ಖೋನ್
ಖೋನ್(ಥೈಲಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಈಸ್ಟ್ ಏಷ್ಯಾದ ಕಲೆ)

ಖೋನ್ ಪಂಡ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆದ ನಾಟಕದ ಪ್ರಕಾರ[೧]. ಅಯುತ್ತಾಯ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದಿಂಚಿ ಖೋನ್ ನಡತೊಂದುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಥಾಯ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆತ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಮಿಶ್ರಣೊಡ್ದ್ ಪುಟ್ಟುನ ಖೋನ್ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿಧಿಯಾದ್ ಬುಲೆದ್ಂಡ್. ಉಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ರಾಜಮನೆತನೊಡು ಮಾತ್ರ ಮುಖವಾಡೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪುರುಷೆರ್ ನಿರೂಪಕೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಿಫಾಟ್ ಗುಂಪುದೊಟ್ಟುಗು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಈ ಪ್ರಕಾರೊದ ಒಂಜಿ ಬದಲಾವಣೆನ್ ಖೋನ್ ಫು ಯಿಂಗ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಚರಿತ್ರೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
ಖೋನ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಥಾಯ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಲಿಕೆ ಉಂದು ನಲಿಕೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ನಾಟಕದಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಕಲೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು[೨]. ಖೋನ್ ದ ಮೂಲ ರಾಮಾಯಣೊನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಥಾಯ್ ಶೈಲಿಡ್ ರಾಮಾಕಿಯೆನ್ ಗ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್. ಅಂಚನೆ ಥಾಯ್ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಲಿಲಿಟ್ ಫ್ರಾ ಲೋ (ಸುಮಾರ್ ೧೫೨೯) ಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಜೆ ನಾರಾಯಿನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ದುಂಬು ಬರೆಯೆರ್.ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲು ತೋಜಾವುನಂಚಿನ ವೇದಿಕೆ ನಾಟಕೊಲೆನ ಥಾಯ್ ಕಲೆ 17ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ದುಂಬೇ ಮಸ್ತ್ ವಿಕಸನ ಆತ್ಂಡ್. ೧೬೮೭ಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ರಾಜೆ ಲೂಯಿಸ್ XIV ಒರಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸೈಮನ್ ಡಿ ಲಾ ಲೌಬೆರೆನ್ ಅಯುತ್ತಾಯ ರಾಜ್ಯೊಡು ತೂಯಿನ ಮಾತ ದಾಖಲಾತಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ತನ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಡು ರೊಯಾಮ್ ಡಿ ಸಿಯಾಮ್ ಡ್, ಲಾ ಲೌಬೆರ್ ಸಿಯಾಮ್ ದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ 17ನೆ ಶತಮಾನೊದ ರಂಗಮಂದಿರೊನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಡ್ ಗಮನಿಸಯೆರ್, ಒಂಜಿ ಖೋನ್ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊದ ಯುದ್ಧ ದೃಶ್ಯೊನು ಸೇರಾದ್, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಆರ್ ತೂಯಿನವುಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ವಿವರವಾದ್ ದಾಖಲಾತಿ ಮಲ್ತ್ದೆರ್.
ಖೊನ್ ಶಬ್ಧ ಅರ್ಥ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಖೋನ್ ದ ಮೂಲೊನು "ಖೋನ್" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದದ ಮೂಲೊಡ್ದ್ ಸೂಚಿಸವೊಲಿ. ಬೆಂಗುಯೆಲಾ ಕಲಿನಿನ್ ಡ್ "ಖೋನ್" ಪನ್ಪಿನವು "ಕೋರ" ಅತ್ತ್ಂಡ "ಖೋನ್" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು ಉಂದು ಹಿಂದಿ ಚರ್ಮೊಡು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯೊದ ಪುದರ್. ಅಯಿತ ತೋಜುನ ರೂಪೊ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಆಕಾರೊ ಡೊಲ್ಲುದಲೆಕನೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಗ್ ಬಳಕೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಖೋನ್ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ಬಳಕೆ ಆಪಿನ ವಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕೋರ ಪಂಡ್ದ್ ಊಹಿಸಯೆರ್. ತಮಿಳು ಭಾಷೆಡ್ "ಖೋನ್" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ "ಕೊಲ್" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಉಂದು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಡ್ "ಗೋಲ್" ಅತ್ತ್ಂಡ "ಗೋಲುಮ್" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಗು ಸಮೀಪ ಉಂಡು. ಈ ತಮಿಳು ಪದೊಕುಲು ಖೋನ್ ವೇಷಭೂಷಣೊಲೆನ ಬಳಕೆದಲೆಕ ತಲೆಡ್ದ್ ಕಾರ್ ಮುಟ್ಟ ದೇಹೊನು ಡ್ರೆಸ್ ಮಲ್ಪುನ ಅತ್ತಂಡ ಅಲಂಕರಿಸವುನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು. ಇರಾನ್ ಡ್ "ಖೋನ್" ಪನ್ಪಿನವು "ಜುರಾತ್ ಖಾನ್" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್, ಉಂದೆತ ಅರ್ಥ 'ಕೈಟ್-ಗೊಂಬೆ' ಅತ್ತ್ಂಡ 'ಗೊಂಬೆ', ಉಂದೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿತ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಇತ್ತೆದ ಖೋನ್ ಲೆಕನೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಅಲಂಕಾರ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಸಿಯಾಮಿಸ್ ಖೋನ್ ನರ್ತಕಿಲೆನ ಉಡುಪುದ ಬಗ್ಗೆ, ಲಾ ಲೌಬೆರ್ ದಾಖಲಾತ್ ದ್ ಪನ್ಪೆರ್, "[T] ರಾಬಾಮ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಕೋನ್ ಡ್ ನಲಿಪುನ ಹೋಸ್, ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಮಾರಂಭದಲೆಕ ಎತ್ತರ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮುಳ್ಳುದ ಗಿಲ್ಡೆಡ್ ಪೇಪರ್-ಬೊನೆಟ್ ಲೆನ್ ದೀವೊಂದುನುವೆರ್. ಆಂಡ ಅವು ಅಕ್ಲೆನ ಕಿನ್ನಿಲೆನ ತಿರ್ತ್ ಬದಿಟ್ ನೇಲುದುಪ್ಪುಂಡು, ಅವು ನಕಲಿ ಕಲ್ಲ್ ಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸಾಯಿನವು, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮರತ್ತ ರಡ್ಡ್ ಗಿಲ್ಡೆಂಟ್ ಲೆನ್ ಅಲಂಕರಿಸಾಯಿನವು.
ಪಾತ್ರೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಖೋನ್ ಪಾತ್ರೊಲು ದೀರ್ಘಕಾಲೊದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡ್ದ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಆಪುಂಡು. ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲು ನಾಯಕೆರ್, ನಾಯಕಿಯೆರ್, ರಾಕ್ಷಸೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮಂಗೆಲು. ಖೋನ್ ಡ್ ಮಂಗೆಲು ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಪಾತ್ರೊಲು. ಕತೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಮಂಗೆ ಪಾತ್ರೊಲು ಮಂಗೆ ಯೋಧ ಹನುಮಾನ್.
ಖೊನ್ ಭಾಷೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಬಳಕೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಖೋನ್ ಭಾಷೆ ಪಂಡ ಕಲಾವಿದೆರ್ ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆಗ್ ತೆರಿಪಾವುನ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಆನಂದೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಲಿಕೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಸನ್ನೆ ಚಲನೆಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್, ಖೋನ್ ಭಾಷೆ ನಿತ್ಯದ ಭಾಷೆನ್ ಹೋಲುಂಡು, ಆಂಡ ಅಯಿನ್ ಸ್ವರ ಸ್ವರೊಟು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಬದಲಾದ್, ಅರ್ಥೊನು ತೋಜಾವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಮಂಡೆ, ಕೈ, ತೋಳು, ಕಾರ್, ಪಾದ, ಭುಜೊಲು, ಕೆಕ್ಕಿಲ್, ಮೋನೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ತಲೆನ್ ಬಳಸುನ ಶರೀರದ ಸನ್ನೆಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಚಲನೆಲೆನ್ ತೋಜಾವೆರ್. ಖೋನ್ ಡ್ ಕೆಲವು ಸನ್ನೆಲು ಪಾತೆರುನ ಪಾತೆರೊಲೆಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ಅರ್ಥೊನು ತೆರಿಪಾವೊಲಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಲೆನ್ ಲಕ್ಕುನವು ನಿರಾಕರಣೆನ್ ಸೂಚಿಸರೆ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.
ಪ್ರದರ್ಶನ ರೀತಿ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಥಾಯ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ನಾಟಕ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ದಂತಕಥೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಸ್ಫೂರ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು ರಾಮಾಕಿಯೆನ್ (ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊದ ರಾಮಾಯಣೊದ ಥಾಯ್ ರೂಪಾಂತರ) ದ ಕತೆಕುಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಂಡು. ಖೋನ್ ರಾಮಾಕಿಯೆನ್ ಮೂಲತಃ ಪುರುಷೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಪೊಣ್ಣುಲು ದೇವದೂತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ದೇವತೆಲೆನ ರೂಪೊಡು ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಇನಿ ಪೊಣ್ಣುಲು ಮಂಗೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ರಾಕ್ಷಸೆರೆನ ರೂಪೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಖೋನ್ ನ್ ಅರಸು ಮನೆತನದಕುಲು ಮಾತ್ರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಅರಸುನ ಮಂಗೆಲು ಮಂಗೆ, ರಾಕ್ಷಸೆ ಆದ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಥಾಯ್ ಖೋನ್ ವಾಸ್ತವಿಕ ನಲಿಕೆದ ಚಲನೆಲೆನ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪುಂಡು, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮಂಗೆರ್ ಉಂದು ಸೌಂದರ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಂಗೆದಂಚಿನ ನಲಿಕೆದ ಭಂಗಿಲೆನ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸವುಂಡು. ಖೋನ್ ತರಬೇತಿನ್ ಬಾರಿ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡು ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಂಚಾದ್ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಬೆನ್ನಿ ಫ್ಲಿಪ್ಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಕಷ್ಟ್ ಫ್ಲೆಕ್ಸಿಬಲ್ ಆವೊಲಿ, ವಿಶೇಷವಾದ್ ವನರ (ಅರಣ್ಯ ನಿವಾಸಿಲು ಅತ್ತಂದೆ ಮಂಗೆ) ಪಾತ್ರೊಡು.