ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ

Picture of sunrise in Munnar

ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ (ഇടുക്കി; ಐಪಿಎ: [ಇದುಕ್ಕಿ] ಎಂ) ದೇಶದ ನೈಋತ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ೧೪ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಉಂದು ಕೇರಳೊದ ಮಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊದ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ನಡುಟು ಉಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಪುರಸಭೆಲು ಉಂಡು – ಕಟ್ಟಪ್ಪನ ಬೊಕ್ಕ ತೋಡುಪುಜ

ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ದ್ ಮಾಜಿ ಹೈ ರೇಂಜ್ ವಿಭಾಗೊದ ಪೀರುಮಡೆ, ಉಡುಂಬಂಚೋಳ, ದೇವಿಕುಲಂ ತಾಲೂಕುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ದ್ ತೋಡುಪುಜಾ ತಾಲೂಕುನ್ ದೆತೊನುನ ಮೂಲಕ ಜನವರಿ ೨೬, ೧೯೭೨ಡ್ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಉಂದೆತ ವಿಭಾಗೊದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ದುಂಬು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ನಗರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಆಂಡ ಜೂನ್ ೧೯೭೬ಡ್ ಪೈನವು ಬೊಕ್ಕ ಚೆರುಥೋನಿದ ಸಮೀಪೊಡು ಕುಯಿಲಿಮಲೊಗು ಬದಲಾತ್ಂಡ್. ಮಲಯಾಳಂ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜಿಲ್ಲೆದ ರಡ್ಡ್ ಅಧಿಕೃತ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಲು.ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ರಡ್ಡನೆ ಜನೊಕುಲು ಪಾತೆರುನ ಭಾಷೆ.

ಕೇರಳದ ಸುಮಾರ್ 66% ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯೊಲು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ವಿವಿಧ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನಗದು ಬೆಳೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಸಾಲೆಲೆನ್ ಬುಳೆಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಕೇರಳದ ಮಸಾಲೆ ಉದ್ಯಾನ ಆದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಮೀಸಲು ಕಾಡುಲು ಬೊಕ್ಕ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಲೆನ ರೂಪೊಡು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯರ್ ಸುದೆ ಇದುಕ್ಕಿಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಪರಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸುದೆ. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ದ್ ಸುರು ಆಪಿನ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿ ಪಂಡ ಪಂಬಾ ನದಿ.

ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆ ಆಂಡಲಾ, ಕೇರಳೊದ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಸಾಂದ್ರತೆ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಪುರಸಭೆಲು ಮಾತ್ರ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ದ್ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು, ಉಂದೆತ ಪರ್ವತ ಸ್ವಭಾವೊಗು ಕಾರಣ. ಹಿಮಾಲಯದ ಪಿದಯಿ ಭಾರತೊಡು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು ಆಯಿನ ಅನಮುಡಿದ 2,695 ಮೀಟರ್ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು.ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಏಷ್ಯಾದ ಎತ್ತರದ ಕಮಾನುದ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಮುನ್ನಾರ್ ಡ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ.

ವ್ಯಾಕರಣ

Idukki013

ಇದುಕ್ಕಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಮಲಯಾಳ ಬಾಸೆದ 'ಇದುಕ್ಕ್' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಡ್ದಾದ್ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್, ಅರ್ಥ ಕಂದಕ.

ಚರಿತ್ರೆ

ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಮಲಯಾಳಿ, ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮಿಶ್ರಣ ಉಂಡು.ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪಿರಾಕ್ದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಾಲೊದ ತಮಿಳು-ಪಾಂಡ್ಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಲೆಡ್ದ್ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ.ಬೊಡಿನಾಯಕ್ಕನೂರು (ವಿವಿಧ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ) ಬೊಕ್ಕ ಕುಂಬುಮ್ (ಪೂರ್ವ ತಮಿಳು ದೇಶೊನು ತೋಡುಪುಜಾದೊಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ) ಇಂಚಿನ ಪರ್ವತ ಪಾಸ್ ಲು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಾಲೊಡು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಪೂರ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ತಮಿಳು-ಪಾಂಡ್ಯನ್ ದೇಶೊ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಇಪ್ಪುನ ವಿವಿಧ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಯಾಣೊನು ಸುಗಮ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಕೇರಳೊದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ ಆಯಿನ ಪೆರಿಯಾರ್, ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಮೂಲ ಮೂಲೊ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಾಹದ ಮಾರ್ಗೊದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು.ಕೇರಳೊದ ಮೂಜಿನೆ ಉದ್ದೊದ ಪಂಬಾ ನದಿಲಾ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಟ್ರಾವಂಕೂರು ಯುಗೊಡು, ಮುನ್ನಾರ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರುಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಬೇಸಿಗೆ ನಿವಾಸವಾದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸೊಂದಿತ್ತೆ. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಅನಮುಡಿದಂಚಿನ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರೊಲು ದುಂಬು ಮಲಯಾಳಂ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಮಕಾಲೀನ ತಮಿಳು ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗಡಿಯಾದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸೊಂದಿತ್ತೆ, ಅಯಿಟ್ ನೆರೆಕರೆತ ತಮಿಳು ದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೀಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಆಕ್ರಮಣೊಲು ಕಮ್ಮಿ ಆತ್ಂಡ್. ೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಡಚ್ ಕೃತಿ ಹಾರ್ಟಸ್ ಮಲಬಾರಿಕಸ್ ಡ್ ಆ ಕಾಲೊದ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಉಂಡು.

ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ

ಜಿಲ್ಲೆಡ್ದ್ ಕಂಡು ಬತ್ತಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯೊಲು ಮರಾಯೂರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಡಾಲ್ಮೆನ್ ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಅವು ಸ್ಥಳೀಯವಾದ್ "ಮುನಿಯರ" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಮುನಿ (ಸನ್ಯಾಸಿ ಅತ್ತಂಡ ಋಷಿ) ಬೊಕ್ಕ ಅರ (ಡೋಲ್ಮೆನ್) ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್.

ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಎತ್ತರೊದ ಎತ್ತರೊದ ಬಿಂದುಡು ಇಪ್ಪುನ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಯುಗೊಡು ನರಮಾನಿಲು ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.ಜಿಲ್ಲೆದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ಕಂಡು ಕನತ್ ದ್ ಂಡ್.ದೇವಿಕುಲಂ ತಾಲೂಕುದ ಮರಯೂರ್ ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕೊಡುಂಕಲ್ಲಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲಾರೆರೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಉಡುಂಬಂಚೋಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಲ್ಲಾರ್ಪಟ್ಟೊಂ ಕಾಲೊನಿಡ್ ಕಲ್ಲಾರಸ್ ಬೊಕ್ಕ ನಡುಕ್ಕಲ್ಲುಲೆನ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಅವಶೇಷೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ವಂಡಿಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉತ್ಖನನೊದ ಜಾಗೆಲೆಡ್ದ್ ಲಾ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕೊಡುಂಕಲ್ಲಾರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ನಡುಕ್ಕಲ್ಲುಲೆನ್ ಕಂಡು ಕನತ್ ದ್ ಂಡ್.ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ದ್ ಕಂಡುಬತ್ತಿನ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಕಂಡುಬತ್ತಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಅವಶೇಷೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹೋಲಿಕೆಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಡೆಕ್ಕನ್ ದ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಳಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್.ಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪಿರವುಡು ಇಡುಕ್ಕಿದ ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಕುಡೊಂಜಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆದಿವಾಸಿಲು. ಶಿಲಾಯುಗೊಡು ಇತ್ತಿನ ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಇಲ್ಲ್ ದ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ತೂವೊಲಿ ಆಂಡಲಾ, ಈ ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲು ರಡ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಾಲೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು. ಶಿಲಾಯುಗದ ಜನಕುಲು ದುಂಬುಗು ಓಲು ಪೋಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಕ್ಷಿ ಇಜ್ಜಿ. ವಾತಾವರಣ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಡ್ ತೊಂದರೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಪರ್ವತ ಕೆಳಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಇತ್ತ್ ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಚಿಂತನೆಲಾ ಉಂಡು. ಇದುಕ್ಕಿಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದಕುಲು ಮಣ್ಣನ್, ಮುತ್ತುವನ್, ಪಾಲಿಯನ್, ಉರಲಿ, ಮಲಯಾರಾಯನ್, ಮಲಪುಳಾಯನ್, ಉಳ್ಳಾಡನ್. ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಮೌಖಿಕ ರೂಪೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಚರಣೆಲೆನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಿನಕುಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜೀವನ ಇದುಕ್ಕಿಡ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೩ – ೧೫ ದ ಕಾಲೊಡು ಸುರು ಆಂಡ್. ತಮಿಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಇತ್ತಿನ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆದ ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ಮದುರೈ ಬೊಕ್ಕ ರಾಮನಾಥಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ದ್ ಇದುಕ್ಕಿಗ್ ಬತ್ತೆರ್, ಉಂದೆಕ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಾಸೆ, ಆಚರಣೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆತ ರೂಪೊಲು ಸಾಕ್ಷಿಯಾತ್ಂಡ್. ಆಧುನಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ ಮುಲ್ಪದ ಆದಿವಾಸಿಲು ಪ್ರೊಟೊ-ಆಸ್ಟ್ರೇಲಾಯಿಡ್ ಜನಾಂಗೊಗು ಸೇರ್ದಿನಕುಲು. ಅಕ್ಲೆನ (ಇದುಕ್ಕಿ) ಪರ್ವತ ಏರುನ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಕತೆಕುಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಆತ್ಂಡ್. ಒಂಜಿ ಪಂಡ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜ ಕುಲಕ್ ಬೆರಿಸಹಾಯ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಬಹುಮಾನವಾದ್ ಅರಣ್ಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರೆನ ಸ್ಥಾನೊನು ಕೊರ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಪೊರ್ತುಗು ಅಕುಲು ಮದುರೈನ್ ಬುಡುದು ತಮಿಲಕ್ಕಂ ಡ್ ಗುಡಲೂರುದ ಮೂಲಕ ಕುಮಿಲಿ ಮೂಲಕ ಇದುಕ್ಕಿಗ್ ಪೋಯೆರ್ ಪೂಂಜರ್ ರಾಜೆನ ಸಹಾಯೊಡು. ಅಲ್ಪದ ಅರಸುಲೆಗಾದ್ ಕಾಡುದ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ನೇಮಕ ಆಯಿನಕುಲು ಕಾಲ ಕರಿಲೆಕನೆ ಮುಲ್ಪ ನಿಲೆ ಆಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದಕುಲು ಎಡ್ಡೆ ಜೀವನ ಸೌಲಭ್ಯೊಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಮುಲ್ಪ ವಲಸೆ ಬತ್ತೆರ್. ಆದಿವಾಸಿ ಊರುಡು ಕುಟುಮೊಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಜಾಸ್ತಿ ಆನಗ ಪೊಸ ಸಮುದಾಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಆಪುಂಡು. ಸುರುತ ಕಾಲೊಡು ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಟ್ಟೆ ಪಂಡ ಪುಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಅರಯಂಜಿಲ್‌ದ ಮರ. ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಚರ್ಮೊಡ್ದ್ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ಲಾ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆದಿವಾಸಿಲೆಗ್ ರೆಡ್ಲೆನ್ ಬಳಸೊಂದು ಇಲ್ಲದ ಸಾಮಾನುಲೆನ್ ನೇಯ್ಯೆರೆ ಮಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಂಡು. ಪ್ರಕೃತಿದ ಸಗ್ತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರಕುಲೆನ್ ಅಕುಲು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮಾತಾ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದಕ್ಲೆಗ್ ಅಕ್ಲೆನವೇ ಆಯಿನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗುಡಿಸಲೆದ ತರೆಕ್ ಜಾತಿಗ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಮುಪ್ಪನ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಮಣ್ಣನೊಲೆಡ್ ರಾಜೆ. ಇಡುಕ್ಕಿದ ಗುಡ್ಡೆಲೆಗ್ ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನ ಸುರುತ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಉರಲಿಲು ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಯುರಾಲಿಸ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಯುಗೊದ ಕೆಲವು ಕ್ರಮೊಕುಲೆನ್ ನಾಮಮಾತ್ರೊಡು ನಡಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಸಮಾಧಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಧಿದ ಮಿತ್ತ್ ದೀತಿನ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ಹುಲ್ಲು ಕಲ್ಲ್ ದ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ ವೆಂಮಾಣಿ, ಮುಳ್ಳಾರಿಂಗಡ್, ನಡುಕಣಿ, ಕುರುಕನಾಡು, ಕೂವಕಂದಂ, ಕನ್ನಂಪಾಡಿ, ಮುತಂಪಾಡಿ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತುಕಟ್ಟ, ವೆಲ್ಲಲ್, ಮೇಮರಿಕುಡಿ, ಪೂವಂಟಿಕುಡಿ ಸೇರ್ದ್ 33 ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಗರ್ಭಗುಡಿಲು ಉಲ್ಲ. ಬೊಕ್ಕದ ಕಾಲೊಡು ಪೂವಂತಿಕುಡಿಗ್ ಬತ್ತಿನ ಜನ, ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೋಯಿಲ್ ಡ್ದ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತಿನಕುಲು

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಾಚೀನತೆ

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡು ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ನಡುಟು ಪ್ರಾಚೀನ ವ್ಯಾಪಾರೊನು ಸೂಚಿಸವುನ ತೋಡುಪುಜಾದ ಸಮೀಪದ ಎಡಮಾರುಕುದಂಚಿನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ನಾಣ್ಯೊಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.ಮಸಾಲೆಲೆನ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರೊದ ವ್ಯಾಪಾರೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಆಮದು ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಇತ್ತೆಲಾ ದಿ ಸ್ಪೈಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಚೇರ ರಾಜವಂಶ/ಕೇರಳಪುತ್ರೆರ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೫ನೇ ಶತಮಾನ ಮುಟ್ಟ)

ಸಂಗಮ ಕಾಲೊದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಲು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಲೊಗು ಒಂಜಿ ನೋಟ ಪಾಡೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಆ ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಚೇರಾ ರಾಜವಂಶದ ಸುರುತ ಸದಸ್ಯೆರ್ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಸುರುತ ಕೆಲವು ಶತಮಾನೊಲು) ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಲಕಂ ಡ್ ಕುಟ್ಟನಾಡ್ ಡ್ ಕುಝುಮುರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕುಟ್ಟುವನ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೀರುಮಡೆ ತಾಲೂಕುಡು ಕುಜುಮೂರ್ ನ್ ಕುಮಿಲಿ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್. ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಚೆರಾ ರಾಜವಂಶೊನು ಕೇರಳಪುತ್ರೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩೨೨ - ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೮೪).ಕೇರಳಪುತ್ರೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜ್ಯೊದ ಕುಟ್ಟನಾಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊದ ಇಡುಕ್ಕಿ, ಎರ್ನಾಕುಲಂ, ಕೊಟ್ಟಾಯಂ, ಬೊಕ್ಕ ಅಲಪ್ಪುಝಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಬಾ ನದಿಲೆನ ನಡುತ ಪ್ರದೇಶ ಪಂಡ್ದ್ ವಿಶಾಲವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸವೊಲಿ. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಆಯ್ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ಪಂಬಾ ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ (ಕೇಪ್ ಕೊಮೊರಿನ್) ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಳಿಯಾರ್ ನದಿಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಕುಡನಾಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊ (ಇತ್ತೆದ ತ್ರಿಶೂರು, ಪಲಕ್ಕಾಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಲು) ಉಂಡು.

ಉಥಿಯನ್ ಚೆರಲತಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೫-೧೩೦) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಕುಡನಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೊಂಗುನಾಡು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲೆನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುನ ಮೂಲಕ ಚೆರಾ ರಾಜವಂಶ ಕುತ್ತಾನಾಡ್ ದ ಉತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ವಿಸ್ತಾರ ಆಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ರಾಜವಂಶ ಮೂಜಿ ಶಾಖೆಲೆಗ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿಲೆನ್ ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು ಮುಜಿರಿಸ್, ಟಿಂಡಿಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಕರೋರಾಡ್ ನಿಗದಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕೊ-ರೋಮನ್ ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗಮ್ ಕಾಲೊದ ಪಿರಾಕ್ದ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ತೂವೊಲಿ.ನರ್ಮುಡಿ ಚೇರಲ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಎಜಿಮಾಲಾ ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶೊಲುಲಾ ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೇರ್ಂಡ್

ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಶತಮಾನೊಡ್ದಿಂಚಿ ಕಾಲಭ್ರೆರ್, ಪಲ್ಲವೆರ್, ಚಾಲುಕ್ಯೆರ್, ಪಾಂಡ್ಯೆರ್, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟೆರ್ ನಕುಲು ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೦೦ ಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಶತಮಾನೊಡ್ದಿಂಚಿ ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿನ ಆಕ್ರಮಣೊಲೆಡ್ದ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕುಸಿತ್ಂಡ್.

ಮಹೋದಯಪುರದ ಚೇರ ಪೆರುಮಳಗಳು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೦೦ – ೧೧೦೨)

ಇಡುಕ್ಕಿ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಶತಮಾನೊಗು ಮಹೋದಯಪುರೊದ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಲೆನ ಕಾಲೊಡು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೦೦ – ೧೧೦೨) ಮೂಜಿ ನಾಡುಲೆನ (ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲೆನ) ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್.ತೋಡುಪುಜ-ಮುವಟ್ಟುಪುಝ ಪ್ರದೇಶ ಈ ಕಾಲೊಡು ಕೀಜ್ಮಲನಾಡು ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆತ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ತೋಡುಪುಜದ ಕೈತಲ್ದ ಕರಿಕೋಡ್ ಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕೀಜ್ಮಲನಾಡುದ ಪೂರ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ನಂಟುಝನಾಡು ಬೊಕ್ಕ ವೆಂಪೊಲಿನಾಡು (ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಬಿಂಬಾಲಿ ದೇಸಂ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲೆಡ್ ಸೇರ್ಪಾವೊಲಿ. ಈ ಕಾಲೊಡು ತೋಡುಪುಝಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆದೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖವಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಅವನತಿ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲು ಕಮ್ಮಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ ಂಡ್.ಮಹೋದಯಪುರದ ಚೇರ ಪೆರುಮಲ್ ನ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಚೇರ ಪೆರುಮಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಚೋಳೆರೆನ ನಡುಟು ನಡತಿನ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧೊದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಕ್ರಿ.ಶ.

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

A landscape comprising of lake Periyar and mountains at Thekkady.

ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಒರಟು ಪರ್ವತ ಭೂಪ್ರದೇಶ, ಕೆಲವು ನದಿ ಕಣಿವೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಆಳವಾದ್ ಕಣಿವೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಎತ್ತರದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು.ಜಿಲ್ಲೆದ ಇಡೀ ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉಳಿದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಎತ್ತರೊಡು ಒಂಜಿ ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು, ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅನಮುಡಿದಂಚಿನ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮುನ್ನಾರ್, ಪಲ್ಲಿವಾಸಲ್, ಕಾಂತಲ್ಲೂರು, ವತ್ತಾವಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಕುಲಂ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಪಂಬಾರ್ ನದಿ ಕಣಿವೆ (ಮರಯೂರು, ಕೀಝಾಂತೂರು) ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಪೂರ್ವ ಇಳಿಜಾರುದ ಮಳೆ ನೆರಳುದ ಪ್ರದೇಶೊನು ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಕುಮಿಲಿ, ಕಟ್ಟಪ್ಪನ, ನೆದುಂಕಂಡಂ, ರಾಜಕುಮಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಕಲ್ಮೇಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕಾರ್ಡಮೊನ್ ಗುಡ್ಡೆಲು ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಡುಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಂಡು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ, ವನ್ನಪುರಂ, ತೊಮ್ಮನ್ಕುಟು, ಮೂಲಮತ್ತೊಂ, ವಾಗಮೊನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುಟ್ಟಿಕಾನಂ. ತೋಡುಪುಝಾ, ಕೂಥಟ್ಟುಕುಲಂ, ಉಡುಂಬನೂರು ಬೊಕ್ಕ ಮುಟ್ಟೊಮ್ ನಂಚಿನ ಜಾಗೆಲು ಅರೆ ಎತ್ತರದ ತೋಡುಪುಝಾ ನದಿ ಮೈದಾನೊಡು ಚಿಮ್ಮುನ ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಉಂದೆಟ್ ವಂಡಿಪೆರಿಯಾರ್, ಅಯ್ಯಪಂಕೊಯಿಲ್, ರಜಕ್ಕಾದ್, ಇಡುಕ್ಕಿ, ಚೆರುಥೋನಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಡಿಮಲಿ ಉಂಡು, ಉಂದು ನದಿ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ದಾಂಟೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಎತ್ತರದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಲೆನ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರೊಲೆನ ನಡುಟು ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಕಾಡುಲು ಪೂರಾ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಂಡು.

ಅನಮುಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೀಸಪುಲಿಮಲ ಭಾರತದ ರಡ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರೊಲು. ಅನಮುಡಿ ದೇವಿಕುಲಂ ತಾಲೂಕಿನ ಕಣ್ಣನ್ ದೇವನ್ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮದ ಆದಿಮಾಲಿ ಬ್ಲಾಕ್‌ದ ಕುತ್ತಂಪುಝ ಪಂಚಾಯತ್‌ಡ್ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಮೂಜಿ ಶಿಖರೊಲು 2,000 ಮೀ (6,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊನ್ ಮೀರ್ದ್ ಉಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್, ತೋಡುಪುಜಾಯರ್, ಮುತಿರಪ್ಪುಜಾಯರ್, ಬೊಕ್ಕ ತಲಯಾರ್ ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಲು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಏಷ್ಯಾದ ಮಲ್ಲ ಕಮಾನದ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 'ಕುರಾವನ್' ಬೊಕ್ಕ 'ಕುರಾತಿ' ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲುಲೆನ ನಡುಟು ರೂಪುಗೊಂಡ ಕಂದಕೊಡು ಪೆರಿಯರ್ ಪರಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಉಂಡು

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ

ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ ಮಲ್ಲ ಜಾಗೆಡ್ ದಟ್ಟ ಕಾಡು ಮುಚ್ಚು ಬೊಕ್ಕ ಶೋಲ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು. ಉಂದು ಪ್ರವಾಹ ಬೊಕ್ಕ ಬರಗಾಲೊಗು ಮಸ್ತ್ ದುರ್ಬಲವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಲಪ್ಪುಝಾ, ಪಲಕ್ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಕೇರಳೊಡು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆದ ಹಾಟ್ ಸ್ಪಾಟ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್.ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ ಏರುನ ಭೂಕುಸಿತೊಲೆನ ಆವರ್ತನೊನು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರಣ್ಯ ನಾಶೊಗು ಸಂಶೋಧಕೆರ್ ಕಾರಣ ಪನ್ಪೆರ್.ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಡ್ದ್ ಉಂಡಾಪುನ ಮಳೆತ ನಮೂನೆಲೆಡ್ ಬದಲಾವಣೆಲು, ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ಡ್ ಭೂಕುಸಿತೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ೬೫ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತಿನ ಕಾರಣೊಲು, ತೋಟದ ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ಸೇರ್ದ್.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಸೂಪರ್-ಫಾಸ್ಟ್ ಬ್ರಾಡ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಭಾರತೊಡು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಸುರುತ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು. ವೊಡಾಫೋನ್ ಐಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಜಿಯೋ, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತಿ ಏರ್ಟೆಲ್ ಸೇರ್ದ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 4ಜಿ ಆಪರೇಟರ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ನಾಲ್ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಏರ್ಪಾಟ್ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಇಡೀ ದೇಶೊಡು ಬಿಎಸ್ಎನ್ಎಲ್ 4ಜಿ ದೆತೊನುನ ಸುರುತ ಕಂಪೆನಿಲಾ ಉಂದು.

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮುನ್ನಾರ್

ಮುನ್ನಾರ್ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರೊದ ಬೇಸಿಗೆದ ತಾಣ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಊರು ಮುತಿರಪ್ಪುಝ, ನಲ್ಲಾಥನ್ನಿ, ಬೊಕ್ಕ ಕುಂಡಲ ಪನ್ಪಿನ ಮೂಜಿ ಪರ್ವತ ತೋಡುಲೆನ ಒಗ್ಗಟ್ಟುಡು ಉಂಡು. ಮುನ್ನಾರ್ ಡ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಕೆಲವು ಮಲ್ಲ ಟೀ ತೋಟೊಲು ಉಂಡು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ೫,೦೦೦ ಅಡಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಈ ಗುಡ್ಡೆ ನಿಲ್ದಾಣೊ ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಅಯಿತ ಸುಂದರ ಭೂದೃಶ್ಯೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.ತೋಟೊಲೆನ ಸೃಷ್ಟಿಡ್ದ್ ತೀವ್ರವಾದ್ ಆವಾಸಸ್ಥಾನೊಲೆನ ತುಂಡು ತುಂಡು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಮುನ್ನಾರ್ ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗೊಲು ಕಣ್ಮರೆ ಆತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಕೆಲವು ಜಾತಿಲು ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬದುಕುದು ಬುಲೆವೊಂದುಲ್ಲೆರ್, ಉಂದೆಟ್ ಪೂರ್ವೊಡು ಪೊಸ ಕುರಿಂಜಿಮಾಲ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಚಿನ್ನಾರ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಮಂಜಂಪಟ್ಟಿ ಕಣಿವೆ, ಬೊಕ್ಕ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊದ ಅಮರಾವತಿ ಮೀಸಲು ಕಾಡು, ಎರವಿಕುಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಬೊಕ್ಕ ಶೋಡುಮುಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಶೋಡುಂಪಾತ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಶೋಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ. ಪಲಾನಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ಇಡುಕ್ಕಿದ ಪೂರ್ವೊಗು ಬರೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಉಂಡು. ಈ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರದೇಶೊಲು ವಿಶೇಷವಾದ್ ನೀಲಗಿರಿ ತಹ್ರ್, ಗ್ರಿಜ್ಲ್ಡ್ ದೈತ್ಯ ಅಳಿಲು, ನೀಲಗಿರಿ ಮರತ ಪಾರಿವಾಳ, ಆನೆ, ಗೌರ್, ನೀಲಗಿರಿ ಲಂಗೂರ್, ಸಾಂಬಾರ್, ಬೊಕ್ಕ ನೀಲಕುರಿಂಜಿ (ಉಂದು ಪನ್ನೆರಡು ವರ್ಷೊಡು ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಅರಳುಂಡು )ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ಬೆದರಿಕೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಮುನ್ನಾರ್ ಡ್ ದುಂಬುದ ಕುಂದಾಲ ಕಣಿವೆ ರೈಲ್ವೆ 1924ಡ್ ಪ್ರವಾಹೊಡ್ದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್, ಆಂಡ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಧಿಕಾರಿಲು ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

ಇಡುಕ್ಕಿ ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ

ಇಡುಕ್ಕಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ೧೯೭೬ಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್.ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ತೋಡುಪುಜ ಬೊಕ್ಕ ಉಡುಂಬಂಚೋಲ ತಾಲೂಕುಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 105.364 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರ 450 ರ್ದ್ 1272 ಮೀ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ ವಂಜೂರು ಮೆಡು (೧೨೭೨ಮೀ).

ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಪುನ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಲು ಪೆರಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚೆರುಥೋನಿಯರ್.

ಎರವಿಕುಲಂ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ

Nilgiri Tahr Adult

ಎರಾವಿಕುಲಂ ಪಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಆಯಿನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ. ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ನೀಲಗಿರಿ ತಹರ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು. ಅನಮುಡಿ ಶಿಖರ ಈ ಉದ್ಯಾನವನದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ 5000 ಅಡಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು. ಭಾರಿ ಮಳೆ ಬೊಕ್ಕ ಗಟ್ಟಿ ಗಾಳಿ ಮುಂಗಾರು ಋತುವಿಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಮುಲ್ಪ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ನೀಲಕುರಿಂಜಿ (Strobilanthes kunthiana) ಬುಲೆಪುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ 12 ವರ್ಸೊದ ಪೂತ ಚಕ್ರ ಉಂಡು.ಉದ್ಯಾನವನೊಡು 26 ಜಾತಿದ ಸಸ್ತನಿಲೆನ್ ದಾಖಲಾತ್ ದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ನೀಲಗಿರಿ ತಹ್ರ್ ದ ಮಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ೭೫೦ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್ ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಬೇತೆ ಕೋರೆದ ಜೀವಿಲು ಗೌರ್, ಭಾರತೀಯ ಮುಂಜಾಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಬಾರ್ ಜಿಂಕೆ. ಗೋಲ್ಡನ್ ಜಾಕಲ್, ಜಂಗಲ್ ಕ್ಯಾಟ್, ಕಾಡು ನಾಯಿ, ಧೋಲೆ, ಚಿರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಹುಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪರಭಕ್ಷಕೆರ್. ಕೆಲವು ಕಮ್ಮಿ ಗೊತ್ತಾಯಿನ ಪ್ರಾಣಿಲು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೀಲಗಿರಿ ಲಂಗೂರ್, ಪಟ್ಟೆ-ಕತ್ತಿತ್ತ ಮಂಗೂಸ್, ಭಾರತೀಯ ಪರ್ಕಪೈನ್, ನೀಲಗಿರಿ ಮಾರ್ಟೆನ್, ಸಣ್ಣ ಉಗುರುದ ಒಟ್ಟರ್, ಕೆಂಪು ಮಂಗೂಸ್, ಬೊಕ್ಕ ಡಸ್ಕಿ ಪಾಮ್ ಅಳಿಲುಲಾ ಉಂಡು. ಆನೆಲು ಋತುಮಾನೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಕಪ್ಪು-ಕಿತ್ತಳೆ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್, ನೀಲಗಿರಿ ಪಿಪಿಟ್, ನೀಲಗಿರಿ ಮರತ್ತ ಪಾರಿವಾಳ, ಬಿಳುಪುದ ಬಂಜಿದ ಶಾರ್ಟ್ವಿಂಗ್, ನೀಲಗಿರಿ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಲಾಫಿಂಗ್ಥ್ರಷ್ ಇಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಕಿಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡು 132 ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲೆನ್ ದಾಖಲಾತ್ ದ್ ಉಂಡು. ಕೆಂಪು ಡಿಸ್ಕ್ ಬುಷ್ಬ್ರೌನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ನಿ ಫೋರ್-ರೆಕ್ಕೆದಂಚಿನ ಶೋಲಾ-ಹುಲ್ಲು ಭೂಮಿದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೀಯ ಚಿಟ್ಟೆಲು ಉದ್ಯಾನವನೊಡು 101 ಜಾತಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.

ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಿಶ್ರವಾದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆಟ್ ಕೇರಳದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದಕುಲು ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನವು. ಇಡುಕ್ಕಿದ ಕಟ್ಟಪ್ಪನದ ಸಮೀಪದ ಕೊವಿಲ್ಮಲ ಭಾರತೊಡು ಇತ್ತೆಲಾ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದುಪ್ಪುನ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ರಾಜೆರೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಆಯಿನ ಕೊವಿಲ್ಮಲ ರಾಜ ಮನ್ನನ್ ನ ಇಲ್ಲ್. ಕೋವಿಲ್ಮಲಾ ಪಂಡ ಮನ್ನನ್ ಸಮುದಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಲೆನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಡಳಿತದ ರೂಪೊನು ಒರಿಪಾವುಂಡು, ಅವು ಅವೆನ್ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಘಟಕ ಆದ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವೊಡು ಒರಿ ರಾಜನ್ ಜನಕುಲು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್

ಅಣೆಕಟ್ಟುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಲು

Idukki arch Dam view 155706

ಕೇರಳದ ಸುಮಾರ್ 66% ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯೊಲು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ವಿವಿಧ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.ಕೇರಳದ ಸುರುತ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಮುಳ್ಳಪೆರಿಯರ್. ಉಂದು ೧೮೯೫ಡ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಂಡ್. ಕೇರಳೊಡು ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್, ಉಂದು ಏಷ್ಯಾದ ಮಲ್ಲ ಕಮಾನು-ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ೧೯೭೬ಡ್ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.

ಇಡುಕ್ಕಿ ಆರ್ಚ್-ಡ್ಯಾಮ್

ಚೆರುತೋನಿ

ಮುಲ್ಲಪ್ಪೆರಿಯರ್

ಪೊನ್ಮುಡಿ

ಕಲ್ಲರ್ಕುಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಕುಂಡಲ ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಮಟ್ಟುಪ್ಪೆಟ್ಟಿ

ಅಣೆಕಟ್ಟುದ ಬೊಲ್ಪು

ಚೆಂಕುಲಂ ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಮಲಂಕರ

ಕಲ್ಲಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ (ನೆದುಂಕಂಡಂ)

ಕುಲಮವು

ಮುನ್ನಾರ್ ಹೆಡ್ ವರ್ಕ್ಸ್

ಈರತ್ತಾಯರ ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಉಳುಪ್ಪುನಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಕೊಚ್ಚು ಕಾಟನ್

ರೈಲ್

ಇತ್ತೆ, ಕೇರಳದ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ರೈಲ್ವೆ ಇಜ್ಜಿ. ಸಮೀಪದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ (ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ – ಕೆಟಿವೈಎಂ), ಅಲುವಾ (ಅಲ್ವಾಯೆ, ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ – ಎಡಬ್ಲ್ಯೂವೈ), ಎರ್ನಾಕುಲಂ ದಕ್ಷಿಣ (ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜೂನಿಯರ್, ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ – ಇಆರ್ಎಸ್) ಬೊಕ್ಕ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಉತ್ತರ (ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಟೌನ್, ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ – ಇಆರ್ಎನ್). ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲೊಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆನ್ ಕುಂಡಲ ಕಣಿವೆ ರೈಲ್ವೆ ಪನ್ಪೆರ್. 1924ಡ್ 99ಡ್ ಬತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಪ್ರವಾಹೊಡು ಉಂದು ನಾಶ ಆಂಡ್. ಅಂಗಮಲಿನ್ ಪುನಲೂರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಶಬರಿಮಲೆ ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು.

ವಿಮಾನ

ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಸತ್ರಾಮ್ ಏರ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಏರ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಉಂದು 17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 ಗ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಂಡ್ ಆಂಡ ಅಲ್ಪ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಲು ನಡಪುಜಿ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾದ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ನೆಡುಂಬಾಸೆರಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲಾ ಸಮೀಪೊಡು ಉಂಡು

ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಮುಖ ಊರುಲು ಉಂದು:

ದೇವಿಕುಲಂ ತಾಲೂಕು: ಆದಿಮಾಲಿ, ದೇವಿಕುಲಂ, ಮುನ್ನಾರ್, ಮರಯೂರು, ಕಾಂತಲ್ಲೂರು, ವಟ್ಟಾವಡ, ಚಿನ್ನನಾಳ ತೋಡುಪುಜ ತಾಲೂಕು: ತೋಡುಪುಜ, ಉಡುಂಬನೂರು, ಕರಿಕುಣಂ ಇಡುಕ್ಕಿ ತಾಲೂಕು: ಚೆರುತೋಣಿ, ಮುರಿಕ್ಕಾಸೆರಿ, ಕಟ್ಟಪ್ಪನ, ಪೈನವು, ತೋಪರಂಕುಡಿ, ತಂಕಮಣಿ ಉಡುಂಬಂಚೋಳ ತಾಲೂಕು: ಉಡುಂಬಂಚೋಳ, ನೆದುಂಕಂಡಂ, ಕರುಣಾಪುರ, ವಂದನಮೇಡು ಪೀರುಮೆಡ್ ತಾಲೂಕು: ಪೆರುವಂತನಂ, ಏಲಪ್ಪರ, ಉಪ್ಪುತಾರ, ಪೀರುಮಡೆ, ವಂಡಿಪೆರಿಯರ್, ಕುಮಿಳಿ, ತೆಕ್ಕಡಿ

[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]