ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ

ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ

ಶ್ರೀ ಅರಿಕುಠಾರ
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಶ್ರೀ ಅರಿಕುಠಾರ
ಜಿಲ್ಲೆ
	ಚಾಮರಾಜನಗರ
	MM Hills, Himavad Gopalaswamy Betta temple, Kaveri at Talakadu, BR Hills, Hogenakkal Falls
	ಕರ್ನಾಟಕದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ
	Coordinates: 11°55′34″N 76°56′25″E / 11.9260°N 76.9402°E
ದೇಸೊ	ಭಾರತ
ರಾಜ್ಯೊ	ಕರ್ನಾಟಕ
ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ	ಚಾಮರಾಜನಗರ
ತಾಲೂಕುಲು	ಕೊಳ್ಳೆಗಾಲ, ಯಳಂದೂರು, ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಹನೂರು
Government
• Type	ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ
• Body	ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್
• ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ	ಶಿಲ್ಪಾ ನಾಗ್; (ಭಾ.ಆ.ಸೇ)
Area
• Total	5,101 km2 (1,970 sq mi)
Population (2011)
• Total	೧೦,೨೦,೭೯೧
• Density	200/km2 (520/sq mi)
ಬಾಸೆಲು
• ಅದೀಕೃತ	ಕನ್ನಡ
Time zone	UTC+5:30 (IST)
PIN	571 313
Telephone code	08226
ISO 3166 code	IN-KA
Vehicle registration	Chamarajanagar KA-10;
Website	chamrajnagar.nic.in

ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಜಿಲ್ಲೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯದ ತೆಂಕಾಯಿದ ಕೊಡಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆ. ಉಂದು ದುಂಬು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಸೇರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪರ ಸುಲಬ ಆವರಗಾತ್ರ 1997 ಆಗಸ್ಟ್ 15 ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪೊಸ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದ್ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಚಾಮರಾಜನಗರ ತಾಲೂಕುಡು ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಟ್ಟು ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ೫,೧೦೧ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್, ಅಂಚನೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೨೧ನೇ ಇಸವಿದ ಪ್ರಕಾರ ೧೦,೨೦,೭೯೧ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಬುಕ್ಕ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಲೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೫ ತಾಲೂಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಕೊಡಗು ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬುಡಿಂಡ, ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಕಡಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ೩ನೇ ತಾನೊಡು ಉಂಡು.

ಪುದರ್

ಚಾಮರಾಜನಗರಗ್ ದುಂಬು ಶ್ರೀ ಅರಿಕುಠಾರ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮೈಸೂರುದ ದುಂಬುದ ಅರಸೆರ್ ಆಯಿನ ೩ನೇ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್, ತನ್ನ ಅಮ್ಮೆರ್ ೯ನೇ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯೆರೆನ ನೆನಪುಗು ಈ ಊರುಡು ಚಾಮರಾಜೇಶ್ವರ ಪುದರ್‌ದ ಇಸರ ದೇಸ್ತಾನೊ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಚಾಮರಾಜೆರ್ ಈ ಊರುಡೆ ಪುಟ್ಟಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಪಂಡ್‌ದ್ಪುದರ್ ಬತ್ಂಡ್. ಚಾಮರಾಜೇಶ್ವರ ದೇಸ್ತಾನೊ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಡ್ ಉಂಡು. ವಿಜಯ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಜೈನ ಬಸದಿಲಾ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಈ ಬಸದಿನ್ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜೆ ಗಂಗರಾಜನ ದಂಡನಾಯಕೆ ಆಯಿನ ಪುಣಿಸ ದಂಡನಾಯಕೆ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೧೭ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಕಟ್ಟಾದೆ.

ಬೂಗೋಳ

ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯೊದ ತೆಂಕಾಯಿದ ಕಡೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಜಿಲ್ಲೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಬುಕ್ಕೊ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಗಡಿಕ್ ತಾಗ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಪಡ್ಡಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಮಂಡ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಲು, ಮೂಡಾಯಿಡ್ ತಮಿಳುನಾಡುದ ಧರ್ಮಪುರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಲು, ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಸೇಲಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು, ತೆಂಕಾಯಿಡ್ ಈರೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳದ ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ.

ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗೊ ನೀಲಗಿರಿ ಬೊಟ್ಟ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಉಂಡು. ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು. ಅರೆ-ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣ, ಬರ್ಸನ್ ನಂಬುದಿನ, ಸಮತಟ್ಟಾಯಿನ ನಿಲ, ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಡು ಬೊಟ್ಟಲು ಮುಲ್ಪದ ಬೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಆದುಂಡು.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬುಕ್ಕ ಜಾತಿಲು

೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೧,೦೨೦,೭೯೧ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಉಂದು ಭಾರತೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ೪೪೧ನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ೨೦೦/೧ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌. ಪಂಡ, ಒಂಜಿ ಚದರ ಕಿಮೀ.ಡ್ ೨೦೦ ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ೨೦೦೧-೨೦೧೧ನೇ ದಶಕೊಡು ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬೆಳವಣಿಗೆದ ದರ ೫.೭೫% ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಜಿಲ್ಲೆದ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ ೧೦೦೦/೯೮೯. ಪ್ರತಿ 1000 ಪುರುಷೆರೆಗ್ 989 ಪೊಣ್ಣುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸಾಕ್ಷರತೆದ ಪ್ರಮಾಣ 61.43% ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ೧೭.೧೪% ಜನೊಕ್ಲು ನಗರ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಅನುಸೂಚಿತ ಜಾತಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಅನುಸೂಚಿತ ಪಂಗಡೊಲು ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು 25.42% ಬುಕ್ಕೊ 11.78% ಜನೊಕ್ಲು ಉಲೆರ್. ಪಂಡ, ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ ೨,೫೯,೦೦೦ ಜನಕ್ಲು ಅನುಸೂಚಿತ ಜಾತಿ ಪಂಗಡೊಗು ಸೇರ್ದಿನಕುಲು.

ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಲೆಕ್ಕೊಡು ಮಸ್ತ್ ಜಾಗೆ ಪಡೆದ್ಂಡ್. ಜಿಲ್ಲೆದ ನಾಲ್ ತಾಲೂಕುಲೆಡ್, ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆಡ್ ಎಚ್ಚ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಂಡು, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ 424 ಜನವಸತಿ ಇಪ್ಪುನ ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್, 72 ಗ್ರಾಮೊಲು, ಪನ್ನಗ ಜಿಲ್ಲೆದ 17% ಜನವಸತಿ ಗ್ರಾಮೊಲು, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬರ್ಪ. ಒಟ್ಟು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ 95.3% ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಉಂಡು. ಚಾಮರಾಜನಗರ 37.1%, ಕೊಲ್ಲೇಗಲ್ 3.6%, ಬುಕ್ಕೊ ಯೆಲಾಂದೂರು ಕೇವಲ 1.6% ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದಕುಲುಲಾ ಮಸ್ತ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಇಂದೆಟ್ ನಾಯಕೆರ್, ಸೊಲಿಗೆರ್ ಯೆರವ ಜನಾಂಗ, ಜೇನು ಕುರುಬೆರ್, ಬೆಟ್ಟ ಕುರುಬೆರ್- ಇಂಚಿನ ಅರಣ್ಯ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಈ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದಕ್ಲೆಗ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಬಾಸೆಲಾ ಉಂಡು. ಅಕ್ಲೆನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರ್ 120,000 ಆಪುಂಡು. ಪನ್ನಗ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ 12% ಕಾಡು ಜನಕ್ಲೇ ಉಲ್ಲೆರ್ ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ, ಲಿಂಗಾಯತೆರ್, ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ವೊಕ್ಕಲಿಗೆರ್ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್.