತೊಂಡೆರ್. ಕೇರಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆ (ಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿ) ನೇತೃತ್ವೊಡು ನಡತಿನ ಯೋಜನೆ, ಸ್ಥಳೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ದೃಶ್ಯ ಮಹತ್ವೊನು ಕಾಪಾಡುನಗ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಪನ್ವೆಲ್ ನ್ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ಅಲಪ್ಪುಝಾ ನಗರ ಕೇಂದ್ರೊಡ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಕೊಮ್ಮಾಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾರ್ಕೋಡ್ ನಡುಟು ನಗರ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ ಸುತ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿನ್ ಮಾರ್ಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಬೈಪಾಸ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ಅಲಪ್ಪುಜಾ ನಗರೊನು ಮುಂಬೈ, ಉಡುಪಿ, ಮಂಗಳೂರು, ಕಣ್ಣೂರು, ಕೊಜಿಕೋಡ್, ಎರ್ನಾಕುಲಂ, ಕೊಲ್ಲಂ ಬೊಕ್ಕ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಇಂಚಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕರಾವಳಿ-ಗುಡ್ಡೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಯೋಜನೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಭಾಗವಾದ್ ಅಲಪ್ಪುಜಾನ್ ಕೊಡೈಕನಾಲ್ ಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೧ ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಆದ್ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆ ಉಂಡು.

ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಎಂಟು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಲು ಉಂಡು, ಅವುಲು ಮೂಜಿ ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಊರುಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 11 ಕಲಾರಕೋಡ್ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಪೆರುಣ್ಣೆಗ್ ಮುಗಿಪುಂಡು. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿನ್ ಸ್ಥಳೀಯೆರ್ ಎಸಿ ರಸ್ತೆ (ಅಲಪ್ಪುಝ-ಚಂಗನಸೆರಿ ರಸ್ತೆ) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು 24.2 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುನು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆ ಉಂದು. ಸ್ಟೇಟ್ವೇ ಹೈ 40 ಪಂಡ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಆದುಂಡು ಉಂದು ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುನು ತಮಿಳುನಾಡುದ ಮದುರೈನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂದು ಒಂಜೇ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ. ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ತೊಪ್ಪುಂಪಾಡಿಡ್ ಮುಗಿಪುಂಡು

ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಲು ಉಂಡು. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ (ರಾಜ್ಯ ಜಲ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ, ಬೋಟ್ ಜೆಟ್ಟಿ ರಸ್ತೆದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಂಡು) ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ಸುಲೆಗ್ ಸೇವೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ವಿ ಕೆ ಸೋಮನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪುರಸಭೆ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣೊನು (ವಾಜಿಚೇರಿದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಂಡು) ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸವುನ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸುಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಪ್ಪಂದದ ವಾಹನ ಸೇವೆಲು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.

ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಸುಲು ಅಲಪ್ಪುಝಾನ್ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಕೊಲ್ಲೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಬೊಕ್ಕ ತಿರುವಲ್ಲಾಡ್ದ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಡಿಷನಲ್ ಆದ್ ಎಸ್ಇಟಿಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಟಿಎನ್ಎಸ್ಟಿಸಿ ಊರುಗು ಬೊಕ್ಕ ಊರುಡ್ದ್ ಕೆಲವು ದೈನಂದಿನ ಸೇವೆಲೆನ್ ನಡಪಾವುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ದ್ ಸುರು ಆಯಿನ ರಡ್ಡ್ ದೈನಂದಿನ ಸೇವೆಲೆನ್ ನಡಪಾವುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ದ ಉಲಾಯಿ ವಲಾವನಡುಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಡಿಪೋ ಬೊಕ್ಕ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಆವೊಂದುಂಡು. ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಸಂಪರ್ಕೊನು ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ್ ಸುಧಾರಿಸವುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಉಂಡು

ಜಲ ಸಾರಿಗೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಮಸ್ತ್ ಬೆನ್ನಿದ ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ನೀರ್ ದ ಸಾರಿಗೆನ್ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾರಿಗೆದ ಸಾಧನ ಆದ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗ-3 ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಮೂಲಕ ಪೋಪುಂಡು. ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣೊಗು ಎದುರುಡು ನಗರೊಡು ಒಂಜಿ ಎಸ್ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಡಿ ಬೋಟ್ ಜೆಟ್ಟಿ ಉಂಡು. ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ನಗರೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಎಲ್ಯ ಊರುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜೆಟ್ಟಿಲೆಗ್ ಬೋಟು ಸೇವೆಡ್ ಉಂದು ಸೇವೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ SWTD ದೋಣಿನ್ ದೆತೊನುನವು ಒಂಜಿ ಅಗ್ಗದ ಪರ್ಯಾಯ ಆದುಂಡು

ರೈಲ್ವೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಎರ್ನಾಕುಲಂ–ಕಯಂಕುಲಂ ಕರಾವಳಿ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗೊಡು ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ತಿರುವನಂತಪುರಂ, ಕೊಲ್ಲಂ, ಕೊಚ್ಚಿ, ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ದೆಹಲಿ, ಬೊಕಾರೊ ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಬೈ ಇಂಚಿನ ನಗರೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೪ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨.೫ ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ ರೈಲುಲು ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ದ್ ಕಣ್ಣೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ಧನ್ಬಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ತಾಟಾನಗರದಂಚಿನ ನಗರೊಲೆಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ದಿನೊಟು ಮಸ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲುಲು ನಡಪುಂಡು, ಅವು ಅಲಪ್ಪುಜಾನ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಬೇತೆ ಊರುಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ದೆಹಲಿ, ಚಂಡೀಗಢ್, ಬೆಂಗಳೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮೃತ್ಸರದಂಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಡ್ದ್ ರೈಲುಲು ಈ ನಿಲ್ದಾಣೊಡ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು

ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಉತ್ತರೊಗು 78 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (48 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಆದುಂಡು. ದಕ್ಷಿಣೊಗು ೧೫೯ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೯೯ ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಅಲಪ್ಪುಝಾಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲೆನ್ ಬಳಸುವೆರ್. ಬೇತೆ ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ (236 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (147 ಮೈ)) ಬೊಕ್ಕ ಕೊಯಮತ್ತೂರು (254 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (158 ಮೈ)) ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು. ಊರುಡು ಒಂಜಿ ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್ ನ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಯೋಗೊಗು ಮೀಸಲಾತಿನವು.

ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಚಾಲ್ತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಆದಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ. ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಅಡಿಟ್ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ಆರು ತಾಲೂಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 91 ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೊಲು 47 ಗ್ರಾಮೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಚೆರ್ಥಳ, ಅಂಬಲಪ್ಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಕುಟ್ಟನಾಡ್ ತಾಲೂಕುಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಅಲಪ್ಪುಝ ವಿಭಾಗ ಬೊಕ್ಕ 44 ಗ್ರಾಮೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಕಾರ್ತಿಕಪಳ್ಳಿ, ಚೆಂಗನ್ನೂರು ಬೊಕ್ಕ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರ ತಾಲೂಕುಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಚೆಂಗನ್ನೂರು ವಿಭಾಗ. ಜನಗಣತಿ ಉದ್ದೇಶೊಗು, ಆರೂರ್, ಆರೂಕುಟ್ಟಿ, ಕೊಡಂತುರುತ್, ಥನ್ನೀರ್ಮುಕ್ಕೊಮ್ ವಡಕ್ಕು, ಥನೀರ್ಮುಕ್ಕಾಮ್ ತೆಕ್ಕು, ವಯಲಾರ್ ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಕ್ಕೊತಮಂಗಲಂ ಗ್ರಾಮ, ಚೆರ್ತಾಲಾ ಪುರಸಭೆಡ್ ಸೇರ್ದಿನ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಬುಡ್ದು 1981 ಜನಗಣತಿಡ್ ಜನಗಣತಿ ಊರುಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಜನಗಣತಿ ಊರುಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸವೊಂಡುಂಡು.ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಅಡಿಟ್, ಜಿಲ್ಲೆನ್ 71 ಪಂಚಾಯತ್ ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಐನ್ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಊರುಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆಗ್ ವಿಂಗಡಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ ದ ನ್ಯಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಜನಗಣತಿ ಊರುಲೆಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಲುಲಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ೨೦೧೧ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗ್ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆತ ವಿಭಾಗೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅವು ಆರೂರು, ಚೇರ್ತಳ, ಅಲಪ್ಪುಜ, ಕುತ್ತನಾಡ್, ಹರಿಪಾಡ್, ಕಾಯಂಕುಲಂ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಚೇಂಗನೂರು. ಅಲಪ್ಪುಜ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಲಪ್ಪುಜ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ) ದ ಅಂಗ. ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೇತೆ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಾವೇಲಿಕ್ಕಾರ

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ರಂಗ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಶಾಲೆಲು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲೇಜಿಲು ಉಲ್ಲ, ಅವುಲು ಒಂಜಿ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಲು, 405 ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಲು, 105 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಲು ಬೊಕ್ಕ 87 ಉನ್ನತ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಲು ಉಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಸುರುತ ಶಾಲೆ, ಚರ್ಚ್ ಮಿಷನರಿ ಸೊಸೈಟಿ (ಸಿಎಂಎಸ್) ಶಾಲೆ, 1816ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ಈ ಶಾಲೆನ್ ಭಾರತೊಗು ಸುರುತ ಸಿಎಂಎಸ್ ಮಿಷನರಿ ಆಯಿನ ರೆವರೆಂಡ್ ಥಾಮಸ್ ನಾರ್ಟನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಶಾಲೆನ್ ಸಿಎಸ್ಐ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್, ಅಲಪ್ಪುಜಾ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ಸುರುತ ಉನ್ನತ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಲಿಯೋ XIIIನೇ ಉನ್ನತ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಜೂನ್ ೧೮೮೯ಡ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಬಿಷಪ್ ಜಾನ್ ಗೋಮೆಸ್ ಪೆರೇರಾ ತೆರೆಯೆರ್. ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಸುರುತ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಫಾ. ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಪಾಲೆಕುನ್ನೆಲ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಸಿಎಂಐ ಕಂಗ್ರೆಗೇಶನ್ ಡ್ದ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಆಪುಂಡು. ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಇತ್ತೆಲಾ ರಾಜ್ಯೊಡು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾದ್ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಆದುಂಡು. ಪುಣ್ಣಪ್ರದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜು ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಲೇಜಿಲು ಅಕ್ಲೆನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೋರ್ಸ್ ಲೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು.

ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲೇಜು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಸಂಸ್ಥೆಲು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಐಟಿಯು), ಅಲಪ್ಪುಝಾ

ಚೆರ್ತಾಳದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು

ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಕಾಲೇಜು|

ಎಸ್. ಡಿ. ವಿ. ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸ್

ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಕಾಲೇಜು ಚೇರ್ತಾಳ-ಎಸ್ ಎನ್ ಕಾಲೇಜು ಕಂಜಿಕ್ಕುಜಿ

ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ಕಾಲೇಜು, ಚೆರ್ತಾಳ

ಅಲಪ್ಪುಜದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
Mullakkal Rajarajeswari Temple in Allapuzha (Alleppey), Kerala, India

ಅಂಬಲಪ್ಪುಜ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಆನಂದೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಚಕ್ಕುಲತುಕಾವು ದೇವಸ್ಥಾನ (ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ)

ಚೆಟ್ಟಿಕುಂಗರ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಚೆಂಗನ್ನೂರು ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಹರಿಪಾಡ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಕಣಿಚುಕುಂಗರ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಕಂಡಿಯೂರು ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ,

ಮಾವೇಲಿಕ್ಕಾರ ಮಣ್ಣಾರಶಾಲ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಮುಳ್ಳಕ್ಕಲ್ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಪಾದನಿಲಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ,

ನೂರಾನಾಡ್ ತ್ರಿಪುಲಿಯೂರು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್

ರಿಚಿತ್ತಟ್ಟ್ ಮಹಾ ವಿಷ್ಣು ದೇವಸ್ಥಾನ

ವಳಿಯಕುಲಂಗರ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾರ್ತಿಕಪ್ಪಳ್ಳಿ

ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಮೌಂಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್,

ಅಲಪ್ಪುಜಾದ ನಮ್ಮ ಲೇಡಿ ಸೈಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ,

ಅರ್ಥುಂಕಲ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್/ಪಾಲ್ ಫೋರೇನ್ ಚರ್ಚ್ ಚಂಪಾಕುಲಂ

ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ (ಚಂಬಕುಲಂ ಕಲ್ಲೂರುಕಾಡು ಬೆಸಿಲಿಕಾ)

ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಚರ್ಚ್,

ಥಂಪೊಲಿ (ಥಂಪೊಲಿ ಪಲ್ಲಿ)

ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಫೊರಾನೆ ಚರ್ಚ್, ಪುಳಿಂಕುನ್ನೂ

ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಸೀದಿಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಮಕಾಮ್ ಮಸೀದಿ, ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ವಾರ್ಡ್, ಅಲಪ್ಪುಝಾ.

ಸೌಕರ್ ಮಸೀದಿ, ೧೮೫೦ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಮಸೀದಿ

ಕ್ರೀಡೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ನೆಹರೂ ಟ್ರೋಫಿ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ಪಂಡ ಅಲಪ್ಪುಝಾದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಪುಣ್ಣಮಡ ಕೆರೆಟ್ ನಡಪುನ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಸಮೀಪದ ಪುಣ್ಣಮಡ ಕೆರೆಟ್ ನಡಪುನ ನೆಹರೂ ಟ್ರೋಫಿ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ನ್ ಆಯೋಜಿಸವುಂಡು. 1952ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕೇರಳೊಗು ಬನ್ನಗ ಅಲೆಪ್ಪೆದ ಜನಕುಲು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅತಿಥಿಗ್ ವಿಶೇಷ ಮನರಂಜನೆ ಕೊರ್ದು ನಾಗದೋಣಿ ಓಟ ನಡಪಾಯೆರ್. ಈ ಘಟನೆಡ್ದ್ ನೆಹರು ಮಸ್ತ್ ಉಲ್ಲಾಸೊಡು ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಭದ್ರತಾ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪಂದೆ 'ನಡುಭಾಗಂ ಚುಂಡನ್' (ಒಂಜಿ ಸರ್ಪದ ದೋಣಿ) ಗ್ ಜಂಪ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಹಾವುದ ದೋಣಿಡ್ ನೌಕಾಯಾನ ಮಲ್ಪುನ ಈ ಉಲ್ಲಾಸೊಡ್ದ್ ಆರ್ ಓಟದ ವಿಜೇತೆರೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ರೋಲಿಂಗ್ ಟ್ರೋಫಿನ್ ದಾನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸ್ನೇಕ್ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ್ ಬುಡ್ದು ಬೇತೆ, ಫುಟ್ಬಾಲ್, ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ರೋಯಿಂಗ್ ಊರುಡು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 2015ಡ್, ಕೇರಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಕೆಸಿಎ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಅಲಪ್ಪುಜಾನ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಎ-ಕ್ಲಾಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜನಕೊಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ತಕಜಿ ಶಿವಶಂಕರ ಪಿಳ್ಳೈ

ವಯಲಾರ್ ರಾಮವರ್ಮ

ಅರಟ್ಟುಪುಜ ವೇಳಾಯುಧ ಪಣಿಕ್ಕರ್

ರಾಜೀವ್ ಅಲುಂಕಲ್ಲ್

ಕರುಣಾಕರ ಗುರು

[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]

  1. ↑ https://alappuzha.nic.in/en/history/
  2. ↑ https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No
  3. ↑ https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/