ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಒಂಜಿ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆ, ಉಂದೆನ್ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಣಿವೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಭಾರತದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ ಜಮ್ಮು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶ) ದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಣಿವೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ, ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಪ್ರದೇಶ. ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊದ ಉಪಖಂಡೊ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಭಾರತ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುಟು ವಿವಾದದ ವಿಷಯ ಆತ್ಂಡ್. ಉತ್ತರ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಅವು ಮೂಜಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: ಆಜಾದ್ ಕಾಶ್ಮೀರ, ಗಿಲ್ಗಿಟ್, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಬಾಲ್ಟಿಸ್ತಾನ್, ಕಡೆತ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಲು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಭಾಗವಾದುಂಡು.ಭಾರತೊಡು ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪುನ ದಕ್ಷಿಣ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗೊಲು ಉಂಡು, ಅವು ಜಮ್ಮು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯೊನು ರೂಪಿಸವುಂಡು ಆಂಡ ಅವು ರಡ್ಡ್ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುಂಡು.ಚೀನಾ ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ೧೯೬೨ಡ್ದ್ ಲಡಾಖ್ ದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗೊನು (ಪ್ರದೇಶೊದ ಅತ್ಯಂತ ಪೂರ್ವ ಭಾಗ) ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು.

ಭಾರತ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 1947ಡ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ನಡುಟು ಕಹಿ ವಿವಾದೊದ ವಿಷಯ ಆತ್ಂಡ್"; ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 135 km (84 mi) ಉದ್ದ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ 32 km (20 mi) ಅಗಲ ಉಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಜೆಲಮ್ ನದಿ ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬರ್ಪುಂಡು.[] ಉಂದು ಪೂರ್ತಿ ಜಮ್ಮು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರೊದ ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಭಾಗ ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು.

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆ ಅಕ್ಷಾಂಶ 33° ಬುಕ್ಕೊ್ಕ 35°N, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ರೇಖಾಂಶ 73° ಬುಕ್ಕೊ್ಕ 76°E ನಡುಟು ಉಂಡು.[] ಈ ಕಣಿವೆ 100 km (62 mi) ಅಗಲೊಡು ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ 15,520.3 km2 (5,992.4 sq mi) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು.[] ಉಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಹಿಮಾಲಯ ದ ಉಪ-ಶ್ರೇಣಿಲೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು: ಮಲ್ಲ ಹಿಮಾಲಯ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಉಂದೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ತಿಬೇಟಿಯನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು,[] ಆಂಡ ಕಣ್ಣ ಹಿಮಾಲಯ ಡ್ ಪಿರ್ ಪಂಜಾಲ್ ಶ್ರೇಣಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಗಡಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಪಂಜಾಬ್ ಬಯಲು ಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.[] ಈ ಕಣಿವೆದ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ 1,850 metres (6,070 ft) ಉಂಡು,[] ಆಂಡ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪಿರ್ ಪಂಜಾಲ್ ಶ್ರೇಣಿದ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ 10,000 feet (3,000 m) ಉಂಡು.[] ಜೆಲಮ್ ನದಿ ಪಂಡ ಇಡೀ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಗ್ ಒಂಜಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಮುಖ ನದಿ, ಉರಿ ಕಣಿವೆದ ಮೂಲಕ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪಿನ ದುಂಬು ಝೆಲಮ್ ನದಿ ವುಲಾರ್ ಕೆರೆ ಗ್ ಬೂರುಂಡು.[] ಏಷ್ಯಾಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಸಿಹಿನೀರ್ದ ಕೆರೆ. ವುಲಾರ್ ಕೆರೆ ಶ್ರೀನಗರ ನಗರೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಸೋನಾವಾರಿ ಅಯಿತ ದಂಡೆಡ್ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ವುಲಾರ್ ಕೆರೆ ಸೋಪೋರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಬಾರಾಮುಲ್ಲಾ ಊರುಲೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯಿ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಅಯಿತ ದಂಡೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ವೆರಿನಾಗ್ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು; ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಹಿಮನದಿಡ್ದ್ ಪುಡಿ ಆಯಿನ ನದಿಲು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ತೋಡುಲು[ಲಿಡ್ಡರ್ ನದಿ|ಲಿಡ್ಡರ್, ಸಿಂದ್ ನದಿ|ಸಿಂದ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ದೂಧ್ ಗಂಗಾ ನದಿಲು ಅಯಿತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಲು. ಕಾಶ್ಮೀರ|ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ, ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಡ್ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಭೂಮಿದ ಮಲ್ಲ ವಿಸ್ತಾರೊದ ಲಭ್ಯತೆಡ್ದ್ ದಟ್ಟವಾದ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು.

ಹವಾಮಾನ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಡ್ ಮಧ್ಯಮ ವಾತಾವರಣ ಉಂಡು, ಉಂದು ಅಯಿತ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳೊಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುಂಡು, ಉತ್ತರೊಡು ಎತ್ತರೊದ ಕರಕೋರಂ|ಕರಕೋರಂ ಶ್ರೇಣಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಪಿರ್ ಪಂಜಾಲ್ ಶ್ರೇಣಿ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡು ಜಂಸ್ಕರ್|ಜಂಸ್ಕರ್ ಶ್ರೇಣಿ ಉಂಡು.[] ಉಂದೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ವಸಂತ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಶರತ್ಕಾಲೊಡು ತಂಪು, ಬೇಸಿಗೆಡ್ ಸೌಮ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಚಳಿಗಾಲೊಡು ತಂಪು ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಭೂ-ಸ್ಥಳೊಡು ಮಹತ್ವದ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕಣಿವೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ಕೆಳಭಾಗೊಲೆಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಹವಾಮಾನ ತಂಪು ಉಪ್ಪುಂಡು.

ಬೇಸಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸೌಮ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಒರಟು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಆಂಡ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಆರ್ದ್ರತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಎಚ್ಚ ಉಪ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ರಾತ್ರೆಲು ತಂಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮಳೆ ಬರ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಒವ್ವೆ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಒಣಸ್ ಇಜ್ಜಿ. ಅತಿ ಬಿಸಿ ತಿಂಗೊಲು ಜುಲೈ (ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ 16 °C, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ 32 °C) ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಅತಿ ತಂಪು ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ (ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ −15 °C, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ 0 °C).

ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಡ್ ಮಧ್ಯಮ ವಾತಾವರಣ ಉಂಡು ಆಂಡ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಲು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದುಂಡು. ದಾಖಲೆದ ಎಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶ 37.8 °C ಆದುಂಡು[] ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ದಾಖಲೆದ ಕಡಿಮೆ −18 °C. ಜನವರಿ ೫ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ೬, ೨೦೧೨ಡ್, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಕಮ್ಮಿ ಹಿಮದ ವರ್ಷೊಲೆನ ನಂತರ, ಭಾರೀ ಹಿಮದ ಅಲೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ (ಚಳಿಗಾಲದ ಬಿರುಗಾಳಿ) ಕಣಿವೆನ್ ದಪ್ಪದ ಹಿಮ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮಂಜುದ ಪದರೊಡು ಮುಚ್ಚಿದ್ ಆಘಾತ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

ಕಡೆತ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಕಣಿವೆಡ್ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಆರ್ದ್ರತೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಏರಿಕೆ ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ದ್ ಆಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಉದ್ಯಾನವನೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಹಸಿರು ಕವರ್ ನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪುನವುಲಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.

ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
  1. Vale of Kashmir, Encyclopedia Britannica, 11 March 2021, archived from the original on 4 August 2016, retrieved 12 April 2021
  2. "TOURISM POTENTIAL IN ECOLOGICAL ZONES AND FUTURE PROSPECTS OF TOURISM IN KASHMIR VALLEY" (PDF). core.ac.uk. Archived (PDF) from the original on 25 October 2020. Retrieved 20 October 2020.
  3. 1 2 Guruswamy, Mohan (28 September 2016). "Indus: The water flow can't be stopped". The Asian Age. Archived from the original on 9 August 2019. Retrieved 9 August 2019.
  4. Andrei, Mihai (11 March 2019). "Why India and Pakistan keep fighting over Kashmir – the history of the Kashmir conflict". GME Science. Archived from the original on 9 August 2019. Retrieved 9 August 2019.
  5. Wani, Rashid A. (2014), "Historical Temporal Trends of Climatic Variables Over Kashmir Valley and Discharge Response to Climate Variability in Upper Jhelum Catchment", in Singh, Mehtab; Singh, R. B.; Hassan, M. I. (eds.), Climate Change and Biodiversity: Proceedings of the IGU Rohtak Conference, Volume 1, Advances in Geographical and Environmental Sciences, Springer Japan, pp. 104–105, doi:10.1007/978-4-431-54838-6_8, ISBN 978-4-431-54837-9, The valley runs northwest to southeast along the strike of the mountain chain and is drained by the river Jhelum which cuts through the Pir Pinjal at the Baramullah gap. This structural basin is 135 km in length with a maximum width of 40 km and ranges in altitude from 5,200 to 6,000 ft above sea level. Its floor stands 1,600 m above sea level in the Jhelum flood plain. It covers an area of about 4,865 km square. The valley is accessible from the Punjab plain through two famous passes; the Pir Panjal pass (3,494 m) and Banihal pass (2,832 m).
  6. Vrinda; J. Ramanan (21 December 2017). "Doorway of the gods: Himalaya crosses five countries". The Hindu. Archived from the original on 2 August 2020. Retrieved 9 August 2019.
  7. "Wular Lake".
  8. Sharad Singh Negi (1986). Geo-botany of India. Periodical Expert Book Agency, 1986. p. 58–. ISBN 9788171360055.
  9. KO (2022-06-30). "No Respite in Sight, Kashmir Swelters in Intense Heat Wave". Kashmir Observer (in ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2022-07-06.

34°02′00″N 74°40′00″E / 34.0333°N 74.6667°E / 34.0333; 74.6667