ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ

ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ (IPA: [erɐɳɐːguɭɐm] i; ISO: Eṟaṇākuḷaṁ) ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ೧೪ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪುದರ್ ಕೊಚ್ಚಿದ ನಗರ ವಿಭಾಗೊಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ರಾಜ್ಯೊದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು, ಸುಮಾರ್ ೨,೪೦೮ ಕಿ.ಮೀ.೨ (೯೩೦ ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊದ ೯% ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್. ಉಂದೆತ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಕಕ್ಕನಾಡ್ಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೊಚ್ಚಿ ಉಂಡು, ಉಂದು ಕೇರಳದ ವಾಣಿಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು, ಉಂದು ಅಯಿತ ಪ್ರಾಚೀನ ಚರ್ಚ್ ಲು, ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಸಿನಗಾಗ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಸೀದಿಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ ಉಂಡು: ಗ್ರೇಟರ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್. ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ ರಾಜ್ಯೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯೊನು ಬೊಕ್ಕ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆದ ಕೈಗಾರಿಕೆಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಮಲಪ್ಪುರಂ (14 ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್) ಬುಕ್ಕೊ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಕೇರಳೊಡು ರಡ್ಡನೆ ಅತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ದೇಶೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಎರ್ನಾಕುಲೊಡು ಎಚ್ಚ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ ಮಲಯಾಳಂ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆನ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಹೆಚ್ಚಾದ್ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯೊಲೆಡ್. ಎರ್ನಾಕುಲಂ 2012ಡ್ 100 ಶೇಕಡಾ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪೂರ್ತಿ "ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ" ಇಪ್ಪುನ ಭಾರತದ ಸುರುತ ಜಿಲ್ಲೆ ಆಂಡ್. ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಡ್ 0.801 ದ ಎಚ್ಚಿನ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಉಂಡು (ಯುಎನ್ಡಿಪಿ ವರದಿ ೨೦೦೫), ಉಂದು ಭಾರತೊಡು ಎಚ್ಚಿನ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊದ ೧೪ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಎಚ್ಚಿನ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು[೧]
ವ್ಯಾಕರಣ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಗು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವೃತ್ತಾಂತೊಲು ಉಂಡು, ಕೆಲವು ಪುರಾಣೊಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ಉಂಡು. ಕೊಮಟ್ಟಿಲ್ ಅಚ್ಚುತ ಮೆನನ್ ನ ಪ್ರಕಾರ ಎರಂಗಿಯಲ್ ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಗೆತ ಕೆಸರ್ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ದುಂಬು ಈಶ್ವರ ದೇವೆರೆನ್ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಏರಾಯನಾರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಕೇರಳಡ್ಲಾ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಏರನಕುಲಂ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಋಷಿಣಗಕುಳಂ ಕಳೆವೊಂದು ಏರನಕುಲಂ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲುಲಾ ಉಂಡು, ಆಂಡ ಎರ್ನಕುಲಂ ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಈರನಕುಲತಪ್ಪನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನೀರ್ ದ ದೇಹೊಲೆಡ್ ತುಂಬಿದ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಕುಲಂ (ಕೊಳ) ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಸಮಯೊಗು ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲು ಉಂಡು.[೨]
ಚರಿತ್ರೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿ ಒಂಜಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂದಿತ್ತೆ. ಯೆಹೂದಿಲು, ಸಿರಿಯನ್ ಲು, ಅರಬ್ಬೆರ್, ಚೀನಿಯೆರ್, ಡಚ್ ಲು, ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಾವಿಕೆರ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ರಾಜ್ಯೊಗು ಕಡಲ ಮಾರ್ಗೊನು ಅನುಸರಿಸಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಊರುದ ಬಗ್ಗೆ ಅಕ್ಲೆನ ಅನಿಸಿಕೆಲೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೇರಳ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೊಜಿಕೋಡೆದ ಬಂದರ್ ಉನ್ನತ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಕಣ್ಣೂರು, ಕೊಲ್ಲಂ, ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಮುಖವಾದ್ ದ್ವಿತೀಯಕ ಬಂದರುಲು ಆದಿತ್ತೆ, ಅಲ್ಪ ಜಗತ್ತ್ ದ ವಿವಿಧ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಒಟ್ಟು ಸೇರೊಂದಿತ್ತೆರ್.೧೬೬೪ಡ್, ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ ಪುರಸಭೆನ್ ಡಚ್ ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡೊಡು ಸುರುತ ಪುರಸಭೆ ಆಂಡ್, ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಡಚ್ ಅಧಿಕಾರ ದುರ್ಬಲ ಆನಗ ಉಂದು ಕರಗಿಂಡ್. ೧೮೯೬ಡ್ ಕೊಚ್ಚಿದ ಮಹಾರಾಜೆರ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಡ್ ಒಂಜಿ ಊರುದ ಸಭೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು, ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಲು ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಪನ್ಪಿನ ನಗರೊದ ಭಾಗೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಅಯಿತ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್; ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕಕ್ಕನಾಡ್ ಗ್ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಯೆರ್. ೧೯೯೮ಡ್, ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ದ್ ಕುತ್ತಂಪುಝಾ ಗ್ರಾಮೊನು ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಜ್ಯ ತಮಿಳುನಾಡುದೊಟ್ಟುಗು ರಾಜಕೀಯ ಗಡಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಗಡಿ ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಜ್ಯೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಇಜ್ಜಿ.
ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶೊಡು ೨,೪೦೮ ಕಿ.ಮೀ.೨ (೯೩೦ ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಬಡಕಾಯಿಡ್ ತ್ರಿಶೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಅಲಪ್ಪುಜ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಲಕ್ಕಡಿವ್ ಸಮುದ್ರ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಭೌಗೋಳಿಕವಾದ್ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯದ ಪ್ರದೇಶ, ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೆರ್. ಎತ್ತರದ ಜಾಗೆ ಸುಮಾರ್ ೩೦೦ ಮೀ (೯೮೦ ಅಡಿ) ಉಂಡು. ಮುವತ್ತುಪುಝೆ ಬುಡ್ದು ಬೇತೆ ಮಾತಾ ತಾಲೂಕುಲೆಡ್ ಪರಪುನ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಸುದೆ. ಮುವತ್ತುಪುಜ ಸುದೆ ಬೊಕ್ಕ ಚಲಕ್ಕುಡಿ ಸುದೆತ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆಲಾ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪರಪುಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ 3,432 ಮಿಮೀ (135.1 ಇಂಚ್) ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಮಧ್ಯಮ ಹವಾಮಾನ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ ತೇವಾಂಶದ ಕಾಡುಲೆನ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಆಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಲು ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ತೇವಾಂಶದ ಪಚ್ಚೆ ಕಾಡುಲೆನ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶೊದ ಭಾಗವಾದುಂಡು. ಇಡಮಲಯಾರ್ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಕುಲಂ ಅರಣ್ಯ ವಿಭಾಗೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಶೋಲೊಲು ಉಂಡು ಆಂಡ ಈ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ರಸ್ತೆಡ್ ಪೋಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಇಡಮಲಯಾರ್ ಮೀಸಲು ಕಾಡು, ಬೊಕ್ಕ ಎಡಮಲಕ್ಕುಡಿ. ಮಸ್ತ್ ಬಗೆತ ಮರಳು, ಮಣ್ಣ್, ಕಲ್ಲ್ ಮುಲ್ಪ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು. ಕೊಚ್ಚಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಕೊಚ್ಚಿದ ನೆಡುಂಬಸ್ಸೆರಿಡ್ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೊಚ್ಚಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಠಾಮಂಗಲ ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ನಗರ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಕೊಚ್ಚಿ ರಾಜ್ಯೊದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ನಗರ, ಬೊಕ್ಕ 2011 ಜನಗಣತಿದ ಆಧಾರೊಡ್ ವಸತಿ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆನ ಸಚಿವಾಲಯೊದ ಶ್ರೇಣಿ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶೊಡು 17ನೇ ಅತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ನಗರ, ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 843 km2 ಬೊಕ್ಕ 2.12 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು.
ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಈ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಮೂಜಿ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೊಂಡುಂಡು: ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿ, ಮಧ್ಯ ಭೂಮಿ, ಬೊಕ್ಕ ಎತ್ತರದ ಭೂಮಿ ಉಂದೆಟ್ ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು ಕಡಲತೀರ, ಮೈದಾನೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಗುಡ್ಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊಡು 20 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶೊಲು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡುಪ್ಪುನ ಕಾಡುಲು ಹೆಚ್ಚಿನವು ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನವು, ಅನಾಮಲೈಸ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಮಿಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಸರಳ ಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ದ್ವೀಪೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ್ ಬ್ಯಾಕ್ ವಾಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲೆಡ್ದ್ ನೀರ್ ನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಗುಡ್ಡೆ ಅತ್ತಂಡ ಪೂರ್ವ ಭಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡುಂಡು. ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಠಾಮಂಗಲಂ ತಾಲೂಕುಲು, ಅವು ಸುರುಟು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಭಾಗೊಲು ಆದ್ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಲು, ಅಯಿಟ್ ನನೊಂಜಿ ನದಿ ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾ, ಆಲುವಾ, ಕುನ್ನಾಥುನಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರೂರು ತಾಲೂಕುಲೆಡ್ದ್ ಪರಪುಂಡು. ಮಳೆಗಾಲೊಡು ಈ ನದಿಲು ತುಂಬುದು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹೊಲು ತೀರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು, ಆಂಡ ಬೇಸ ಋತುಡು, ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒಣಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಿರಿದಾದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ 244 ಕಿ.ಮೀ (152 ಮೈಲ್) ಉದ್ದೊಗು ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನವು.ಕಾಡು ಬೊಕ್ಕ ವನ್ಯಜೀವಿಲು ಗ್ರೇ ಹಾರ್ನ್ಬಿಲ್ ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಉಷ್ಣವಲಯದವು. ಮಧ್ಯಮ ತಾಪಮಾನ ಬೊಕ್ಕ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಮಣ್ಣುದೊಟ್ಟುಗು ಭಾರೀ ಮಳೆ ಬರ್ಪುನವು ಸಮೃದ್ಧ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಗು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶೊನು ರೂಪಿಸವುನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಸ್ಯೊಲು ಮಸ್ತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮಿಡ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಬೇಳೆ, ಟ್ಯಾಪಿಯೋಕಾ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಅನಾನಸ್ ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯೊಲು ಉಂಡು. ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊದ ಕೆಳ ಇಳಿಜಾರುಲೆಡ್ ತೇಗ ಬೊಕ್ಕ ರಬ್ಬರ್ ಉಂಡು.
ಮಂಗಳವನಂ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಮಂಗಳವನಂ ಕೊಚ್ಚಿದ ಮಧ್ಯೊಡು ಮಂಗಳವನಂ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಉಂಡು. ಉಂದು 2.74 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (6.8 ಎಕ್ರೆ) ನ್ ಆವರಿಸೊಂದುಂಡು,ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಜಾತಿದ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಲೆನ್ ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಲಸೆ ಪಕ್ಕಿಲೆಗ್ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುನ ಜಾಗೆ ಆದುಂಡು. ನಗರದ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೀದ್ ಮನಗಲವನಂನ್ "ಕೊಚ್ಚಿದ ಹಸಿರು ಶ್ವಾಸಕೋಶ" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.[೩]
ತಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಥಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಡ್ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ 25 ಕಿ.ಮೀ.2 (10 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವ್ಯಾಪ್ತಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಪಕ್ಕಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಸಲೀಂ ಅಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ದ್ 80 ಕಿ.ಮೀ (50 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಪಕ್ಕಿಲು ಫಾಲ್ಕನ್ಸ್, ಜಂಗಲ್ ಫೌಲ್, ವಾಟರ್ ಹನ್ಸ್, ಬೊಕ್ಕ ಹಾರ್ನ್ಬಿಲ್ಸ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸಸ್ಯೊಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ತೇಗ, ಗುಲಾಬಿ ಮರ, ಬೊಕ್ಕ ಮಹೋಗನಿ ತೋಟೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ದುಂಬುಗು ಸಾದಿಡ್ ಅನಮಲೈಸ್ದ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಕಾಡ್ ಮುಟ್ಟುಂಡು
ದುಡ್ಡು-ಕಾಸ್
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಜಿಎಸ್ವಿಎ ಬೊಕ್ಕ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯೊಲೆನ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಉಂದು ರಾಜ್ಯದ ಖಜಾನೆಗ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಟ್ಟು ಸಾಕ್ಷರತೆದ ಪ್ರಮಾಣ 2011ಡ್ 95.89% ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ರಾಜ್ಯೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತಲಾ ಆದಾಯೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ರಾಜ್ಯೊಡು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಲು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಅಪ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ಯಮೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಎಂಎಸ್ & ಎಂಇ ಉದ್ಯಮೊಲೆನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಡುಂಡು. ಅಯಿತ ಎಂ.ಜಿ. ರಸ್ತೆ ಕೇರಳದ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಉದ್ಯಮೊಲೆಗ್ ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್. ಕೊಚ್ಚಿ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಜಿಯೋಜಿಟ್, ವಿ-ಗಾರ್ಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಮುಥೂಟ್ ಇಂಚಿನ ಕೆಲವು ಮಲ್ಲ ಕಂಪೆನಿಲೆನ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಲಾ ಆದುಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಇಡೀ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಮುದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪಿರವುದ ನೀರ್ ಕಡಲ ಬೊಕ್ಕ ಒಳನಾಡು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪುನ ವಿವಿಧ ಬಗೆತ ಮೀನುಲೆನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಆದುಂಡು. ಬೆನ್ನಿ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕೃಷಿ ಸ್ವಭಾವೊಡು ಉಂಡು. ಅರಿ ಪಂಡ ಜಲಭೂಮಿಡ್ ಬುಳೆಪಾವುನ ಪ್ರಮುಖ ಬುಳೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ರಾಜ್ಯೊಡು ಜಾಯಿಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅನಾನಸ್ ನ್ ಮಸ್ತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು: ರಾಜ್ಯೊಡು ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಪಿನ 55% ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅನಾನಸ್ ನ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಬುಳೆಪಾವೆರ್. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ರಬ್ಬರ್ ನ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬುಳೆಪಾವುನ ತೋಟದ ಬೆಳೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ರಾಜ್ಯೊಡು ಕೊಟ್ಟಾಯಂನ ಪಿರವುಡು ರಬ್ಬರ್ ನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ದೇಶ ಆದುಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಬುಳೆಪಾವುನ ಬೇತೆ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಲು ಟ್ಯಾಪಿಯೋಕಾ, ಕಪ್ಪು ಮೆಣಸು, ಅರೆಕಾ ಕಾಯಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಅರಿಶಿನ, ಬಾರೆ,, [೪]
ಕಲ್ಪಾಟಿಗೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎರ್ನಾಕುಲಂ 1990 ಡ್ದ್ 100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಸಾಕ್ಷರತೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಭಾರತೊದ ಸುರುತ ಜಿಲ್ಲೆ. ವಾಸ್ತವೊಡು 20 ಲಕ್ಷೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ದೇಶೊದ ಏತ್ ನಗರೊಲೆಡ್ಲಾ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆದ ಪ್ರಮಾಣ ಉಂಡು. ರಾಜ್ಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ 100 ಶೇಕಡಾ ಸಾಕ್ಷರತೆನ್ ಸಾಧಿಸಾಯಿನ ಭಾರತದ ಸುರುತ ಗ್ರಾಮ ಪೊತಣಿಕ್ಕಡ್ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಡ್ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ಉಂಡು: ಕಲಾಡಿಡ್ ಶ್ರೀ ಸಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕಲಮಸ್ಸೆರಿಡ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಕೇರಳ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಗರ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಉಂಡು; ೨೦೧೯ ಡ್, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಡ್ ೪೭೬ ಪೂರ್ತಿ ಹೈಟೆಕ್ ಶಾಲೆಲು ಉಂಡು. 2017ಡ್, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ರೋಷ್ಣಿ ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆತ ಉದ್ದೇಶ ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಮಲಯಾಳಂ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊರ್ಪುನವು. ಉಂದು 1,265 ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆನ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಾಥಮಿಕೊಡ್ದ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮುಟ್ಟ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್
ಆಡಳಿತ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರ್ ಆದ್ ಭೂಮಿದ ಆದಾಯ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಚುನಾವಣೆ, ಬೊಕ್ಕ ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ/ಉಪ ಸಂಗ್ರಾಹಕನ ಅಡಿಟ್ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೆರ್, ಮುಂದೆ ತಹಶೀಲ್ದಾರೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ತಾಲೂಕುಲೆಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಕಂದಾಯ ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೆರ್. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೊಲು ಉಂಡು—ಕೋಟೆ ಕೊಚ್ಚಿ ಬೊಕ್ಕ ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾ—ಒಟ್ಟುಗು 7 ತಾಲೂಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 124 ಕಂದಾಯ ಗ್ರಾಮೊಲು ಉಂಡು.
ತಾಲೂಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 124 ಕಂದಾಯ ಗ್ರಾಮೊಲು ಉಂಡು.
ತಾಲ್ಲೂಕುಲು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೇರಳೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತಾಲೂಕುಲು ಉಂಡು, ಒಟ್ಟು ಏಳ್ ತಾಲೂಕುಲು ಉಂಡು, ಅವು ರಡ್ಡ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ಗುಂಪು ಆತ್ಂಡ್ -
ಕೋಟೆ ಕೊಚ್ಚಿ'
ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾ. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೊಗು ಒರಿ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (ಆರ್ ಡಿ ಒ) ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್, ಆಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ತಾಲೂಕುನು ಒರಿ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ನಡಪಾವೆರ್.
ಪರವೂರು
ಅಲುವ
ಕುನ್ನಾಥುನಡ್
ಮುವತ್ತುಪುಝ
ಕೊಚ್ಚಿ
ಕನಯಣ್ಣೂರು
ಕೊಠಮಂಗಲ
ಪುರಸಭೆಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಈ ಸತ್ಯೊದ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಟೀಕೆ ಪಂಡ ಅಲುವಾ, ಕಲಮಸ್ಸೆರಿ, ತ್ರಿಕ್ಕಾಕರ, ಮರಡು, ತ್ರಿಪುಣಿತೂರ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೂರುದಂಚಿನ ಪುರಸಭೆಲು ಕೊಚ್ಚಿ ನಗರೊಗು ಸೇರ್ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅವು ಕೊಚ್ಚಿ ನಿಗಮೊದ ಅಡಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಬದಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪುರಸಭೆಲೆನ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ್ ನಿಗಮ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಮಯೊಗು ಅಯಿತ ಮಿತಿಲೆನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಜಿ, ನಿಖರವಾದ್ ಪಂಡ 1967 ಡ್ದ್. ನಿಗಮ ರಚನೆ ಆನಗ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಮಲ್ಲೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಮಾತಾ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಅಪಗ ಪಂಚಾಯತ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕೊಚ್ಚಿ ನಗರೊದ ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆಡ್ದ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೆರೆ ಸುರು ಆನಗ ಅವೆನ್ ನಿಗಮೊಗು ಸೇರಾವುನ ಬದಲು, ಅವೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪುರಸಭೆಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಅಂಚಾದ್ ನಿಗಮೊನು ಮಸ್ತ್ ಮಟ್ಟೊಗು ಅಂಗವಿಕಲ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಇಡೀ ಕೊಚ್ಚಿ ನಗರೊಗು ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಏಕೀಕೃತ ಆಡಳಿತೊಗು ಈ ಹಳೆಯ ಮಿತಿಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಕರೆ ಒಂಜಿ ಬಲವಾದ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೇಡಿಕೆ ಆತ್ಂಡ್
ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿಭಾಗೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರೊನು ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್, 14 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಬೊಕ್ಕ 82 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಮೂಜಿ ಮಟ್ಟೊದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಏರ್ಪಾಟ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಚನೆ ಕೇರಳ ಪಂಚಾಯತಿ ರಾಜ್ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೯೪ ದ ಅಡಿಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ್ ಯೋಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಜಾರಿ ಮಲ್ಪುನ, ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಲೆನ್ ಒದಗಾವುನ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಆಡಳಿತೊನು ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು
ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಚಲಕುಡಿ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಭಾಗಶಃ)
ಇಡುಕ್ಕಿ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಮುವತ್ತುಪುಜ ತಾಲೂಕಿನ ಹಾಗೂ ಕೊಠಮಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಭಾಗಗಳು)
ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಮುವತ್ತುಪುಜ ತಾಲೂಕಿನ ಹಾಗೂ ಕನಯನೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಭಾಗಗಳು)
ಪರ್ಬೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಆಲುವದ ಅಳುವ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು (ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ ತೀರೊಡು ಇಪ್ಪುನ) ನಡಪುನ ಅಲುವ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಡ್ದ್ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಪಿರಾವೊಮ್ 405 A.D.ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ 18ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಆರ್ಚ್ ಡೀಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಕಾಲಡಿಡ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಹಿಂದೂಲೆನ ಪ್ರಧಾನ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ಕಲ್ಲಿಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪೆರುಂಬವೂರು ಕೈತಲ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ.
ಪುಥೆನ್ಕ್ರೂಜ್ ಪಂಡ ಭಾರತೊಡು ಸಿರಿಯಕ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಾನ, ಬೊಕ್ಕ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸೈರೊ-ಮಲಬಾರ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್, ಮಲಯತ್ತೂರ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ.
ಥಮರಾಚಲದ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಜಾಕೊಬೈಟ್ ಸಿರಿಯನ್ ವಲಿಯಪಳ್ಳಿಡ್ ನಡಪುನ ಎಂಟು ದಿನೊತ ಲೆಂಟ್ (ಎಟ್ಟುನೊಂಬು) ಉತ್ಸವ ರಾಜ್ಯೊದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾದ ಸಮೀಪದ ಕಡಮಟ್ಟಂ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್ ದವು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮಾರ್ ಅಬೊ ಸಿರಿಯನ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೫ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಪರ್ಷಿಯಾಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಕ್ರಾಸ್ ನ್ ತೂದು ಬತ್ತೆರ್, ಉಂದು ಚರ್ಚ್ ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆತ್ಂಡ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ವಲ್ಲರ್ಪಡಂ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ನಡಪುನ ಉತ್ಸವ ಮಾತಾ ಧರ್ಮೊಲೆಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿನ ಐಕಾನ್ ಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪವಾಡೊಲೆನ ಶ್ರೇಯ ಉಂಡು. ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಸೈರೊ-ಮಲಬಾರ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಫೊರಾನೆ ಚರ್ಚ್, ಎಡಪ್ಪಳ್ಳಿ ೫೯೩ ಎ.ಡಿ.ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರೆದ ಜಾಗೆಲು ಕೂನನ್ ಕುರಿಶ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪಿಲ್ಗ್ರಿಮ್ ಚರ್ಚ್, ಮಟ್ಟಾಂಚೆರ್ರಿ; ವಡಕ್ಕೆನ್ ಪರವೂರು ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್, ಮಲಯತ್ತೂರು ಪಳ್ಳಿ; ಬೊಕ್ಕ ಮೋರ್ ಥೋಮನ್ ಜಾಕೊಬೈಟ್ ಚರ್ಚ್, ಕೊಠಾಮಂಗಲಂ; ಬೊಕ್ಕ ತ್ರಿಕ್ಕುನ್ನಾಥು ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಸೆಮಿನರಿ ಚರ್ಚ್, ಆಲುವಾ. ಗ್ರೆಗೊರಿಯಸ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಜಲೀಲ್ ನ ಅವಶೇಷೊಲು ಉತ್ತರ ಪರವೂರುದ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಜಾಕೊಬೈಟ್ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆತ್ಂಡ್. ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಸಾವಿರಾರು ಯಾತ್ರಿಕೆರ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೭ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಸಂತನ ಧುಕ್ರೋನೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಎಲ್ಧೋ ಮೊರ್ ಬಾಸೆಲಿಯೊಸ್ ನ ಪರ್ಬೊನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ಬೊಕ್ಕ ೩ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಕೊಠಾಮಂಗಲಂ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಮಾಧಿ ಚರ್ಚ್ ಮೊರ್ ಥೋಮನ್ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಜನವರಿ ೨೬ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಪೌಲೋಸ್ ಮಾರ್ ಅಥಾನಾಸಿಯಸ್ ನ ಪರ್ಬ, ಅಲುವಾದ ಥ್ರಿಕ್ಕುನ್ನಾಥು ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಸೆಮಿನರಿ ಚರ್ಚ್ ಡ್, ಅಲ್ಪ ಅರೆನ್ ಸಮಾಧಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದುಲಾ ಸಾವಿರಾರು ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಭಾರತೊದ ಮಲಂಕಾರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ದ ಸುರುತ ಸಂತ ಪರುಮಲದ ಘೀವಾರ್ಗೀಸ್ ಮಾರ್ ಗ್ರೆಗೊರಿಯಸ್, ಪರುಮಲ ತಿರುಮೆನಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಮುಲಾಂತುರುತಿಡ್ ಪುಟ್ಟುದು ಬುಲೆಯೆರ್.
ಆಸಕ್ತಿದ ಜಾಗೆಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಮರೈನ್ ಡ್ರೈವ್, ಕೊಚ್ಚಿ
ಕಡವುಂಬಾಗಂ ಮಟ್ಟ್ಚೇರಿ ಸಿನಗಾಗ್
ಕಡವುಂಬಾಗಂ ಈರ್ನಕುಲಂ ಸಿನಗೊಗ್
ಪರದೇಶಿ ಸಿನಗಾಗ್: ೧೫೬೭ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ, ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಒಂಜೇ ಸಿನಗಾಗ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದುಂಡು.
ಚೀನೀ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಜಾಲೊಲು (ಚೀನಾ ವಾಲ)
ಬೆಟ್ಟದ ಅರಮನೆ,
ತ್ರಿಪುಣಿತೂರ ಬೊಳ್ಗಟ್ಟಿ ದ್ವೀಪ
ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್ ದ್ವೀಪ
ಸೈಂಟ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಚರ್ಚ್,
ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ತಂಪುರನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ
ಪಾಲಿಯಂ ಅರಮನೆ
ವೈಪೀನಕೊಟ್ಟ ಸೆಮಿನರಿ
ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟು,
ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸೈರೊ-ಮಲಬಾರ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್,
ಮಲಯತ್ತೂರು: ಏಷ್ಯಾದ ಒಂಜೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೇಗುಲ.
ವಂಡರ್ ಲಾ, ಕಕ್ಕನಾಡ್:
ಚೆರಾಯಿ ಬೀಚ್.
ಕುಜಿಪ್ಪಿಲ್ಲಿ ಬೀಚ್
ಕೋಟೆ ಕೊಚ್ಚಿ
ಬೀಚ್ ಪಣಿಯೆಲಿ ಪೊರು
ಎಝತ್ತುಮುಘಂ
ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಮೂಲಕ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಲು ಪೋಪುಂಡು, ಅವು ಪನ್ವೆಲ್ - ಕೊಚ್ಚಿ - ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ಅತ್ತಂದೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ಅತ್ತಂದೆ ಕೊಚ್ಚಿ - ಸೇಲಂ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಎನ್ ಎಸ್ ಇ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಕಾರಿಡಾರ್ ದ ಭಾಗ), & ಕೊಚ್ಚಿ - ಮದುರೈ - ತೋಂಡಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ಅತ್ತಂದೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 85.
ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎರ್ನಾಕುಲಂಡ್ 17 ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಉಂಡು. ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಂಕ್ಷನ್, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಟೌನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲುವಾ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು. ಬೇತೆ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಅಂಗಮಲಿ, ತ್ರಿಪುಣಿತೂರ, ಎಡಪಳ್ಳಿ, ಮುಳಂತುರುತಿ, ಕರಕುಟ್ಟಿ, ಚೋವಾರ, ಕಳಮಸ್ಸೆರಿ, ನೆತ್ತೂರು, ಕುಂಬಳಂ, ಚೊಟ್ಟಣಿಕ್ಕಾರ ರಸ್ತೆ, ಕಂಜಿರಮತ್ತೊಂ, ಪಿರಾವೊಂ ರಸ್ತೆ. ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗೊಲು ತ್ರಿಶೂರ್, ಕೊಟ್ಟಾಯಂ, ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಎಚ್.ಟಿ., ಅಲಪ್ಪುಝಾ, ಬೊಕ್ಕ ವಲ್ಲರ್ಪಡಂ ಮೂಲಕ ಪೋಪುಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಲಕ ಅಂಗಮಲಿ-ಎರುಮೆಲಿ ಶಬರಿಮಲೆ ಮಾರ್ಗ ಪೋಪುಂಡು. ಕೊಚ್ಚಿ ಮೆಟ್ರೊ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ನಡಪುಂಡು.
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಉಂಡು: ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ನೌಕಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ಓಲ್ಡ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ) ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ಸಿಐಎಎಲ್). ಸಿಐಎಎಲ್ ಮುಂಬೈ, ದೆಹಲಿ, ಬೊಕ್ಕ ಚೆನ್ನೈದ ನಂತರ ದೇಶೊಡು ನಾಲ್ನೇ ಮಲ್ಲ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಆದುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕೆರೆಗ್ ಸೇವೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ನೀರ್ದ ಸಾರಿಗೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂವಟ್ಟುಪುಝಾ ನದಿಲೆನ ಸಮತಟ್ಟ್ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು. ನದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಡಲತೀರೊಲೆನ ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ನೀರ್ ದ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದುಂಡು.
ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಜನಕೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ (ಸಂತ ಅದ್ವೈತ) ಅಬ್ರಹಾಂ ಬರಾಕ್ ಸೇಲಂ (ಯೆಹೂದಿ ಗಾಂಧಿ) ಅಜಯ್ ಕುಡುವಾ (ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ) ಸ್ವಾಮಿ ಚಿನ್ಮಯಾನಂದ (ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಗೀತಾಚಾರ್ಯ) ಪರುಮಲಾದ ಗೀವರ್ಗೀಸ್ ಮಾರ್ ಗ್ರೆಗೊರಿಯಸ್ (ಸಿರಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಂತ) ಪಾಲೋಸ್ ಮಾರ್ ಅಥಾನಾಸಿಯಸ್ (ಸಿರಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಂತ) ಷಡ್ಕಲಾ ಗೋವಿಂದ ಮರರ್ (ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಗೀತಗಾರ) ಸಹೋದರನ್ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ (ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಹಾಗೂ ಕೊಚ್ಚಿ ರಾಜ್ಯದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ) ಕೆ.ಜೆ.ಯೆಸುದಾಸ್ (ಗಾಯಕ) ಚಂಗಂಪುಝ (ಕವಿ) ಮಲಯತ್ತೂರು ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ (ಕಾದಂಬರಿಕಾರೆರ್) ಎನ್ ಎಸ್ ಮಾಧವನ್ (ಸಾಹಿತಿ) ಎನ್.ಎ.ನಸೀರ್ (ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ಲೇಖಕೆರ್) ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಪಾಲ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ) ಸೈಮನ್ ಬ್ರಿಟ್ಟೊ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ) ಫಿರೋಜ್ ವಿ ರಶೀದ್ (ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ) ಕೆ ಜಯರಾಮನ್ (ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ) ಜಿ.ಸಂಕರ ಕುರುಪ್ (ಕವಿ) ಪಿ ಕೆ ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ (ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ) ಬಾಲಚಂದ್ರನ್ ಚುಲ್ಲಿಕಾಡ್ (ಕವಿ ನಟ) ಶ್ರೀಶಾಂತ್ (ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ) ಕೆ. ವಿ. ಥಾಮಸ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ) ಆಸಿನ್ ತೊಟ್ಟುಂಕಲ್ (ನಟಿ) ಜಯಸೂರ್ಯ (ನಟ) ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಹನೀಫಾ (ನಟ) ಶ್ರೀಜೇಶ್ ರವೀಂದ್ರನ್ (ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರ) ಸಂಕರಾಡಿ (ನಟ) ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ (ನಟ) ಟಿ.ಕೆ.ನಾರಾಯಣ ಪಿಳ್ಳೈ (ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ) ಜಯರಾಮ್ (ನಟ) ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ (ನಟ) ಹಿಬಿ ಈಡೆನ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ) ಕೆ ಎಂ ಜಾರ್ಜ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ) ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಜಾರ್ಜ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ) ಜಾನಿ ನೆಲ್ಲೊರೆ (ರಾಜಕಾರಣಿ) ಟಿ. ಎಂ. ಜಾಕೊಬ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ) ಅನೂಪ್ ಜಾಕೊಬ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ) ಜೋಸ್ ಥೆಟ್ಟಾಯಿಲ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ) ರೇವತಿ (ನಟಿ) ದುಲ್ಕರ್ ಸಲ್ಮಾನ್ (ನಟ) ನಿವಿನ್ ಪಾಲಿ (ನಟ) ಲಾಲ್ (ನಟ) ರಾಜೀವ್ ರವಿ (ನಿರ್ದೇಶಕ ಬೊಕ್ಕ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ) ಸುಬಿ ಸುರೇಶ್ (ನಟಿ ಹಾಸ್ಯನಟಿ)
ಗ್ಯಾಲರಿ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]




ಉಲ್ಲೇಕೊ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ][[ವರ್ಗೊ:Kerala Culture Month 2026]]