ಕುಡುತ್ತ ಚಟ್ನಿ

ಕುಡುದ ಚಟ್ನಿ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಜಿಪು. ವನಸ್ಗ್ ಮರ್ಯಾಲಡ್ ಈ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ತೊನ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಶರೀರದ ತಂಪು ಪೋದ್ ಶರೀರ ಬೆಚ್ಚ ಆಯೆರೆ ಈ ಚಟ್ನಿ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಶರೀರನ್ ಬೆಚ್ಚ ದೀಪುಂಡು. ನೆಟ್ ಕರ್ಬದ ಅಂಶ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬಂಜಿ ನಕುಲೆಗ್ ಮಾತಾ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ನೆತ್ತೆರ್ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಕ್ಕರೆದ ಅಂಶನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಕ್ಕರೆದ ಸೀಕ್ ಇತ್ತಿನಕುಲೆಗ್ ಕುಡುತ ಚಟ್ನಿ ಪುರ ಮಲ್ತ್ ತಿಂಡ ಸಕ್ಕರೆದ ಅಂಶ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು.

ವೈಜ‍್ನಾನಿಕವಾದ್ ಕುಡು

ಮ್ಯಾಕ್ರೋಟೈಲೋಮಾ ಯೂನಿಫ್ಲೋರಮ್'ಪಂದ್ ವೈಜ‍್ನಾನಿಕವಾದ್ ಕುಡು ಅಥವೊ ಹುರುಳಿ ಅಥವೊ ಹೊರ್ಸ ಗ್ರಾಮ್‌ನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.^[೧])

ಕುಡುದ ಚಟ್ನಿ ^[೨] ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಪುನ ಸಾಮಾನ್

ಕುಡುಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್
ನೀರುಳ್ಳಿನೀರುಳ್ಳಿ
ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ
ಬೇವುಸೊಪ್ಪು
ಉಳಿನ್ಗೆಲ್ ಮುಂಚಿ
ಜೀರಿಗೆ
ಕೊತ್ತಂಬರಿ
ಪಿರೆಯಿನ ತಾರಾಯಿ
ಪುಳಿ
ಇಂಗ್
ಎಣ್ಣೆ
ರುಚಿಕ್ ಉಪ್ಪುಉಪ್ಪು

ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ - ಸಾಸೆಮಿ, ಉರ್ದುದ ಬೇಳೆ

ಕುಡುದ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ

ಕುಡುಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್ದ ಚಟ್ನಿ ಆಟಿ ಅಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಜಿಪು.ವನಸ್ಗ್ ಮರ್ಯಾಲಡ್ ಈ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ತೊನ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್.ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಶರೀರದ ತಂಪು ಪೋದ್ ಶರೀರ ಬೆಚ್ಚ ಆಯೆರೆ ಈ ಚಟ್ನಿ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. ಈ ಚಟ್ನಿ ಗ್ ಕನ್ನಡಡ್ (ಹುರುಳಿ ಚಟ್ನಿ)[೧] ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಶರೀರನ್ ಬೆಚ್ಚ ದೀಪುಂಡು. ನೆಟ್ ಕರ್ಬದ ಅಂಶ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬಂಜಿ ನಕುಲೆಗ್ ಮಾತಾ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ನೆತ್ತೆರ್ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಕ್ಕರೆದ ಅಂಶನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಒಂಜಿ ಬಣಲೆ ದೆತೊಂದು ಚೂರು ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಬೆಚ್ಚ ಆನಗ ಐಕ್ ಜೀರಿಗೆ, ಬೇವುಸೊಪ್ಪು, ಮುಂಚಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಪಾಡ್ದ್ ಪೊತ್ತುದು, ಐಕ್ ನೀರುಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಸೇರ್ಸದ್ ಕೆಂಪಾನಟ ಪೊತ್ತುದು ದೀವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಕುಡುನ್ಲ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಕಮ್ಮೆನ ಬನ್ನಾಟ ಪೊತ್ತುದು, ಅರಪೆರೆ ದೀವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಪೊತ್ತು ದೀತಿನ ಮಸಾಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ತಾರಾಯಿ, ಪುಳಿ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಐನ್ ಒಂಜಿ ತಪಲೆಗ್ ಪಾಡ್ದ್, ಐಕ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀದ್, ಐಕ್ ಎಣ್ಣೆ, ಸಾಸೆಮಿ, ಉರ್ದುದ ಬೇಳೆ, ಪಾಡ್ದ್ ಅವ್ ಕೆಂಪಾನಟ ಮುಟ್ಟ ಕಾಯಿತ್ ದ್, ಐಕ್ ಬೇವುಸೊಪ್ಪು, ಒಂಜಿ ಮುಂಚಿಲ ಪೊಲಿತ್ ಪಾಡ್ದ್ ಚೂರು ಇಂಗ್ ಲ ಪಾಡ್ದ್ ಐಕ್ ಕಡೆಯಿನ ಚಟ್ನಿ ನ್ ಪಾಡೊಡು. ಈ ಚಟ್ನಿ ದೋಸೆ, ಇಡ್ಲಿ, ಗಂಜಿ ಗ್ ಮಾತಾ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಪುಂಡು.

== ಆಯುರ್ವೇದಡ್ ಕುಡುದ ಉಪಯೋಗ ==^[೩] ಕುಡುನು (ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಪುದರ್ – ಮ್ಯಾಕ್ರೊಟಿಲೋಮಾ ಯೂನಿಫ್ಲೋರಮ್) ನೆನ್ ನಮ್ಮ ಭಾರತಡ್ ಇಡೀ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೇರ್. ನೆತ್ತ ಸಾರು, ಉಸ್ಲಿ, ಚಟ್ನಿ ಪೊಡಿ, ಹಪ್ಪಳ,ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಬಗೆ ಬಗೆತ ತೆನಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಯುರ್ವೇದ ಪಾಠೋಡು ಕುಡುನು ಕುಲತ್ಥ ಪಂದ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕುಡುದ ತೆನಸ್ ನ್ ಪಂಚ ಕರ್ಮ ಮರ್ದ್‌ದ ಬುಕ್ಕೊ ತೆನಸ್‌ಡ್ ಪೂರ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದೊ ಮಾಹಿತಿಲು

ಜನತ ಲೆಕ್ಕ - 4 ಜನ
ಬಲ - 27 ಕೆಜಿ
ಕೊಬ್ಬು - 1.3 ಗ್ರಾಂ
ಪ್ರೋಟೀನ್ - 1.1 ಗ್ರಾಂ
ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಗಳು - 2.8 ಗ್ರಾಂ
ಫೈಬರ್ - 0.4 ಗ್ರಾಂ

^[೪]

ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

↑ "Macrotyloma uniflorum (Lam.) Verdc. var. uniflorum GRIN-Global". npgsweb.ars-grin.gov (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2026-04-06.^{[permanent dead link]}
↑ Doshi, Archana (2017-01-24). "Hurali Kalu Chutney Recipe - Horse Gram Chutney Recipe Recipe - Complete Guide". Archana's Kitchen (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2026-04-06.https://www.archanaskitchen.com/hurali-kalu-chutney-recipe-horse-gram-chutney-recipe
↑ https://www.ayurhelp.com/horse-gram-in-kannada/%5B%5D
↑ https://kannada.boldsky.com/recipes/horse-gram-chutney-recipe-in-kannada/?story=2

[grin-1] "Macrotyloma uniflorum (Lam.) Verdc. var. uniflorum GRIN-Global". npgsweb.ars-grin.gov (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2026-04-06.^{[permanent dead link]}

[2] Doshi, Archana (2017-01-24). "Hurali Kalu Chutney Recipe - Horse Gram Chutney Recipe Recipe - Complete Guide". Archana's Kitchen (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2026-04-06.https://www.archanaskitchen.com/hurali-kalu-chutney-recipe-horse-gram-chutney-recipe

[3] ttps://www.ayurhelp.com/horse-gram-in-kannada/%5B%5D

[4] ttps://kannada.boldsky.com/recipes/horse-gram-chutney-recipe-in-kannada/?story=2

[೧]

[೨]

[೩]

[೪]

ತೂ ಪಾ ಸಂ ತುಳುವೆರೆ ತೆನಸ್
ಅಡ್ಯೆ	ತೆಲ್ಲಾವು ಪುಂಡಿ ಮೂಡೆ ಅಪ್ಪೊತಡ್ಯೆ ಮಂಜೊಲ್ತಿರೆತಡ್ಯೆ ಪೆಲಕಾಯಿದ ದೋಸೆ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗಟ್ಟಿ ತೆಕ್ಕರೆದ ಅಡ್ಯೆ ತುರೆತ ಅಡ್ಯೆ ಪಜೆ ಮಡಿಕೆ ಮರುವಾಯಿ ಪುಂಡಿ ಕೋರಿ ರೊಟ್ಟಿ ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ ಸಾರ್ನೆದಡ್ಡೆ ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ
ತೆನಸ್ಸ್	ಗೋಳಿಬಜೆ ಉಂಡ್ಲುಂಗ ಚಟ್ಟಂಬಡೆ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಮೆತ್ತೆದ ಗಂಜಿ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಬಜಿಲ್ ಕೆರೆಂಗ್‍ದ ಪೋಡಿ ಸೇಮೆದ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟ್ ಬಟಾಟೆ ಅಂಬಡೆ ಸೀರ ಕೆರೆಂಗ್‍ದ ಉಪ್ಪುಕರಿ ಬನ್ಸ್ ಕಡ್ಲೆ ಬಜಿಲ್
ಮರಿಯಾಲೊತ ತೆನಸ್ಸ್	ಪತ್ರೊಡೆ ಚೇವು ಕೇನೆ ಸಾಂತನಿ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಹಪ್ಪಳ ಕೆರೆಂಗ್‌ದ ಹಪ್ಪಳ ಮರ ಕೆರೆಂಗ್‌ದ ಹಪ್ಪಳ ಉಪ್ಪಡ್ ಪಚ್ಚಿಲ್ ಕಣಿಲೆ
ಕಜಿಪು	ಮನೊಳಿ ಲತ್ತನೆ ಉಪ್ಪುಕರಿ ಗುಜ್ಜೆ ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ ಕುಕ್ಕುದ ಚಟ್ನಿ ಪದ್ಪೆತಪ್ಪು ಉಪ್ಪುಕರಿ ಬದನೆ ನುರ್ಗೆ ಕೊದ್ಯೆಲ್ ಜೀಗುಜ್ಜೆ ಅಜದಿನ ಬಂಗುಡೆ ಪುಳಿಮುಂಚಿ ಕೋರಿ ಪುಳಿಮುಂಚಿ ಕೋರಿ ಸುಕ್ಕ ಬೂತಾಯಿ ಪುಳಿಮುಂಚಿ
ಪಾಯ್ಸ	ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ ಸಾಬಕಿದ ಪಾಯ್ಸ

ವೈಜ‍್ನಾನಿಕವಾದ್ ಕುಡು

ಕುಡುದ ಚಟ್ನಿ [೨] ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಪುನ ಸಾಮಾನ್

ಕುಡುದ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ

ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದೊ ಮಾಹಿತಿಲು

ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ಕುಡುದ ಚಟ್ನಿ ^[೨] ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಪುನ ಸಾಮಾನ್