ಟಿಮೋರ್ ಲೆಸ್ಟೆ
 | ಈ ಲೇಕನೊ ಅತ್ತ್ಂಡ ಲೇಕನೊದ ವಿಬಾಗೊ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಹತ್ವೊದ ಬದಲಾವಣೆತ ನಡುಟ್ ಉಂಡು. ಈರ್ಲಾ ಲೇಕನೊದ ಸಂಪಾದನೆತ ಬುಲೆಚಿಲ್ಗ್ ಪಾಲ್ ದೆತೊನೊಲಿ. ಈ ಲೇಕನೊ ಅತ್ತಂಡ ವಿಬಾಗೊನು ಮಸ್ತ್ ದಿನೊ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತಿಜಿಂಡ, ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ನ್ ದೆಪ್ಪುಲೆ. ಈರ್ ಈ ಲೇಕನೊ ಅತ್ತಂಡ ಇಬಾಗೊನ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ, ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ನ್ {{in use}}ಗ್ ಬದಲ್ಪೊಲಿ.
ಈ ಲೇಕನೊ ಅಕೇರಿದ ಸರ್ತಿ ಸಂಪೊಲಿತ್ನಾರ್ Mahaveer Indra (ಚರ್ಚೆ | ಕೊಡುಗೆಲು) 37 ದಿನೊ ದುಂಬು. (ಅಪ್ಡೇಟ್) |
ಟಿಮೊರ್-ಲೆಸ್ಟೆ, ಅತ್ಂಡ ಪೂರ್ವ ಟಿಮೊರ್ (ಅಧಿಕೃತ ಪುದರ್ ಟಿಮೊರ್-ಲೆಸ್ಟೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಗಣರಾಜ್ಯ) ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಟಿಮೋರ್ ದ್ವೀಪೊದ, ವಾಯುವ್ಯೊಡು ಓಕುಸ್ಸೆಸ್ ಉಂಡು. ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಅಟೌರೊ ಬುಕ್ಕ ಜಾಕೊ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಲ್ಲ. ಟಿಮೋರ್ ದೇಸೊದ ಅರ್ದಬಾಗ-ಪಡ್ಡಾಯಿದ ಪುಡೆ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ದೇಸಗ್ ಸೆರ್ದ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್ ಒಕುಸೆಸ್ ಬಾಗ ಮಾತ್ರ ಟಿಮೋರ್ ದೇಸೊಗು ಸೇರ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಟಿಮೊರ್‌ದ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಅಟೌರೊ ಬುಕ್ಕ ಜಾಕೊ ದ್ವೀಪೊಲು ಟಿಮೋರ್ ದೇಸೊಗು ಸೇರ್‌ದ್ ಉಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಈ ದೇಶದ ತೆಂಕಾಯಿದ ನೆರೆಕರೆತ ದೇಶ ಆದುಂಡು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಟಿಮೊರ್‌ದ ನಡುಟು ಟಿಮೋರ್ ಕಡಲ್ ಉಂಡು. ಟಿಮೋರ್ ದೇಶದ ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ೧೪,೯೫೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್. ಮುಲ್ಪದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೨ನೇ ಇಸವಿದ ಲೆಕ್ಕೊದ ಪ್ರಕಾರ 1,341,737 ಉಂಡು. ಟಿಮೊರ್‌ದ ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದಿಲಿ ಪುದರ್‌ದ ನಗರ ಟಿಮೋರ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರ. ಇಸ್ತೀರ್ನೊದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಟಿಮೋರ್ ಪ್ರಪಂಚೊಡು ೧೫೪ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ೧೫೩ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಬುಕ್ಕ ಟೇಟಮ್ ಮುಲ್ಪದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಆದುಂಡು. ಆಂಡ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬುಕ್ಕ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯನ್ ಬಾಸೆನ್‌ಲಾ ಗಲಸುವೆರ್. ೧೫ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಸೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಗುರ್ತಿಸಾದೆರ್. ೨೦೨೩ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಟಿಮೋರ್ ದೇಸೊದ ಜಿಡಿಪಿ ೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಆದಿತ್ಂಡ್. ಜನೊಕ್ಲೆನ ತಲಾ ಆದಾಯ ೧೪೯೭ ಡಾಲರ್ ಉಂಡು.[1]
ಪೂರ್ವ ಟಿಮೋರ್ ದೇಸೊಗು ಸುರು ಬತ್ ನಿಲೆ ಆಯಿನಕ್ಲು ಪಪುವಾ ಜನೊಕುಲು ಬುಕ್ಕ ಆಸ್ಟ್ರೋನೇಷ್ಯನ್ ಜನೊಕುಲು. ಅಂದಾಜಿ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದು ೧೯೭೫ ಮುಟ್ಟ ಟಿಮೋರ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್ನ ವಸಾಹತು ಆದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೭೫ನೇ ದಶಂಬರ್‌ಡ್ದ್ ೧೯೯೯ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮುಟ್ಟ ಕೈತಲ್ದ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ದೇಸೊ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತಿತ್ಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ವಿರೋಧಿಸಾದ್ ಆಂತರಿಕವಾದ್ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಲಡಾಯಿಲಾ ನಡತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೇ ವರ್ಸೊದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ದ ಕಡೆಟ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಸಮಿತಿ ಬುಕ್ಕ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ನಡುಟು ಪಾತೆರಕತೆ, ಒಪ್ಪಂದೊಲು ನಡತ್‌ದ್, ಟಿಮೋರ್ ನ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಬುಡ್ದುಕೊರುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಟಿಮೋರ್‌ದ ಜನೊಕ್ಲು ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ಂಡ್. ಅಗೋಸ್ತು ೩೦ನೇ ತಾರೀಕ್ ೨೦೦೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಬೆರಿಸಾಯೊಡು ಟಿಮೋರ್ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಚುನಾವಣೆಲು ನಡತ. ಕ್ಸನಾನಾ ಗುಸ್ಮಾಒ ದೇಸೊದ ಸುರುತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ೨೨ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ದೇಸೊದ ಸಂವಿದಾನೊನು ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ಂಡ್. ೨೦ನೇ ಮೇ ೨೦೨೨ ಇಸವಿಡ್ ಅಧೀಕೃತವಾದ್ ಪೂರ್ವ ಟಿಮೋರ್ ದೇಸೊ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ಂಡ್.[2]
ದೇಶದ ಸರಕಾರೊ ಅರೆಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪ್ರಕಾರೊದ ಸರ್ಕಾರ. ಜನಕುಲು ಆರಿಸಾಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್‌ಡ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿನೊಟ್ಟುಗು ಅಧಿಕಾರೊನು ಪಟ್ಟೊನುವೆರ್. ಪನ್ನಗ ಮುಲ್ಪದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಲೆಗ್ ನಮ ದೇಸೊದ ಲೆಕ ನಾಮಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರೊ ಇಪ್ಪುನ ಅತ್ತ್. ಪ್ರದಾನಮಂತ್ರಿಗ್ ಇಪ್ಪುನಾತೇ ಅದಿಕಾರ ಚಲಾವಣೆದ ಅದಿಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಲೆಗ್ ಉಂಡು.[3]