ಕೈಬಿತ್ತ್

ಕೈಬಿತ್ತ್ - ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ 'ಕೈಬಿತ್ತ್' ಪಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೋಳಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ದಿನೊ. ತುಳುವೆರೆನ ಸುರುತ ಬೆನ್ನಿ ಏಣೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ. ಅಂಚಾದ್ ಪಗ್ಗು ಒಂಜೆದಾನಿ ಕಂಡೊಗು ಮೂಜಿ ಬರೆ ಪಾಡ್ಂಡ ಬೆನ್ನಿ ಸುರು ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ಅರ್ತೊ. ಕಂಡೊನು ಸುರು ಅಡಪುನಗ ಪೊಡಿಕ್ ಅಡಪುನೆ. ಪಂಡ ಕಂಡೊ ಅರೆಗಾಲೊದ ದೊಂಬುದ ಬೆಚ್ಚಗ್ ಉಲ್ಂಗ್‌ದಿಪ್ಪುಂಡು. ಬರ್ಸೊ ಇದ್ಯಾಂಡ ಕಂಡೊಡು ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಗಿಟ್ಟೆಲು ಲಕ್ಕುವೊ. ಪೊಡಿಕ್ ಅಡಪುನವು ಒಂತೆ ಬಂಙೊದ ಬೇಲೆ. ಎರ್ಲೆಗ್ ಬೆನ್ನಿದ ಸುರುತ ಅಡಪ್ಪು ಆಯಿನೆಡ್ದಾರವರೊ ನುಗೊ ದೀಡ್‌ಯರ ಕೇನುಜೊ. ಇಂಚ ಅಡಪ್ಪು ಸುರು ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದಿನೊ ಕೇನಿಯರ ಇದ್ದಿ. ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬೆನ್ನಿದ ಕ್ರಮೊತ ಪ್ರಕಾರೊ ಒಂಜಿ ಕಂಡೊನು ನೇಜಿ ಪಾಡ್ಯರ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಎಚ್ಚಿಕಮ್ಮಿ ಎನ್ಮೊಡ್ದ್ ಪದ್ರಾಡ್ ಸಾಲ್(ಸರ್ತಿ) ಅಡತ್ತ್‌ದ್ ಸಾಲ್ ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಸಾಲ್ ಪಂಡ ಸರ್ತಿ, ಸಲ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊನು ಗಳಸುಂಡು. ಒಂಜಿ ಮುಡಿ ಕಂಡೊನು ಒಂಜಿ ಸಾಲ್ ಅಡಪೊಡಾಂಡ ಬೊಳ್ಪುಗು ಆಜಿ ಗಂಟೆಡ್ದ್ ಮದ್ಯಾನ್ನೊ ಒಂಜಿ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟ ಪಂಡ ಪೊರ್ತು ಪಿಜಿರ್‌ನೆಟ ಮುಟ್ಟ ಅಡಪುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡ್‌ನಡ್ದ್ ಮನತಾನಿಯೆ ಕಂಡೊನು ಪೊಡಿಕ್ ಅಡಪುವೆರ್. ಬರ್ಸೊ ಬತ್ತಿನ ಕಂಡೊಲೆಗ್ ಅಡಪ್ಪು ಬೇಗೊ ಮಲ್ಪೊಡುಗೆ. ಅಡಪು ತತ್ತಿ ಕಂಡದ ಕೊಡಿಪು ತಪ್ಪಾಂದ್ (ಅಡಪ್ಪು ಸರಿ ಇದ್ಯಾಂದಿ ಕಂಡೊಡು ಕಜವು ಪಂತಿದ ಕೊಡಿಪು ಉಂತುಜಿ) ಪನ್ಪುನ ಗಾದೆ ಪಾತೆರೊ ಉಂಡು. ಅಡಪುನವು ಕಮ್ಮಿಯಾಂಡ ಬುಲೆ ಸರಿಯಾಪುಜೆಂದ್ ತುಳುವೆರೆ ನಂಬೊಳಿಕೆ. ಅಂಚಾದ್ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲ್ದ ಬಿಸುಕಣಿತಾನಿ ಕಂಡೊಡು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ್ ಕಂಡೊದ ಮೂಲೆಡ್ ಕಂಡೊನು ಕೊಟ್ಟುಡು ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಬಿತ್ತ್ ಬಿತ್ತುನ ಒಂಜಿ ಕ್ರಮೊ. ಇಂದೆನ್ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಪೊಸ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆ ಸುರು ಆಪುನ ಸಂಕೇತೊ. ಪಗ್ಗು ಪದಿನೆನ್ಮೊಗು ನೇಜಿ ಪಾಡುನಗ್ ದುಂಬು ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ಕಂಡೊಗು ಪಾಡುನವು ಉಂದೆತ್ತ ವಿಶೇಷ.

ಕೈಬಿತ್ತ್ ಆಚರಣೆ

ತುಳುವೆರ್ ಮೂಜಿ ಬೇಸಾಯೊನು ನಂಬುವೆರ್. ಅವು, ಏಣೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ, ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ, ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ. ಏಣೆಲ್‌ದ ಬೇಸಾಯೊದ ಬುಲೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ತುಳು ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ತುಳುವೆರೆ ಪ್ರಕಾರೊ ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲು, ಆಟಿ, ಸೋಣ, ನಿರ್ನಾಲೊ ಈ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಏಣೆಲ್‌ದ ಬೆನ್ನಿ ಆಪುಂಡು. ಬೊಂತ್ಯೊಲು, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಬೆನ್ನಿ ಆಪುಂಡು. ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿಡ್ ಕೊಳಕೆದ ಬೆನ್ನಿ ಇಂಚ ವರ್ಸಾವರ್ತನೆಡ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಲೆದ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.^[೧] ಕ್ಯೆ ಬಿತ್ತು ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊನು ಕಂಡೊದ ಪುಣಿದ ಕೋಂಟುಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುಣಿತ ಕೋಂಟುದ ನೆಲನ್ ಕೊಟ್ಟುಡು ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಬಿತ್ತ್‌ದ ಬಾರ್‌ನ್ ಪಾಡ್‌ವೆರ್. ಅಯಿಕ್ ನಿರೆಲಾದ್ ಸರೊಳಿ ಮರತ ಕಣೆನ್ ಕುತ್ತುವೆರ್. ಅವ್ವೇ ಕಂಡೊಡು ನೇಜಿ ಪಾಡ್‌ಯರ ಕಂಡೊನು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ದಿನೊತಾನಿ ಒಕ್ಕೆಲ್‌ದಕುಲು ಬಿಸುಕಣಿ ದೀಡಿಯರ ದನಿಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆ ಬುಲೆಕಾಣಿಕೆನ್ ಕೊಂಡರ್ಪೆರ್. ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪುನ ಪ್ರತಿಯೊರಿಲಾ ಊರ್‌ದ ದನಿಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆ ಕೆಂಬುಡೆ, ಕುಂಬುಡೊ, ಸೌತೆ ಇಂಚ ಇತ್ತ್‌ನ ತರಕಾರಿನ್ ಪುಗೆಲ್ ದೀಡೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಯಜಮಾನ್ಯೆರೆ ಕಾರ್‌ಗ್ ಅಡ್ಡ ಬೂರ್‌ದ್ ಕರಿನ ವರ್ಸೊದ ತಪ್ಪಿತ್ತ್ಂಡ ಮಾಪು ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ಆಸೀರ್ವಾದೊ ನಟ್ಟೊನುವೆರ್.

ಏಣೆಲ್‍ದ ಬೆನ್ನಿದ ಪರವುಡು ಮಸ್ತ್ ಆಚರಣೆಲು ಉಲ್ಲೊ. ತುಳುತ ಸುರುತ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೇತೆಬೇತೆ ಆಚರಣೆಲು ಬರ್ಪೊ. ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾವುನೆ, ಪುದ್ವಾರ್, ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಪರ್ಬೊ ತುಳುವೆರೆನ ವರ್ಸೊದ ಮಲ್ಲ ಪರ್ಬೊಲು. ಈ ಆಚರಣೆದ ನಡುಟೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಪುಣ್ಣಮೆ, ಅಮಾಸೆಲು ಪರ್ಬೊಲು ಬರ್ಪೊ. ಅಂಚಾದ್ ಪಗ್ಗುಡು ದೀಡ್‌ನ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದಿಂಜ ಪವಿತ್ರೊ ಆಪುಂಡು.

ಪೋರ್ತು

ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊದ ಪ್ರಕಾರ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು (ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್), ಬಿಸುಕಣಿತ ಸುರುತ ದಿನೊ ಕೈಬಿತ್ತ್ ಕ್ರಮೊ ನಡಪುಂಡು. ಪಗ್ಗು ಪದಿನೆನ್ಮೊಗು ನೇಜಿ ದೆಪ್ಪುನ ಬೇಲೆ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಪಗ್ಗು ಪದಿನನ್ಮೊಗು ನೇಜಿ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊಲಾ ಉಂಡು. ಪುಂಡಿಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್.^[೨]

ಕ್ರಮೊ

ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪುನ ಕಂಡೊ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಕಂಡೊಗು ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ್ ಬಿತ್ತ್ ಬಿರ್ಕುನೆ ದುಂಬುಡ್ದಿಂಚ ನಡತ್ ಬತ್ತ್‌ನವು. ಇಂದೆನ್ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ಬಿತ್ತ್ ಬಿರ್ಕುನೆ, ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ ಪುಂಡಿಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುನೆ ಇಂಚ ಬೇತೆಬೇತೆ ವಿದೊಟು ಪನ್ಪೆರ್. ತುಳು ಲೆಕ್ಷಿಕನ್‌ಡ್^[೩] ಬಿಸುತ ಬಗೆಟ್ ಇಂಚ ವಿವರಣೆಲು ಉಂಡು.

ಬಿಸುಕಣಿ - ಹೊಸವರ್ಷದ ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಆಚರಣೆ;ದೇವರೆದುರಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು, ಕಾಯಿ, ಅಕ್ಕಿ, ಚಿನ್ನ, ಕನ್ನಡಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುವ ಆಚರಣೆ A ritual on the New Year day;Fruit, coconut, rice, jewel, mirror and such other auspicious objects are kept in front of the idol of god or Tulsi plant and it is seen and saluted in the morning soon after getting up
ಕಣಿ ಪಂಡ- ಸೌರ ಯುಗಾದಿಯಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದೊಡನೆ ಶುಭ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹದೆದುರು) ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟ ಫಲವಸ್ತುಗಳು, ಕನ್ನಡಿ ಮೊದಲಾದ ಮಂಗಲದ್ರವ್ಯಗಳು The auspicious objects like agricultural produces, gold, mirror etc placed (usually before the idol of the deity) to be seen first by the members of the household immediately after getting up in the morning of solar new year day
ಕಣಿ ತೂಪುನೆ _ ಸೌರ ಯುಗಾದಿಯಂದು (ದೇವರ ಮುಂದಿರಿಸಿದ) ಮಂಗಲದ್ರವ್ಯಗಳ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದು To see the auspicious objects (placed before the deity) on the morning of solar new year day
ಕಣಿ ದೀಡುನೆ - ಸೌರ ಯುಗಾದಿಯಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೋಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ (ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿಯೇ) ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ದೇವರೆದುರು ಜೋಡಿಸಿಡುವುದು TO place neatly the auspicious objects (before the deity) on the eve of the solar new year day

ಮಹತ್ವೊ

ಉಂದು ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆಲೆಗ್ (ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆಗ್) ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಂದ್ ಜನಪದೆರೆ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಉಂದು ಬಜಿ ಬೆನ್ನಿ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳುವೆರೆನ ಪರಪೋಕು ಬೊಕ್ಕ ಜನಪದ ಬದ್ಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಬಯೊ ಬಕ್ತಿದ ಆಚರಣೆ ಆದುಂಡು. ಬಿಸು

ಉಲ್ಲೇಕೊ

[1] ttps://tuluver.github.io/2020/09/16/puddar/

[2] ttps://tulusamachara.com/2025/05/most-auspicious-day-for-tuluvas-paggu-18/

[3] ttps://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html

[೧]

[೨]

[೩]