ಎಣ್ಮೆ
| Sesame | |
|---|---|
| Sesame plant | |
| Scientific classification | |
| Missing taxonomy template (fix): | Sesamum |
| Species: | Template:Taxonomy/SesamumS. indicum |
| Binomial name | |
| Template:Taxonomy/SesamumSesamum indicum | |
| Synonyms[೧] | |
| |
ಎಣ್ಮೆ ಭಾರತೊಡು ಅನಾದಿ ಕಾಲೊರ್ದೇ ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜ ಆದ್ ಬುಳೆಪಾವೊಂದು ಬೈದಿನ ಒಂಜಿ ದೈ ಎಣ್ಮೆ. ಉಂದು ಆಯುರ್ವೇದೊಡು ಸ್ನೇಹವರ್ಗೊಡು ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಬೀಜೊದ ಬಣ್ಣೊನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್, ಕಪ್ಪು ಎಣ್ಮೆ, ಬೊಲ್ದು ಎಣ್ಮೆ, ಬೊಕ್ಕ ಬೂದು ಎಣ್ಮೆ ಪಂಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ಬಗೆಟ್ ವಿಂಗಡಿಸವೆರ್.
ಎಣ್ಮೆ ಎಣ್ಣೆ, ಎಡ್ಡೆ ಎಣ್ಣೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಎಣ್ಮೆಡ್ದ್ ದೆಪ್ಪುನ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನ. "ಎಣ್ಣೆ" (ಎಣ್ಣೆ) ಬೊಕ್ಕ "ಎಣ್ಣೆ" (ಎಣ್ಣೆಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನವು) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಶಬ್ದೊಲುಲಾ ಎಣ್ಮೆಗ್ ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನವು. ನೀರ್ ದಾಂತಿನ ಮಾತಾ ಅರಿತ ಕಂಡೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಪಾವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಬುಳೆ ಉಂದು. ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಚೀನಾ ಜಾಸ್ತಿ ಎಣ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ದೇಶೊಲು.
ಪುದರ್ಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]- ಸಂಸ್ಕೃತ - ತಿಲ, ಸ್ನೇಹರಂಗ
- ಹಿಂದಿ - ಟಿಲ್
- ತಮಿಳು - ಎಳ್ಳು
- ತೆಲುಗು - ನುವ್ವುಲು
ಗುಣಕುಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ರಸಮ್ - ಚೀಪೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಗುಣ - ಗುರು, ಕಷಾಯ
ಛಾಯಾಂಕಣ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]- Plant
- Flowers and seed capsules on plant
- Seed capsule
- Magnified image of white sesame seeds
ಲಕ್ಷಣೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಅಯಿತ ಎಣ್ಣೆಗಾದ್ ಬುಳೆಪಾಯಿನ ಬುಳೆ. ಎಣ್ಮೆಡ್ 50% ಮುಟ್ಟ ಎಣ್ಣೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆದ ದೈ, ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಳೆಪುಂಡು. ಈ ದೈ ಬೊಲ್ದು ಕೆಸರ್ದಂಚಿನ ನಾರುಲೆಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕಾಂಡೊಲು ಶಂಕುರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಸರ್ ಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಎಲೆಕುಲು ಎದುರು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸಸ್ಯೊದ ತಿರ್ತ ಇರೆಕುಲು ಬೇತೆ ಇರೆಕುಲೆಡ್ದ್ ಅಗೆಲ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವುಲು ದಂತದ ಅಂಚುಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಂದ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಇರೆತ ಅಕ್ಷೊಲೆಡ್ ಒಂಟಿಯಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಲ್ದು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣದ ದಳೊಲು ಒಂಜಿ ನಳಿಕೆದಲೆಕ ತೋಜುಂಡು.
ಒಣಸ್ದ ಎಣ್ಮೆದ ಕೃಷಿ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎಣ್ಮೆನ್ ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ಒಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಪುವೆರ್. ಮಕರದ ಬೆನ್ನಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಯ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಕಂಡೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮರಳು, ಚೆನ್ನೆ ನೀರ್ ಬರ್ಪಿನ ಒಣ ಭೂಮಿಡ್ ಉಂದೆನ್ ಬುಳೆಪಾವೊಲಿ. ರಾತ್ರೆ ತಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಪಗೆಲ್ ಬೆಚ್ಚ ಉಪ್ಪುನ ಮಕರ ಬೊಕ್ಕ ಕುಂಭದ ವಾತಾವರಣೊ ಎಣ್ಮೆ ಬುಳೆಪಾಯೆರೆ ಸೂಕ್ತ ಆಪುಂಡು[೧].
ಸುಗ್ಗಿದ ಕಂಡೊಡು ಎಣ್ಮೆ ಬುಳೆಪಾವುನ ದುಂಬೇ ಒಂಜಿ ಕೊಡಿ ನಡ್ತ್ದ್ ಕಂಡೊನು ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೊಲ್ಪು 10 ಗಂಟೆಗ್ ದುಂಬೇ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3 ಗಂಟೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬುಳೆಪುವೆರ್. ಬಿತ್ತ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಚ್ಚೆ ಗೊಬ್ಬರ ಪರಡೊಂದು ಕಂಡೊನು ಕುಡ ನಲಿಪುವೆರ್. ಬಾರೀ ಕಮ್ಮಿ ಆರ್ದ್ರತೆಡ್ ಬುಳೆಪುನ ಈ ದಯಿ ನಾಲ್ ಇರೆತ ಹಂತೊಗು ಬನ್ನಗ ಕಸಿ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅತ್ತಂಡ ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರೊಲೆನ್ ಪಾಡೊಲಿ. ದುಂಬು ಬೆನ್ನಿಡ್ ನೆನೆತಿನ ಇರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಪೊಡಿ ಮಣ್ಣ್ ಪಾಡೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇರೆಕುಲು ಮಣ್ಣ್ ಡ್ದ್ ಪೋಷಕಾಂಶೊಲೆನ್ ಹೀರೊನೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜೋರುಡು ಬುಲೆಯೆರೆ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿನೆರ್[೧].
ಕೊಯ್ಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎಣ್ಮೆ ಬುಳೆಪಾಯೆರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲು. ದೈನು ಬೇರ್ ದೆತ್ತ್ದ್ ಕಾಯಿನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೈನ್ ಕೊಯ್ಪೆರ್. ಎಣ್ಮೆದ ಕಾಯಿಗ್ ಕತಿಕ್ಕ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್ಲಾ ಉಂಡು. ಕಾಯಿ (ಕಾಯಿ) ಬೊಕ್ಕ ಇರೆ ಒಂತೆ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊಗು ಬನ್ನಗ ಎಣ್ಮೆನ್ ಕಾಂಡೆ ಕೊಯಿಪುವೆರ್. ಇಂಚ ಕೊಯ್ತಿನ ಎಣ್ಮೆದ ದೈನ್ ಕಟ್ಟೆಡ್ ಕಟ್ಟ್ದ್ ನೆರಳುಡು ದೀಪೆರ್. ಮೂಜಿ ನಾಲ್ ದಿನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟುಲೆನ್ ದೆತ್ತ್ ಂಡ ಮಾತಾ ಇರೆಕುಲು ಬೂರುಂಡು. ಕೆಲವು ರೈತೆರ್ ಕಟ್ಟುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಬೂದಿನ್ ಚಿಮುಕುದು ಇರೆಕುಲೆನ್ ಬೂರ್ಪಾವೆರ್[೧].
ಎಣ್ಮೆದ ಬುಳೆನ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾತಾ ಇರೆಕುಲೆನ್ ದೆತ್ತ್ದ್, ಕಡ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಟಾರ್ಪೌಲಿನ್ ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ಸೂರ್ಯನ ಬೊಲ್ಪುಡ್ ಉಣ್ಗಾವೆರ್. ಈ ರೀತಿಡ್ ಸೂರ್ಯನ ಮಿತ್ತ್ ಒರಿದ್ ದೀತಿನ ಬುಳೆನ್ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೊಗು ತಿರ್ತ್ ದ್ ದೀಪೆರ್. ಮೂಜಿ ನಾಲ್ ದಿನೊರ್ದು ಬುಳೆಡ್ದ್ ಬೂರುನ ಎಣ್ಮೆನು ಬೊಕ್ಕದ ಬುಳೆಕ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತರೆ ಬೀಜ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಣ್ಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಪ್ಪೆ ದೆಪ್ಪುನ ಎಣ್ಮೆನು ಪೂತ ಬೀಜ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ರೀತಿಡ್ ಕೊಯಿಪುನ ಎಣ್ಮೆ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಲೆಗ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್[೧].
ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎಣ್ಮೆ ಬೀಜ 100 ಗ್ರಾಂ (3.5 ಔನ್ಸ್) ಗ್ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯ ಶಕ್ತಿ 560 ಕೆ.ಕ್ಯಾಲೊರಿ 2360 ಕೆ.ಜೆ.
- ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ೨೪.೮ ಗ್ರಾಂ
- ಕೊಬ್ಬು 42.1 ಗ್ರಾಂ
- ಪ್ರೋಟೀನ್ ೧೮.೨ ಗ್ರಾಂ
- ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ೧೪೨೫ ಮಿಗ್ರಾಂ ೧೪೩%
- ಕಬ್ಬಿಣ 7.3 ಮಿಗ್ರಾಂ 58%
ಶೇಕಡಾವಾರು ಯುಎಸ್ ಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನವು
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]- ↑ "The Plant List: A Working List of All Plant Species". Retrieved 14 January 2015.