ತಲವು ಲಪ್ಪುನಿ
ತಲವು ಲಪ್ಪುನಿ ಉಂದೊಂಜಿ ಬಾರಿ ಮಲ್ಲ ಸಾಪ, ತುಲುವೆರೆನ: "ಆಯಗ್/ಆಲೆಗ್ ತಲವು ಲಪ್ಪರೆ". ಕೊರಿನ ಅರಿ ಬಾರಾ, ದೊಡ್ಡಾ, ಪಿರ ಕೊರ್ಜೆರ್ ಡ, ಅತ್ತ್ ಡ ಕೊರಿನ ಪಡಿ (ಸಂಬಲ) ಕ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಬೇಲೆ ಬೆಂದ್ ಜೆರ್ಡ "ಆಯಗ್ ತಲವು ಲಪ್ಪರೆ ಆಂಡ್" ಇಂಚ ಮುರಿಯ ದೀವೊಂದು ಇತ್ತ.
ತಲಬು ಪಂಡ ವೇತನ, ಸಂಭಾವನೆಂದ್ ಅರ್ತೊ. ಸಾವುದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಮರ ಕಡ್ತ್ನಾಯಗ್ ಕೊರ್ಪಿ ಸಂಭಾವನೆ ತಲವು. ಬಂಟ ಜನಾಂಗೊದ ವ್ಯಕ್ತಿ ತೀರ್ದ್ ಪೋಂಡ ಸುರುಟು ಆಯನ ಸಂಬಂದೊದಕ್ಲೆಗ್ ಜನೊ ಕಡಪುಡ್ದು ಸುದ್ದಿ ಮುಟ್ಟಾವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಮೂಲೊದ ಮಾನ್ಯನಕ್ಲೆಗ್ಲಾ ಜನೊ ಕಡಪುಡ್ದು ಬರಿಯೆರೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಕುಲು ಬತ್ತಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಯಜಮಾನ್ಯಡ ಪಾತೆರ್ದ್ ಸೈತ್ನಾಯನ್ ಪೊತ್ತಾಯರೆ ಬೋಡಾಪಿ ಕುಕ್ಕುದ ಮರ ಸುರುಟು ನಾಡ್ಬೆರ್, ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಸೈತಿ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸುರುತ ಮಗೆ ಬತ್ತ್ದ್ ಆ ಮರಕ್ಕ್ ಗಡಿ ದೀಪೆ. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಈ ಮೂಲೊದಕ್ಲೇ ಮರ ಕಡ್ತ್ದ್ ಕನಕ್ಕ್ ಮಂತ್ದ್ ಕಾಟ ಗೂರುವೆರ್. ಇಲ್ಲಡ್ ಮಾತ ಸೇರಿ ಬುಕ್ಕ ಪುಣ ಮೀಪವುನ ಕೆಲಸೊ ನಡಪುಂಡು. ಅವೆಡ್ದ ಬುಕ್ಕ ಪುನ ಐತೊ ಮಂತ್ದ್ ಪೊಂಜೆನಕುಲು ಇಲ್ಲಲ್ ಪುನತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ನೀರ್ ಕೊರಿ ಬುಕ್ಕ ಪುನನ್ ತುಂಬೊಂದು ಬತ್ತ್ದ್ ಕಾಟೊಡು ದೀದ್ ಮಾತ ಆಂಜೆನಕುಲು ಪುನತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ನೀರ್ ಕೊರಿ ಬುಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಮಗೆ ಬತ್ತ್ದ್ ಕಾಟೊಗು ತೂ ಕೊರ್ಪೆ. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಪುನ ಜೆಪುಡಾಯಿನಲ್ಪ ಒರಿದಿತ್ತಿನ ಮಾತ ವಸ್ತುಲೆನ್ಲಾ ಒಂಜಿ ತಡ್ಪೆಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ತುಂಬೊಂದು ಬತ್ತ್ದ್ ಕಾಟೊಗು ಮಗೆ ಪಾಡ್ಬೆ. ಇಂದೆಕ್ಕ್ ಪರ್ಕೆದಡಿತ್ತೆನ್ ಪಾಡುನೆಂದ್ ಪುದರ್. ಇಂಚ ಪುನ ಪೊತ್ತ್ದ್ ನಡು ಕೂಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತ ಪಿದಡೊಂದು ಇಲ್ಲಡೆ ಬರ್ಪೆರ್. ಪರವೂರುದ ಬಿನ್ನೆರ್ಗ್ ಬೊಂಡೊದ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಇಪ್ಪುಂದ್. ಮರ ಕಡ್ತಿನ ಮೂಲೊದಕ್ಲೆಗ್ ಯಜಮಾನಿ ಬತ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ಒಲಿತ್ತ ಪಜೆನ್ ಜಾಲ್ಡ್ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಅವೆಟ್ಟ್ ಬಾರ್ ಪಾಡ್ದ್ ಸೇರ್ನ್ ದತ್ತ ಕೈಟ್ ಪತ್ತ್ದ್ ಸೇರ್ದ ಎದುರು ಅಂಚನೆ ಸೇರ್ದ ಪಿರವುಡು ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ಲತ್ತ್ದ್ ಬಾರ್ನ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಈ ಒಟ್ಟು ಕ್ರಿಯೆಗ್ ತಲವು ಲಪ್ಪುನಿಂದ್ ಪುದರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಕೂಲಿ ಸಲುವಳಿಲಾ ಅಂದ್.
ತಲವು ಲಪ್ಪುನಿ ಪಂಡ ದಾದ?
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ತಲವು ಪಂಡ ಸೂತಿಗ. ತಲವು ಕಲೆಪಿನ ಬೊಜ್ಜ (ಸುದ್ದ)ದ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತಿನ ಮಡ್ಡೆಲಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಪಡಿ (ಸಂಬಲ)ನ್ ಲಪ್ಪುನೈವೆನ್ (ಮಾಪುನು) 'ತಲವು ಲಪ್ಪುನು' ಪನ್ಪೆರ್. ಬವುಸ ದುಂಬುಡು ಕಿಲೇಸಿಗ್ ಲಾ 'ತಲವು ಲತ್ತ್ ದ್' ಕೊರೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಸುಡಲೆಗ್ ನುಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್, ಜಾಲ್ ಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್, ತೆಂಕಾಯ ಬಡಕಾಯ (ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರವಾಗಿ) ಪಜೆ ಬುಡ್ಪ ಪಾಡ್ ದ್, ಪಜೆತ ಕೊಡಿಟ್, ನಡುಟು, ಕಡೆಟ್ ಮೂಜಿ ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬಾರ್ ದೊರ್ಪುನು (ಕುರುವೆಡ್ದ್). ದುಂಬುಡು ಕಲಸೆಡ್ದ್ ಬಾರ್ ದೊರ್ಪುನು ಪಂದ್ ಕೇಂದಿನ ನಿನೆಪು. ದಾಯೆಗ್ ಪಂಡ ಲಪ್ಪರೆ ಸೇರ್, ಕಲಸೆದಂಚಿನ ಲಪ್ಪು ಬೋಡು.
ಅಂಚ ಪಾಡಿನ ಬಾರ್ ನ್ ಮಡ್ಡೆಲೆ ಪಸೊಂದು ಪೋಪಿನಿ. ತುಲುವೆರೆಡ್ ಅಮೆ ಸೂತಿಕದ ಸುದ್ದ ಮಲ್ಪುನು ಮಡ್ಡೆಲೆರ್. ಅಪಗಾಂಡ 'ಪಡಿ ಲಪ್ಪುನು' ಉಂದು ಸಾಪ ಎಂಚ ಆಪುಂಡು?
ನಮ ಏರೆಗ್ಲಾ ಕೊರಿನ ಅರಿ ಬಾರ್, ದೊಡ್ಡು ಕಾಸ್ ಪಿರ ಬತ್ತ್ ಜಿಡ, ಅವ್ವೆನ್ ಗೆತೊಂದಿನ ನರಮಾನಿನ 'ತಲವು ಲಪ್ಪರೆ' ಗ್ ಆವಡ್ ಪಂದ್ ಸಾಪಿನು. ಐತ ಅರ್ತ್ ಗೆತೊಂದಿನಾಯೆ/ ಆಲ್ ಸೈಯ್ತ್ ದ್ ಪೋವಡ್ ಪಂದ್ ಬಯಕುನು.
ತಲವು ಲತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ದಾದ ಮಲ್ಪುವೆರ್
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ತಲವು ಲತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ, ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಪಗಪರೆ ಉಂಡು. ಪಜೆನ್ ಮುಡಾಯಿ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್, ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಉಂತುದು ಕಿರಿಯ ಪತಿನಾಯೆ ಪರವೂರ್ದ ಅತ್ತ್ ಡ ಊರ್ದ ಹಿರಿಯೆರ್ ಒರಿಯಡ 'ಬುಡಿ ತರೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರೊಡು' ಪಂದ್ ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಕೊರ್ದ್ ಬಿನ್ನಯ ಮಲ್ಪುವೆ (ಕೇನೊಂಬೆ). ಆ ಹಿರಿಯೆರ್, ಕಿರಿಯ ಪತಿನಾಯಡ ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಪಗತೊಂದು 'ನಮ ಸಂತಾನ ಸಂತೇಸಿಗ್ ಬೊಡ್ಚಿ' ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಚ ಮುಕ್ಕೊಲು ಮುಕ್ಕೊಲು ಪನ್ಪೆರ್. ನಮನ ಸಂತಾನ ಸಂತೇಸಿಡ್ ಸಾವು ಬತ್ತ್ಂಡ, ಬೊಜ್ಜದಾನಿ ಪೊಂಜೋವು ತರೆ ಬುಡ್ದ್, ಚಂಡಿ ಕುಂಟುಡು ಉಂತುವೆರ್. ಆನ್ ಬಾಲೆಲು ತರೆಗೀಸ್ ದ್ ಇಪ್ಪುವೆರ್, ದೂಲಪ್ಪದಾನಿ. ಬೊಜ್ದದಾನಿ ಮುರ್ಕು ಮೀದ್, ಚಂಡಿ ಕುಂಟುಡು ಉಂತುವೆರ್. ನಮನ ಸಂತೇಸಿ ಸಂತಾನೊಗು ಇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರ್ಪಿನಿ ಬೊಡ್ಚಿ ಪನ್ಪಿನ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುನು ಬಯಕ್ ದ್, ಬುಡಿ ತರೆ ಕಟ್ಟರೆ, ಶೋಕಾಚರಣೆ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪೆರ್ ಅಪ್ಪನೆ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಮಾತ ಊರ್ದಗಲೆನ, ಪರವೂರ್ ದಗಲೆನ, ಪೊದ್ದೆರೆನ, ಇಷ್ಟೆರೆನ ಪರವಾದ್. ಆಯನ/ಆಲೆನ 'ತಲವು ಲಪ್ಪರೆ ಆಂಡ್', ಅಂಚೆನೆ ಆಯನ 'ಮೇಲ್ ಗ್ ಪಾಡರೆ ಆಂಡ್' ಪಂದ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ಸಾಪ ದೀಪಿನಿ. ಆ ಆಯನ/ ಆಲೆನ ಪುನತ ಮೇಲ್ ಗ್ ಪಾಡುನ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟುಗು ಪಂದ್ ಅರ್ತ. ಆಯನ 'ತಿಗಲೆಗ್ ದೀಂಡ್', 'ಸುಡಲೆಗ್ ಪಾಡರೆ', 'ಪುಲ್ಲೇಲ್ ಗ್' 'ಮರೇಡುನು' ಉಂದು ಪೂರ ಒರಿಯನ ಸಾವುನ ಬಯಕುನ ಸಾಪೊಲು. ಅಂಚೆನೆ ಪೊಂಜೋವೆಗ್ ಆಲೆನ ಕಂಡನೆ ಸೈತ್ ಪೋವಡ್ ಪಂದ್ ಸಾಪಿವುನ ನೆರಡೆ ನೆಟೆ ಪನರೆ ಸರಿ ಆಪುಜಿ.
ಕವತ್ತಾರ್ದ ತಲವು ಲಪ್ಪುನ ಆಚರಣೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ತಲವು ಲಪ್ಪುನು ಪನ್ಪಿ ಕಟ್ಟಳೆಯೊಂಜಿ ಕವತ್ತಾರ್ ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆದ ಆರಂಭೊಡು ನಡಪುಂಡು. ಕವತ್ತಾರದ ಅಲಡೆದ ಅಡಳಿತ ಮೊಕ್ತೇಸರೆನ ಮನೆತನೊದ ಅಜಿಲೆರ ಚಾವಡಿಡ್ ಈ ವಿಧಿ ನಡಪುಂಡು[೧]. ಪ್ರತಿ ವಷೊ೯ದ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೫ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಕವತಾರ್ಡ ಸಿರಿಜಾತ್ರೆ ನದತ್ಂಡ್. ಆನಿ ರಾತ್ರೆಯಾನಗ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಅಜಿಲೆರಮನೆತನೊದ ಮೊಕ್ತೇಸರರೆನ್ ಆಲಡೆಡ್ದೆ ಚಾವಡಿಗ್ ಬಿರುದಾವಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಲೆಪ್ಪ್ಡಾವೆರ್ ಇಲ್ಲದೆದುರು ಪಾಡ್ದಿನ ಒಲಿಪಜೆತ ಮಿತ್ತ್ ರಡ್ದ್ ಮುದಿ ಅರಿ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಬಾರ ದೊರ್ಪುವೆರ್. ಅಜಿಲೆರ ಮನೆತನೊದ ಪ್ರಮುಖೆರ್ಬತ್ತದ್ ಸೇರ್ನ್ ದತ್ತಕೈಟ್ ಪತ್ತದ್ ಅರಿನ್ ಪೆದಂಬು ಲತ್ತದ್ ಒಂಜಿ ಬಟ್ಟಿಗ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಈ ಅರಿನ್ ಏರೆಗ್ ಏತ್ ಸೇರ್ ಕೊರೊಡು ಪಂನ್ಪಿನ ಪಂರಂಪರೆಡ್ದ ನದತೊಮದು ಬತ್ತಿನ ಪೂವ೯ನಿಧ೯ರಿತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊದ ಲಕ್ಕ ನಡಪಂದು.ಉಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಗೊ೯ದ ಜನಕುಲೆಗ್ ಸಲ್ಲುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಅಜಿಲೆರ ಚಾವಡಿಡ್ ಇಡೆ ಬಲಸ್ದ್ ಅವೆನ್ ರಡ್ಡ್ ರಡ್ಡ್ ಇಡೆತಲೆಕೊ ಕೊರಗ ಜನಾಂಗೊದಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ವಿಧಿ ನಡತ್ತಂಡ್. ಅಜಿಲೆರ ಚಾವಡಿಡ್ ಅರಿ ಪೆದಂಬು ಲತ್ತ್ದ್ ಆಯಾ ವಗೊ೯ದಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನವು ಪರಮಪರೆಡ್ದ್ ನದತ್ತ್ ಬತ್ತಿನ ಕ್ರಮೊ.ಆಜಿ ಸೇರ್ ಮೂಜಿ ಸತಿ೯ ಲತ್ತ್ದ್ ಜಲ್ಲದಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರೊಡು.ಆಜಿ ಸೇರ್ ಒಂಜಿ ಸತಿ೯ ಲತ್ತ್ದ್ಮು ಮುಕಾರಿಗ್,ಕೊರಗೆರೆಗ್,ಸೇರಿಗಾರರೆಗ್ ಕೊರೊದು.ಒರಿದಿನೆನ್ ಮಡ್ಯಾಲೆರೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಈ ವಿಧಿಯಾಚರಣೆ ಮರಣೊದ ಆಚರಣೆದ ಒಂಜಿ ವಿಭಾಗೊ. ಸತ್ಯನಾಪುರೊದ ಬಿಮು೯ ಆಳ್ವ ಅಜ್ಜೆರ್ ತೀರಿನಾನಿ ಸಿರಿನ ಕಂಡನಿಯಾಯಿನ ಕಾಂತು ಪೂಂಜಗ್ ಜನ ಕಡಪುಡುಂಡಲಾ ಅಜ್ಜೆರೆನ ಪುನ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಬರ್ಪುಜೆ. ಸಿರಿಯೇ ಸ್ವತಃ ಆಲೇ ಮಾತ ಬೇಲೆನ್ ಮನ್ಪುವಲ್. ದುಂಬುಗ್ ಕಂಡನಿ ಮೋಸದ ಪಂಚಾಯ್ತಿ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಕೊಪಿ೯ನ ತೀಪು೯ನು ವಿರೋಧಿಸಾದ್ ಬೇಲೆದ ಪೊಣ್ಣು ದಾರುಡ ಮಗೆ ಕುಮಾರನ್ ಕೊರ್ದ್ ಸತ್ಯನಾಪುರೊದ ಅರಮನೆ ಸುಡುಸೂಕರಿಯಾವಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಶಾಪ ಕೊರ್ದು ದೇಶಾಂತರೊ ಪೋಪಲ್. ಇಂಚಾದ್ ಅಜ್ಜೆರೆನ ಸಾವು ನಡಪುಜಿ. ತಲವು ಲಪ್ಪುನು ವಿಧಿಯಾಚರಣೆ ಹಲವು ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಿರಿಜಾತ್ರೆದ ಸ್ವರೂಪೊಗ್ ಪೊಸ ಆಯಾಮೊ ಕೊರ್ಪಿನೆಟ್ ಸಂದೇಹೊ ಇಜ್ಜಿ.