ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್

ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆ.ನೆನ್ ಕೊಡವ ಪೊಂಜೆ ನಕುಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ

ನೆತ್ತ ಹಿನ್ನಲೆ ಪಂಡ :ಸಮುದ್ರ ಮಥನಡ್ ಅಮೃತ ಮೋಹಿನಿನ ರೂಪಡಿತ್ತಿನ ವಿಷ್ಣುನ ಪಾಲಾಪುಂಡು. ನೆನ್ನೇ ಕೊಡವೆರ್ ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್ ರೂಪಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಪ್ರದರ್ಶನ

ನೆಟ್ ಒರ್ತಿ ಐತ ಮಳ್ತೊಂದು ನಡುಟೆ  ಕಲಶನ್ ಪತೊಂದು ಉಂತುದು ಇತ್ತ್oಡ ಬಾಕಿದ ಪೊಂಜೇನಕುಲು  ಸುತ್ತಲಾ ತಿರುಗೊಂದು ನಲಿಪುವೆರ್. ಕಲಶ ಕೊಡವೆರ್ನ ಕುಲದೈವ ಕಾವೇರಿನ ಪ್ರತೀಕ. ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗೇ ಸೀಮಿತವಾಯಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲೆ `ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್’. ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆದ ಈ ಕಲೆಟ್ ಪಾಲುಪಡೆಪುನಕುಲು ಪೊಂಜೆ ನಕುಲೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಥನ ಕಾಲಡ್ ವಿಷ್ಣು ಮೋಹಿನಿ ರೂಪ ತಾಲ್ದ್ ಉಮಾದೇವಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿದ. ನಲಿಕೆರ್ದ್  ಸುರಾಸುರನಕ್ಲೆನ ಮನವೊಲಿದಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ಮಾತಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಮೃತನ್ ಪಟ್ಟ್ ನ ಸಂಕೇತನೇ `ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್’ ಪನ್ಪುನ ಕೊಡವೆರ್ನ ನಂಬಿಕೆ.

‘ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್’ ದೈವೀ ಆರಾಧನೆದ ಕಲೆ. ಅಂಚನೆ ಅವೊಂಜಿ  ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲೆಲಾ ಅಂದ್. ಪೊಂಜೆನಕುಲು ತಮ್ಮ ಸ್ವಸಂತೋಷಗಾದ್ ಸುಗ್ಗಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಸಂತ ಕಾಲಡ್, ದೇವೆರ್ನ ಉಚ್ಚಯ  ಸಮಾರಂಭಗ್ಲೆಡ್ ನಲಿತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಇತ್ತೇ ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್ ಪದ್ಯಲೆಡ್  ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಸಯೊಲು ಮಾತಾ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಲೆಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪುನಕುಲು ಮದಿಮೆ ಆವಂದಿನ ಜವ್ವoದಿನಕುಲೆ ಜಾಸ್ತಿ. ಮದಿಮೆ ಆಯಿನಕುಲು ನಾಮೋಸುಡು  ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಸೇರುನೇ ಕಡಮೆ.

ತುತ್ತೈದ

ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್’ ಒಂಜಿ ಸೌಮ್ಯ ಕಲೆ. ಕೊಡಗುದ ಪೊಂಜೆನಕುಲು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಡ್ರೆಸ್ ಪಾಡ್ದ್  ಷಷ್ಠಿ, ದೀಪಾವಳಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಯುಗಾದಿ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ ಈ ಕಳೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾಬೆರ್. ತರೆಕ್ ಕುಂಟು, ಉದ್ದ ಕೈತ  ಜಾಕೆಟ್, ಪಿರವುಗು ನೆರಿಗೆ ಬುರ್ದು ತುತ್ತುನಾ ಸೀರೆ, ಮಂಗಳಕರವಾಯಿನ ಬಳೆ, ಮಣಿಮಾಲೆ, ಮುಂಡೊಗು ಕುಂಕುಮದ ಬೊಟ್ಟು -ಉಂದು ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್ ಕಲಾವಿದೆರ್ನ ವೇಷ. ತರೆಕ್ ಕಟ್ಟುನ ವಸ್ತ್ರಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಉಪ್ಪುಂಡು.

ನಲಿಪುನ ರೀತಿ

ಕಲಾವಿದೆನಕುಲು ನಡು ಭಾಗಡ್ `ಕುತ್ತ ದೀಪ ತಳಿಯ ತಕ್ಕೆ ಬೊಳಕು ಮಡಗಿ’ ಐತ ಸುತ್ತ ಆಕಾರಡ್ ಪದ್ಯ ಪನೊಂದು ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆರ್. ಪ್ರತಿ ಒರಿ ಕಲಾವಿದೆಲಾ ಕೈಟ್ ಕಂಚಿದ ತಾಳ ಪತೊಂದಿಪ್ಪುವೆರ್. (ಕಂಚಿದ ಬಗ್ಗೆ ಅಕುಲೆಗ್ ಪವಿತ್ರ ಭಾವನೆ. ಕೊಡವನಕುಲೆಗ್ ಆನ್ ಜೋಕುಲು ಪುಟ್ಟುoಡ ಆಯೆ  ಶೂರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಧೀರೆ ಪನ್ಪುನ ಸಂಕೇತಗ್ ಗುಂಡುದ ಸ್ವರ ಲಕ್ಕಾವೆರ್, ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟುನಗ ಕಂಚಿದ ಬಟ್ಟಲು ಬೊಟ್ಟುದು ಸ್ವರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಂಚಿದ ಸ್ವರ `ಓಂಕಾರ’ದ ಸ್ವರೂಪವಾಯೀನೇರ್ದಾವರ ಅವು ಕುಲದೇವಿನ ಆರಾಧನೆದ ಸಂಕೇತ. ಪಂದ್ ಅಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆ. ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್ ಕೊಡವೆರ್ನ ಕುಲದೇವತೆ ಕಾವೇರಮ್ಮನ ಆರಾಧನೆಲಾ ಆದುಂಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೇರ್) ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್‌ಡ್ ಜೋಡಿ ಆಪುಲೆಕ ಏತ್ ಜನಲಾ  ಭಾಗವಹಿಸಾವೊಲಿ. ಪದೊ ಪಂದ್ ಕೊರ್ಪುನಕುಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ಒಂಜಿ ಕಡೆ ಉಂತುದು ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಸಂಗಳೇ ಅತ್ತಂದೆ ಕಾವೇರಿದ ವರ್ಣನೆದ ಬಗ್ಗೆ ನೂದು ಪದೊ ಪನ್ಪೇರ್. ಅಪಗ ದೀಪದ ಸುತ್ತ ಉಂತ್ ನ ಕಲಾವಿದೆನಕುಲು ಆ ಪದ್ಯನ್ ಪಿರ ಪನೊಂದು ತಾಳ ಪಾಡೊಂದು ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆರ್. ಪ್ರತಿ ಪದ್ಯಗ್ಲಾ ಅಕುಲು  ಸುತ್ತುನ, ತಾಳ ಪಾಡುನ ಬುಕ್ಕೊ ನಲಿಪುನ ಗತ್ತ್ ದ ಭಂಗಿಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಆಪುಂಡು. ಒರ ತನ್ನಷ್ಟಗೆ ಅಕುಲೆ ತಾಳ ಪಾಡ್ಯೆರ್oಡ, ಬುಕ್ಕೊೊರಾ ರಡ್ಡ್ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಎದುರಾದ್ ತಾಳ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊೊರಾ ಎಡತ್ ಗ್ ಬಲತ್ ಗ್ ತಿರ್ಗ್ ದ್ ಎದುರು ಬದುರಾದ್ ತಾಳ ಕೊರ್ಪೆರ್. ತಾಳ ಪಾಡೊಂದು ಪದ್ಯ ಪನ್ಪೇರ್.ಒವ್ವೆ ಭಂಗಿಡ್ ಇತ್ತೆರ್oಡಲಾ ವೃತ್ತಾಕಾರಡ್ ನಿಧಾನವಾದ್ ಪೋವೊಂದೇ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ತಾಳದ ಗತ್ತ್ ಮಾತ್ರ ಒಲ್ಪಲಾ ಉಂತುಜಿ. ತಾಳದ ಗತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಆನಗ ಮಾತ್ರ ಕಲಾವಿದೆರ್ನ ಚಲನೆಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಳೆಗೂಡುಂಡು. ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್ ಪದ್ಯಗ್ಲೆಡ್ ಕಾವೇರಿದ ಸ್ತುತಿಪದ್ಯಲೇ ಜಾಸ್ತಿ.

ಕಾವೇರಿದ ಸ್ತುತಿಪದ್ಯ

“ಕಾವೇರಮ್ಮ ದೇವಿ ತಾಯಿ ಕಾಪಾಡೆಂಗಳಾ,
ಭಾವ ಬಟ್ಟೆ ಕಾಟಿ ತಂದ್ ಚಾಕ್ ದೇವಿ ನೀ,
ದತ್ತ್ ಮೋವಳಾಯಿತ್ ನೀ ಬ್ರಹ ದೇವಂಗೇ,
ಗೊತ್ತಿಲ್ಲತೆ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿ ಬುಟ್ ಪೊರಟಯಾ.”

ಇಂಚ ಪನೊಂದು ನಿಧಾನವಾದ್ ಕಲಾವಿದೆ ನಕುಲು ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್oಡ, ಕಾವೇರಿ ತುದೆತ ಗಂಭೀರ ಗಮನದ ಸಂಕೇತ ಪಂದ್ ನೆನೆಪಾಪುಂಡು!