ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಕಾಞ್ಞಂಗಾಡು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಒಂಜಿ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
Kanhangad Combined places 2018

ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ - ಭಾರತ ದೇಶದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡುದಂಚಿನೆ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆ.

ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಾಸರಗೋಡುದ ಉತ್ತರ ಗಡಿ ಉಪ್ಪುನ ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಊರುದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗ್ರಾಮೊಲು ಉಂಡು, ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ 'ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಊರು' ಪಂಡ್ದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ನೀಲೇಶ್ವರ, ಅಯಿತ ಶ್ರೀಮಂತ ನದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೆರೆಕುಲು; ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿ ಆದ್. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊನು ಪಾನಥೂರು ಪ್ರದೇಶ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಗುಡ್ಡೆದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಬೊಕ್ಕ ಗುಡ್ಡೆದ ನಿಲ್ದಾಣೊಲೆಡ್ದ್ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಉಂಡು. ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಮಹತ್ವ ಪಂಡ ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲು ಮಂಗಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ಕಣ್ಣೂರು ನಡುಟು ನಿಖರವಾದ್ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಉಂಡು, ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಡ್ದ್ ಸಮ ದೂರೊಡು ಉಂಡು.

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
P Smaraka Mandiram Kanhangad

ಕಾಸರಗೋಡುದ ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಡ್ ಕಾನಂಗಡ್ 12°18′0″ಉ 75°5.4′0″ಪೂರ್ವೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕರಾವಳಿ ಊರು ಉಂದೆಟ್ ನಗರೊದ ಮಧ್ಯೊಡು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಉಂಡು. ಈ ಭೂದೃಶ್ಯೊಡು ಗುಡ್ಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಮುದ್ರೊಗು ಬರ್ಪಿನ ತೋಡುಲು ಜೊತೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಾರಾಯಿದ ಮರಕುಲು ಪ್ರಬಲವಾದುಂಡು. ಪೂರ್ವೊಡು, ಮಡಿಕೈದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಉಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುಡಿ ಮರಳು ಬೊಕ್ಕ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲುವಿಯಲ್ ಮಣ್ಣ್ ದ ಮಿಶ್ರಣ ಉಂಡು. ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೆಂಪು ಮರಳುನ್ ಒಳಗೊಂಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಉಂಡು. ಕಿನಾನೂರು ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ನೀಲೇಶ್ವರ ಸುದೆ ಸುರು ಆದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಅರಂಗಡಿಡ್ದ್ ಪೋದು ನೀಲೇಶ್ವರೊಗು ಪೋಪುಂಡು

ವ್ಯಾಕರಣ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟು ಅತ್ತ್ಂಡ ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಿನಂಚನೆ ಕಂಜಿರಾಂ ಕಟ್ಟಪ್ಪನ ಪುದರ್ಡ್ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಅಯಿತ್ತ ಮೂಲಕ ಕಾಂಜನಗಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಕಾಂಜಿರಂಕಾಡ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ನೈನ್ ಮರತ ಕಾಡು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜಾಗೆನ್ ಕೊಲತಿರಿದ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಆಯಿನ ಕಂಜನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕಂಜಂಟೆ ನಾಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಉಂದೆತ ಅರ್ಥ ಮಲಯಾಳೊಡು 'ಕಂಜನ್ ದ ಭೂಮಿ'; ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ಈ ಪುದರ್ ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ಕಂಚನಘಟ್ಟ ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಡ್ದೇ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್ ಪನ್ಪಿ ಐತಿಹ್ಯಲಾ ಉಂಡು.[]

ಚರಿತ್ರೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಸಂಗಮ ಕಾಲೊಡು ಏಳಿಮಲಾ ಕಣ್ಣೂರು ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಇತ್ತಿನ ಮುಶಾಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜೆ ನಂದ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಪ್ರದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನವು ಪಿರಾಕ್ ದ ಜಾನಪದೊಡು ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್ಂಡ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶೊನು ಪೂಜಿನಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಪಡುವನಾಡು ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ 8ನೇ ಶತಮಾನೊಗು ಬನ್ನಗ ಮಾತ್ರ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಚರಿತ್ರೆನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಈ ಕಾಲೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶ 2ನೇ ಚೆರಾ ರಾಜವಂಶೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪುಲ್ಲೂರುಡ್ದ್ ಪಡೆಯಿನ ಒರಿ ಚೆರಾ ರಾಜೆ, ಭಾಸ್ಕರನ್ ರವಿ ವರ್ಮನ್ II ​​ನ ಚಿತ್ರೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಚೆರಾ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಕೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ದುಂಬುಗು ಕಣ್ಣೂರುಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಕೊಲತಿರಿ ರಾಜವಂಶದ ಕೊಲತುನಾಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನಗ, ಕೊಲತಿರಿ ಕಾನ್ಹನ್ ನ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಬ್ಯಾರನ್ ಆದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಕನ್ಹಂಟೆ ನಾಡು ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್, ಅರ್ಥ 'ಕನ್ಹನ್ ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ' ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಗ್ ಒಪ್ಪಂದ ಆಂಡ್. ಕೊಲತಿರಿ ರಾಜವಂಶದ ಕುಸಿತೊಗು ಕಾರಣವಾದ್, ಎಲಂಕೂರುನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮುಗಿಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಎತ್ತದುಕ್ಕಲ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಗಣ್ಯ ಬ್ಯಾರನ್ ಲು ಶಕ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಅವುಲು, ಅಲ್ಲೋಹಲನ್ ಮಸ್ತ್ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಅರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮದಿಯಾನ್ ಕೋವಿಲಕಂ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಜಮೊರಿನ ಸಹಾಯೊಡು, ಕೊಲತಿರಿ ಅರೆನ್ ಹತ್ಯೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ನೀಲೇಶ್ವರಂ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರಾಜವಂಶೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ದುಂಬು ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬಂದರ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸುಲು ತುಳುನಾಡ್ ನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುನ ಪೊರ್ತುಡು ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನ್ ಲಾ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ವಿಜಯನಗರ ವಂಶ ಪತನ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಇಕ್ಕೇರಿ ಅರಸೆರ್ 1630 ದಶಕೊಡ್ದಿಂಚಿ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್.[5] ಕೊಲತುನಾಡುನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ನಂತರ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನೀಲೇಶ್ವರ ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಬತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ, ಈ ಭೂಮಿ ನೀಲೇಶ್ವರ ರಾಜ್ಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಡ್ನೂರುದ ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕೆರೆನ ನಡುಟು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಲಹೊಲೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾತ್ಂಡ್. ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕೆರ್ ನೀಲೇಶ್ವರ ರಾಜ್ಯೊನ್ ಸೋತುನಗ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕ ರಾಜ್ಯೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೭೧೩ಡ್ ಸೋಮಶೇಖರ ನಾಯಕ ನೀಲೇಶ್ವರಂ ರಾಜ್ಯೊದ ಮುಂದೆದ ದಾಳಿಲೆನ್ ತಡೆಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕೋಟೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಇತ್ತೆ ಪುತಿಯಕೊಟ್ಟೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್ 'ಪೊಸ ಕೋಟೆ' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ ಉಂಡು. ೧೭೬೦ ದಶಕೊಡು ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕೆರೆಡ ಭೂಮಿನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ ಉಂದು ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನರ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ವಿಲೀನ ಆಂಡ್. ೧೭೯೯ಡ್, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನ ಮರಣೊದ ಬೊಕ್ಕ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೬೨ ಮುಟ್ಟ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಬಾಂಬೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಡ್ ಬೇಕಲ್ ತಾಲೂಕುಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೬೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಆನಗ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುದ ಅಡಿಟ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕು ವಿಭಜನೆ ಆದ್ ೧೯೫೭ ಜನವರಿ ೧ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುದ ಅಡಿಟ್ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುದ ಅಡಿಟ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.[]

ರಾಜಕೀಯ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಜನವರಿ ೧, ೧೯೨೫ಡ್ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಖಾದಿ ಕೇಂದ್ರೊನು ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಖಾದಿ ಪ್ರಚಾರೊಡು ಇತ್ತಿನ ಉತ್ಸಾಹೊನು ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಗು ಎಡ್ಡೆ ದಿಕ್ಕು ಕೊರ್ತುಂಡು. ಜನವರಿ ೧೯೨೫ಡ್ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ದ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಘಟಕೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಎಸಿ ಕಣ್ಣನ್ ನಾಯರ್ ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ್ ಕೆಟಿ ಕುಂಹಿರಾಮನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಜನ್ಮಿಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕುಲೀನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಕುಲು ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಗ್ ಸೈಮನ್ ಆಯೋಗೊಗು ಹಾಜರಾತಿನಕುಲು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೨೬ಡ್, ವಿದ್ವಾನ್ ಪಿ. ಕೆಲು ನಾಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಬುಲೆಪಾವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ವೆಲ್ಲಿಕೋತ್ (ಬೆಲ್ಲಿಕೋತ್) ಡ್ ವಿಜ್ಞಾನದಾಯಿನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಶಾಲೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್. ಎ.ಸಿ.ಕಣ್ಣನ್ ನಾಯರ್, ಕೆ.ಟಿ.ಕುಂಹಿರಾಮನ್ ನಂಬಿಯಾರ್, ದಾಮೋದರ ಭಕ್ತನ್, ವಿದ್ವಾನ್ ಪಿ ಕೆಲುನಾಯರ್, ಇ ರಾಘವ ಪಣಿಕ್ಕರ್ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖಂಡೆರ್ ಈ ಶಾಲೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ಕೇರಳದ ಕೆ.ಮಾಧವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಾಂಧಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾಯರ್ ಮುಲ್ಪ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಮೇ ೨೬, ೨೭ ೧೯೨೮ಡ್ ಪಯ್ಯಣ್ಣೂರುಡು ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನೊಗು ಅಕುಲು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಟ್ ಕೆ.ಮಾಧವನ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ೧೯೩೦ಡ್ ಕೆ.ಕೆಲಪ್ಪನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಡ್ ಐನ್ ಜನ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. 1921 ಗುರುವಾಯೂರು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಬೊಕ್ಕ 1942 ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಡ್ ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ದ ಜನಕುಲೆನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಪಾಲ್ ಉಂಡು. ಎಸಿ. ೧೯೨೫ಡ್ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ತಾಲೂಕುದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದಿತ್ತಿನ ಕಣ್ಣನ್ ನಾಯರ್ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೊಟ್ಟಚೇರಿಡ್ ವಲ್ಲಭಾಯಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊನುಲಾ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಉಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖಂಡೆರೆಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಡ್ ಉನ್ನತ ಪದವಿ ಪಡೆಯಿನ ವಿದ್ವಾನ್ ಪಿ. ಕೆಲು ನಾಯರ್, ಟಾಡಿ ಅಂಗಡಿದ ಪಿಕೆಟಿಂಗ್ ದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಣ್ಣ್ ಕಳೆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಗಾಂಧಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾಯರ್, ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡ್ದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತಿನ ಎಚ್. ವಾಸುದೇವ್, ದಾಮೋದರ ಶೆನೋಯ್ ಕೆ. ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನೆಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗ್ ಒಳಗಾಯಿನ ಅಚ್ಯುತಾ ಶೆಣೈ, ಶಕ್ತಿ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1926ಡ್ ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ನಾಯಕೆರಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಕೆ.ಟಿ ಕುಂಹಿರಾಮನ್ ನಂಬಿಯಾರ್.[]

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪಿರವು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಹೊಸದುರ್ಗ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಉಪತಾಲೂಕು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಮಾಹಿತಿನ್ 1951ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪಿರವುದ ಸುರುತ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಶಿಪ್ ಡ್ ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್. ಭಾಷಾ ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ಸಂಘಟನೆದ ನಂತರ, ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1956 ನವೆಂಬರ್ 1 ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1957 ನವೆಂಬರ್ 1 ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಮಲಬಾರ್ ನ್ 33 ಜಿಲ್ಲೆ, ಕನ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಕ್ಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಾಸರಗೋಡು ಬೊಕ್ಕ ಹೊಸದುರ್ಗ್ ತಾಲ್ಲೂಕುದ ವಿಭಾಗ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ ೨೪ ೧೯೮೪ಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಜೂನ್ ೧೯೮೪ಡ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಪುರಸಭೆ ರಚನೆ ಆಂಡ್.೨೮ ಮೇ ೨೦೧೩ಡ್ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುನು ಕಾಸರಗೋಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜೇಶ್ವರಂ ತಾಲೂಕುಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಹೊಸದುರ್ಗ್ ತಾಲೂಕುನ್ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಬೊಕ್ಕ ವೆಳ್ಳಾರಿಕುಂದು ತಾಲೂಕುಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತೆರ್

ಲೋಕಸಭಾ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಂಜೇಶ್ವರಂದ್ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಳ್ಳಿಸೇರಿ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಸರಗೋಡು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಕಾಸರಗೋಡು. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಮೋಹನ್ ಉನ್ನಿತಾನ್ ಇತ್ತೆ ಮೇ, ೨೦೧೯ಡ್ದ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಕ್ಷೇತ್ರೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕಾಣಂಗಡದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಸಂಖ್ಯೆ 4) ಕಾಸರಗೋಡು (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ) ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ. ಎಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮುನ್ನಡೆದ ಇ. ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಇತ್ತೆದ ಶಾಸಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಕಂದಾಯ ಸಚಿವೆರ್.

ಸುರುಟು ವಿಶೇಷ ದರ್ಜೆದ ಪಂಚಾಯತ್ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನ್ ಜೂನ್ ೧, ೧೯೮೪ಡ್ ಪುರಸಭೆ ಆದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಪಂಡ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಉಪಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ನಗರದ ನಾಗರಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಆಸ್ತಿಲೆನ್ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಪುರಸಭೆ ತೂವೊಂದುಂಡು. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೆರ್, ಉತ್ತರೊಡು ಕಾಸರಗೋಡು ವಿಭಾಗೊ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಕಾಸರಗೋಡು ವಿಭಾಗೊ. ಉಂದೆತ ಅಡಿಟ್ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಬೊಕ್ಕ ವೆಲ್ಲಾರಿಕುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ತಾಲೂಕುಲು ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಜಿ ಪುರಸಭೆಲೆಡ್ ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀಲೇಶ್ವರ ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಪುರಸಭೆಲು ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ತಾಲೂಕುದ ಅಡಿಟ್ ಬರ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆತ ಅಡಿಟ್ ಒಟ್ಟು 29 ಗ್ರಾಮೊಲು ಉಂಡು. ಮಿನಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಪಿರಾಕ್ ದ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಆದ್ ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರೊದ ಅಡಿಟ್ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಡ್ ಒಟ್ಟು ೫ ಪಂಚಾಯತ್ ಲು ಉಂಡು.

ಕಾನ್ಹಂಗಡ ಪುರಸಭೆ ಕಛೇರಿ ಉತ್ತರ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ, ಅಜನೂರು ಒಂಜಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ನೈಸ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನಗಣತಿ ಊರು. ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಊರುದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಅಜನೂರು ಪಂಚಾಯತ್ ಪನ್ಪಿನ ಆಡಳಿತ ಘಟಕೊಗು ಪಾಡ್ದೆರ್. ಉಪನಗರ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನಗರೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಹಳೇ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ

ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ದ ಇಡೀ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪುತಿಯಕೊಟ್ಟೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಪುರಸಭೆ ಕಚೇರಿ, ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಮಿನಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಠಾಣೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಚೇರಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿ, ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಆಡಳಿತ ಘಟಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಚೇರಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಪುರಸಭೆ ಬೊಕ್ಕ ಔಟ್ ಗ್ರೋತ್ಸ್ ಡ್ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೨೫,೫೬೪ ಉಂಡು. ಪುರುಷೆರ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ 46.6% ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಲು 53.4% ​​ಉಲ್ಲೆರ್. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಪುರಸಭೆ+ಔಟ್ಗ್ರೋತ್ 70.47 ಕಿ.ಮೀ.2 (27.21 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು 27,579 ಕುಟುಮೊಲು ನೆಲೆಯಾತ್ ದ್ ಉಂಡು. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆದ ಪ್ರಮಾಣ 92.6% ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 74.04% ಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ 94.00% ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ; ಪುರುಷೆರೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 96.17%, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 89.56% ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್, 11.5% ಜನಸಂಖ್ಯೆ 6 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಕೆಳಗ್ ಉಪ್ಪುನಕುಲು. 0-6 ವರ್ಸೊದ ನಡುಟು 7,425 ಪುರುಷ ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 7,063 ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಅಂಚ, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಬಾಲೆ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ 951 ಆದುಂಡು ಉಂದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ (1,144) ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ

ದುಡ್ಡು-ಕಾಸ್

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ನಿವಾಸಿಲೆಗ್ ಆದಾಯೊದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲೊಲು. ಮಣ್ಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ್ ಬುಳೆಕುಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುಂಡು: ರಬ್ಬರ್, ಮೆಣಸು, ಗೋಡಂಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಶುಂಠಿ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಬುಳೆಪುನ ಪ್ರಮುಖ ಬುಳೆಕುಲು, ಉಂದೆಟ್ ಕಾಡುಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಉಂಡು. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಪುವೆರ್: ತಾರಾಯಿ, ಅರಿ ಬೊಕ್ಕ ತಂಬಾಕು. ’೮೦ ದಶಕೊದ ಎಣ್ಣೆದ ಉತ್ಪಾದನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಜವನೆರ್ ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಗಲ್ಫ್ ದೇಶೊಲೆಗ್ ವಲಸೆ ಪೋಯೆರ್. ಉಂದು ನಿವಾಸಿಲೆನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನಶೈಲಿನ್ ಮಸ್ತ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಗಲ್ಫ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಕಡಪುಡುನ ದುಡ್ಡುನ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಟುಮೊಲು ಅವಲಂಬಿಸವೆರ್. ಗಲ್ಫ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಗ್ ಮಲ್ಲ ವಲಸೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನ ದುಡ್ಡು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. (ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾನ್ ತೂಲೆ).

ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ (ಚೆಡಿ) ಬೊಕ್ಕ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣ್ ನ್ ರಫ್ತುಗಾದ್ ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೇರಳದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಗೋಡಂಬಿ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಬುಳೆಪುವೆರ್. ಈ ಉದ್ಯಮೊನು ರಫ್ತು ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಮಸ್ತ್ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯೊನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆತ್ಂಡ್. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ವಾಝುನ್ನೊರಾಡಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಚೀನಾ ಮಣ್ಣ್ ದ ಕಾರ್ಖಾನೆ.ಇತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಗೋಡಂಬಿದ ಮದ್ಯದ ಕಾರ್ಖಾನೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೊಡು ಸುರುತ ಮಾಸ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲೇಜ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜನೆ ಉಂಡು.

ಹವಾಗುಣ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣೊದ ಅಡಿಟ್ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮುಂಗಾರು ಹವಾಮಾನೊನು ಅನುಭವಿಸವುಂಡು. ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮೇದ ಅಂತ್ಯೊಗು ಅತ್ತ್ಂಡ ಜೂನ್ ದ ಸುರುಟು ಸುರುವಾಪುಂಡು, ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಡ್ದ್ ಮುಂಗಾರು ಮೋಡೊಲು ಗುಡುಗು ಸುತ್ತುದು ಬರ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುಂಡು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಈಶಾನ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆನ್ ತೂಪುಂಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಳೆ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಭಾರೀ ಮಳೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ದ ಅಂತ್ಯೊಗು ಒಣಸ್ದ ವಾತಾವರಣ ಬರ್ಪುಂಡು ಉಂದು ಚಳಿಗಾಲೊನು ತೂಪುಂಡು. ಜನವರಿ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪು ತಿಂಗೊಲು. ಮಾರ್ಚ್ ಬೇಸಿಗೆದ ಸುರುತ ಗುರುತು ಏಪ್ರಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೇ ಮಸ್ತ್ ಬಿಸಿಲು.

ಗಮನಾರ್ಹ ಜನ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕೆ ಕೆ ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ - ಭಾರತದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್

ಬೆಳ್ಳಿಕೋತ್ ರಘುನಾಥ್ ಶೆಣೈ- ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ

ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮದಾಸರು - ಸಂತ |

ಪಿ ಕುಂಹಿರಾಮನ್ ನಾಯರ್ - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ

ಮಾಧವನ್ - ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ

ಕನಯಿ ಕುಂಹಿರಾಮನ್ - ಶಿಲ್ಪಿ

ಕೆ. ಸಿ.ಎಂ. ಪದ್ಮನಾಭನ್ ನಾಯರ್ - ರಾಜಕಾರಣಿ

ಎಂ. ಕರುಣಾಕರನ್ - ರಾಜಕಾರಣಿ

ಪಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ - ರಾಜಕಾರಣಿ

ಇ. ಕಾಣಂಗಡ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ - ಗಾಯನ

ವೈಸಾಖ್ - ನಿರ್ದೇಶಕ

ಎಸ್. ಸಂತೋಷ್ ಈಚಿಕ್ಕನಂ - ಸಾಹಿತಿ

ಎಂ. ಮಹಿಮಾ ನಂಬಿಯಾರ್ - ನಟಿ

ಎಸ್. ಡಾ.ಅಂಬಿಕಾಸುತಾನ್ ಮಂಗಡ್ - ಸಾಹಿತಿ

ಸೆನ್ನ ಹೆಗ್ಡೆ - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು

ಮಾಧ್ಯಮ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಜಾಗೆಲೆನ ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟನೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುದ್ದಿಲೆನ್ ಕವರ್ ಮಲ್ಪುನ "ಸಿಟಿ ಚಾನೆಲ್" ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಚಾನೆಲ್ ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಡ್ದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. ನಗರೊಡ್ದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮಾ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಲಯಾಳಂ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಲೆನ ಸುದ್ದಿ ಬ್ಯೂರೋಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ವಿಷನ್ ದ ಒಂಜಿ ಘಟಕವಾದ್ ಕಾಸರಗೋಡು ವಿಷನ್ ದಂಚಿನ ಚಾನೆಲ್ ಲುಲಾ ಉಂಡು. ನಗರೊಡ್ದ್ "ಲೇಟೆಸ್ಟ್" ದಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಲುಲಾ ಮುದ್ರಣ ಆದ್ ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದುಂಡು. ದಿ ವಿಷನ್ ಪಂಡ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆನಂದಾಶ್ರಮ, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಪಿನ ಒಂಜಿ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ. ಟ್ರೈ 1 ಲಕ್ಷೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ 253 ಪೊಸ ನಗರೊಲೆಡ್/ಊರುಲೆಡ್ ಖಾಸಗಿ ಎಫ್ ಎಂ ರೇಡಿಯೋ ಚಾನೆಲ್ ಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸವುನ ಮೂಜಿನೆ ಹಂತೊದ ಮೂಲಕ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ ವಿಸ್ತರಣೆಗ್ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನ್ ಒಂಜಿ ನಗರೊ ಆದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

ವಿಧ್ಯಾರಂಗ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
12006 gvhss Kanahngad

ಎಡ್ಡೆ ಸಾಕ್ಷರತೆದ ದರೊಟು ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸಾಲೆ ಕಾಲೇಜಿಲು ಉಲ್ಲ. ಪಿ ಕುಂಹಿರಾಮನ್ ನಾಯರ್ ನಂಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ್ ಲಾ ಉಂದೆಟ್ ಪುಟ್ಟುಪಾದ್ಂಡ್. ಜಿಲ್ಲೆದ ರಡ್ಡ್ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡಿಇಒ 46 ಯುಪಿ ಶಾಲೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ 72 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಲೆನ್ ಅಯಿತ ಅಡಿಟ್ ಉಂಡು; ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಲೆನ್ ಬುಡ್ದು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಾಕಿದ ಶಾಲೆಲು ‘ಕಾಸರಗೋಡು ಶಿಕ್ಷಣ ಜಿಲ್ಲೆ’ ವಿಭಾಗೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು. ಜಿ.ವಿ.ಎಚ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕಾನಂಗಡ್ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಬೊಕ್ಕ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಉಂಡು, ಅವು ಪೆರಿಯಾಡ್ ಉಂಡು. ಪೆರಿಯಾಡ್ ಕೇರಳದ ಕೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಿರಾಕ್ ದ ಕಾಲೇಜುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ನೆಹರು ಕಲಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜುಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಆದುಂಡು. ಪಾದನಕ್ಕಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇರಳದ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಸ್ಥೆ. ಚೆಮ್ಮತಂವಾಲ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸೈನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಶಾಲೆದ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಜಾಗೆ. ಐತ ಪಕ್ಕೊಡು ಕೇರಳ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಉಪಕೇಂದ್ರ ಉಂಡು.

ಕಾಲೇಜುಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
Nehru College, Kanhangad. (4600581357)

ಕೇರಳದ ಕೇಂದ್ರ ವಿ.ವಿ. ಕೃಷಿ ಕಾಲೇಜು,

ಪಡನ್ನಕಾಡ್ ನೆಹರೂ ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು

ಸ್ವಾಮಿ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಪೊಲಿ ಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜು

ಸ್ವಾಮಿ ನಿತ್ಯಾನಂದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ

ಪಿ ಎನ್ ಪಿ ಎಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್

ಸಿ ಕೆ ನಾಯರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್

ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಕಾಲೇಜು ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್

ಶಾಲೆಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಜವಾಹರ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ

ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಲಯ

ದುರ್ಗಾ ಹಿರಿಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ

ಚಿನ್ಮಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ

ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಸಿಎಂಐ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್

ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಗ್ ರಸ್ತೆದ ಮೂಲಕ ಕಣ್ಣೂರು, ಕೊಜಿಕೋಡ್, ಕಾಸರಗೋಡು, ಮಡಿಕೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲ ಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು. NH-66 (ದುಂಬು NH-17 ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು), ಉಂದು ಪನ್ವೆಲ್ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು) ಡ್ದ್ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ (ತಮಿಳುನಾಡುಡ್) ಮುಟ್ಟ ಪೋಪುಂಡು, ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕುಡು ಪೂರ್ವೊಗು ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಊರುಗು 3 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾವುಂಗಲ್ ಡ್ದ್ ಪೋದು ಕಾಸರಗೋಡು, ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ, ಇತ್ಯಾದಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊಡು ಕಾಸರಗೋಡು, ಕಾನ್ಚಿ, ಕೊಂಚಿ, ಕೊಂತೂರು, ಕಣ್ಚಿಡ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ಯಾದಿ. ಎಸ್ ಎಚ್ ೫೭, ೨೯.೦ ಕಿ.ಮೀ.ದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಉತ್ತರೊಡು ಬೇಕಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಮಾ ಮೂಲಕ ಕಾಸರಗೋಡುನ್ ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಡ್ ಎನ್ ಎಚ್-೬೬ ಡ್ ವಿಲೀನ ಆಪುಂಡು. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಆದ್ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಕನ್ಹಂಗಡ್ - ಪನಾಥೂರು - ಮಡಿಕೇರಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮೂಲಕ ಮಡಿಕೇರಿ, ಕೂರ್ಗ್, ಮೈಸೂರು ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು.ಎನ್ ಎಚ್ -66 ಕಾನ್ಹಂಗಡ್-ಪನಾಥೂರು-ಮಡಿಕೇರಿ ಹೆದ್ದಾರಿನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಾವುಂಗಲ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಕೆಎಲ್60 ನೋಂದಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಉಂಡು.

ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆದ ಶೋರನೂರು - ಮಂಗಳೂರು ವಿಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣ ಪಲಕ್ಕಾಡ್ ವಿಭಾಗದ ಎ - ವಿಭಾಗದ ನಿಲ್ದಾಣೊಲೆನ ಅಡಿಟ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೆಂಗಳೂರುನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಣಿಯೂರು ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ ಪರಿಶೀಲನೆಡ್ ಉಂಡು. ಜಾರಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನಿಲ್ದಾಣೊನು ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ಆದ್ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರು ಬೊಕ್ಕ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ದ್ ಬೆಂಗಳೂರುಗ್ ವಿಶೇಷ ರೈಲು ಸೇವೆ ನಿಲ್ದಾಣೊಗು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ತಳ್ಳುದು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನಗರೊದ ಬೊಕ್ಕ ಇಡೀ ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನ್ ವೇಗಗೊಳಿಸವುಂಡು

ವಾಯು ಮಾರ್ಗ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

NH66 ಮೂಲಕ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ದ್ ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು 85.7 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಬಜ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ 89.4 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು. ಪೆರಿಯಾಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಏರ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಪರಿಶೀಲನೆಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಸಾಕಾರ ಆಂಡ ದುಂಬು ಇಜ್ಜಂದಿನ ದೇಶೀಯ ಏರ್ ಸಾರಿಗೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸವುಂಡು, ಉಂದು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು[]

ಜಲಮಾರ್ಗ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕೋವಳಂದ್ ಬೇಕಲ್ ಮುಟ್ಟ ಜಲಮಾರ್ಗ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆ ಉಂಡು. ನೀಲೇಶ್ವರೊಗು ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಸಾಮೀಪ್ಯೊಲಾ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಹತ್ವೊನು ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು[]

ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

೧.ಅಜಾನೂರ್

೨.ಆನಂದಾಶ್ರಮ

೩.ಮಂಗಳೂರು

೪.ಕಾಸರಗೋಡು

೫.ಮಾವುಂಗಲ್

೬.ನೀಲೇಶ್ವರ

೭.ಪಾಣತ್ತೂರ್

೮.ಪುಲ್ಲೂರ್

[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]

  1. https://web.archive.org/web/20200926031603/http://www.kanhangadmunicipality.in/ml/history
  2. https://kasargod.gov.in/about-district/
  3. https://web.archive.org/web/20200926031603/http://www.kanhangadmunicipality.in/ml/history
  4. https://www.keralatourism.org/routes-locations/kanhangad/id/5673
  5. https://www.keralatourism.org/kasaragod/investment/