ಕುಡು

ಇಡಿ ಕುಡುತ್ತ ಬೇಳೆ

ಕುಡು (ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುದರ್- ಮ್ಯಾಕ್ರೊಟೈಲೋಮಾ ಯುನಿಫ್ಲೋರಮ್) ಉಷ್ಣವಲಯೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮೂಲದ ಒಂಜಿ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯ. ಇಂದೆತ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿ ಬೊಕ್ಕ ರಚನೆ, ಇಂದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೋಷಕಾಂಶೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊಡ್ದಾವರ ದಿಂಜ ಗಲಸುವೆರ್. ಕುಡು ಅಂಗಡಿಡ್ ಕಡಮೆ ಬಿಲೆಕ್ಕ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ಕುದುರೆಗ್ ಎಚ್ಚ ತಾಕತ್ ಬುಕ್ಕ ಬಲ ಕೊರ್ಪುನೆಡ್ದಾವರ, ಕುಡುನು ಬಲಿಪುನ ಕುದುರೆಲು(ಕುದುರೆ ಓಟ) ಬುಕ್ಕ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಕುದುರೆಲೆಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಕುಡುಕ್ಕು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆಡ್ ಹಾರ್ಸ್‌ಗ್ರಾಮ್ (Horsegramm) ಇಂದ್ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಬೊಕ್ಕ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಇಂದೆನ್ ಬುಳೆಪಾವೆರ್. ಕುಡುನು ಇಡಿಯಾದ್, ಮುಂಗೆ ಬರ್ಪಾದ್, ಇಜ್ಜಿಡ, ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ಲಾ ತಿನೊಲಿ. ಸೀಕ್ ಸಂಕಡ ಮಿನಿ ಬನ್ನಗ ಇಲ್ಲದ ಮರ್ದ್‌ಗ್ಲಾ ಕುಡುನು ಗಲಸುವೆರ್.

ಇವರೊಲು

ಕುಡು ವರ್ಸೊಗು ಒರ ಬುಲೆಪಿನ, ಬೂರುದಲೆಕ ಬುಳೆವುನ ದಯಿ. ಕುಡುತ್ತ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಪಾಡಿಂಡ, ಮುಂಗೆ ಬತ್ ಬುಳೆವುಂಡು. ಉಂದು ಸುಮಾರು 60 ಸೆಂ.ಮೀ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆಪುಂಡು. ದೈತ ಮೈದಂಡ್ ಪೂರ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಎಲ್ಯ ನೆಯಿ ಕೂಜೆಲ್‌ದ ಲೆಕ್ಕ ಇಪ್ಪುವ.

ಮೂಜಿ ಇರೆಕುಲು ತೂವರ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆದ ಲೆಕ ಇಪ್ಪುನ ಗೆಲ್ಲ್‌ಲೆನ್ ಹೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಇರೆತ್ತ ತೊಟ್ಟು ಸುಮಾರು 7 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಾದ್ ತೆತ್ತಿದಲೆಕ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪೂಕುಲು ಇರೆತ್ತ ಸಂದಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಅತ್ತಂದೆ ಮೂಜಿ ಪೂಕುಲು ಅರಲುವ. ಅತ್ತಂದೆ ಮಂಜೊಲು ಬಣ್ಣೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪೂತ ಉಲಾಯಿ ನೆರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಬಿಂದಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪೂ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ದದ ಬೀಜದ ಕೋಡು ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಸುಮಾರು 8 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್‌ದ್, ಐತ ಉಲಾಯಿ ಕೆಂಪು-ಕಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಕುಡುತ್ತ ಬಿತ್ತ್‌ಲು ಇಪ್ಪುವ. ಈ ಬಿತ್ತ್‌ಲು ಸುಮಾರು 3 ಡ್ದ್ 6 ಮಿ.ಮೀ ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುಂಡು.

• 
  ಮರಾಯಿಡ್ ಕುಡುತ್ತ ದೈ
• 
  ಪೂ
• 
  ಪಜ್ಜಿ ಕೋಡು

ವಿತರಣೆ

ಕುಡು ಅಸಲ್‌ಗ್ ಉಷ್ಣವಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ದೇಸೊಲೆ ಮೂಲೊದ ದೈ. ನಮ ದೇಸೊಡು ಪುರಾತನ ಕಾಲೊಡು ಪನ್ನಗ, ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 2500 ವರ್ಷೊಡ್ದು ಪಿರಾಕ್‌ಡೆ ಬುಲೆವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಉಂದು ಭಾರತೊಡ್ದು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಬೇಳೆಕಾಳು ಆದ್ ಬುಲೆಪಾವೆರ್. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂಚಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಬಾಗೊಲೆಡ್ ಪಶು ಆಹಾರವಾದ್ ಬುಲೆಪಾವೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ, ಪಜಿ ಗೊಬ್ಬರದ ರೂಪೊಡುಲಾ ಗಲಸುವೆರ್.

ಬುಲೆಚಿಲ್

ಕುಡುನ್ ಮುಖ್ಯ ಬುಲೆಯಾದ್ ಅತ್ತಂದೆ ರಡ್ಡನೇ ಬುಲೆಯಾದ್ ಬುಲೆಪಾವೆರ್. ಕುಡು ವಾ ರೀತಿದ ಹವಮಾನೊ ಬುಕ್ಕ ಮಣ್ಣ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಸುಲಬೊಡು ಬುಲೆಪುನ ಒಂಜಿ ಬೇಳೆ. ಸರಾಸರಿ ಒಂಜಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗ್ 460 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ಇಳುವರಿ ಕುಡುಟ್ಟು ಬರ್ಪುಂಡು.

ಸುರುಟು ಪಂಡಿಲೆಕ ಕುಡು ಒವ್ವೇ ರೀತಿದ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಬೀಜ ಪಾಡನಗ ಕೊಟ್ಯದ ಗೊಬ್ಬರ ಪಾಡ್ಂಡ ಎಚ್ಚ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯೊಲಿ. ಮರಿಯಾಲದ ಸುರುಟು ಬೀಜ ಪಾಡುವೆರ್ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಮದ್ಯ ಮರಿಯಾಲೊಡುಲಾ ಬೀಜ ಪಾಡೊಲಿ. ಕುಡು ೫-೬ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಬುಳೆ. ವರ ಬಿತ್ ಪಾಡಿಬೊಕ್ಕ ೬ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಉಲಾಯಿ ಕುಡುತ್ತ ಕೋಡು ಕೊಯ್ಯರ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

ಪೋಷಕಾಂಶೊಲು

ಕುಡು ಉಷ್ಣವಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ದ್ವಿದಳ ದಾನ್ಯೊ. ಉಂದು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ನುಂಗೆಲ್ ಭೂಮಿಡ್ ಬುಲೆಪಾವೆರ್. ಬೇತೆ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯೊಲೆನಲೆಕ್ಕನೆ ಇಂದೆಟ್ 'ಮೆಥಿಯೋನೈನ್' (methionine) ಬೊಕ್ಕ 'ಟ್ರಿಪ್ಟೊಫಾನ್' (tryptophan) ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು, ಆಂಡ ಕರ್ಬದಂಶ (iron) ಬೊಕ್ಕ 'ಮಾಲಿಬ್ಡಿನಮ್' (molybdenum) ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು. ಬೇತೆ ಧಾನ್ಯೊಲೆಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ, ಕುಡುತ ಬಿತ್ತ್‌ಲೆಡ್ 'ಟ್ರಿಪ್ಸಿನ್ ಇನ್ಹಿಬಿಟರ್', 'ಹೆಮಗ್ಗ್ಲುಟಿನಿನ್' ಬೊಕ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ 'ಫೀನಾಲ್' ಅಂಸೊಲು ಹೆಚ್ಚ ಉಂಡು. ಇಂದೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಫೀನಾಲ್‌ಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಫೀನಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲೊಲು.

೧೦೦ ಗ್ರಾಂ ನುಂಗೆಲ್ ಕುಡುಟು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ (57.2%), ಪ್ರೋಟೀನ್ (22%), ನಾರ್ (5.3%), ಕೊಬ್ಬು (0.50%), ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ (287 mg), ಫಾಸ್ಫರಸ್ (311 mg), ಕರ್ಬದಂಶ (6.77 mg) ಬೊಕ್ಕ 321 ಕಿಲೋ ಕ್ಯಾಲರಿ ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಥಯಾಮಿನ್, ರಿಬೋಫ್ಲಾವಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯಾಸಿನ್ ಜೀವಸತ್ವೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ಇಂದೆತ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಗುಣ ಬೊಕ್ಕ ಹವಾಮಾನದ ಮಿತ್ತ್ ಕೂಡ ಅವಲಂಬಿತ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಎಚ್ಚ ರುಚಿ ಇಜ್ಜನೆಡ್ದಾವರ ಜನ ಉಂದೆನ್ ತೆನಸ್‌ಗ್ ಎಚ್ಚ ಗಲಸುಜೆರ್.

ಎಚ್ಚ ಓದುಗು

• ಕುಡುತ್ತ ಚಟ್ನಿ
• ಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್