ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ತುರ್ಕ್‌ಮೆನಿಸ್ತಾನ್

ಉಂದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ದ್, ಒಂಜಿ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಡಲಬರಿ ದಾಂತಿನ (ಮಾತ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ದೇಸೊಲು ಇಪ್ಪುನ) ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಉಂದೆತ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್, ಆಗ್ನೇಯಗ್ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್, ತೆಂಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ನೈಋತ್ಯಗ್ ಇರಾನ್, ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಉಂಡು.[1] ಉಂದು ಆಜಿ ತುರ್ಕಿಕ್ ದೇಸೊಲೆ ಕೂಟೊಡ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್‌ಲಾ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.[2] ಅಶ್ಗಾಬಾತ್ ಉಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೇಸೊದ ಮಾಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆ. ಈ ದೇಸೊದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೭೦ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು.[3] ಅಂಚನೆ ಈ ದೆಸೊದ ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ೪,೯೧,೨೧೦ ಚದರ ಕಿಮೀ. ಉಂಡು. ಜನಸಂಕೆದ ಲೆಕೊಡು ಪ್ರಪಂಚೊದ ೧೦೫ನೇ ಸಾನೊಡು, ಅಂಚನೆ ಇಸ್ತೀರ್ನೊದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ೫೨ನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಮಸ್ತ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪೊ ಇಪ್ಪುನ ದೇಸೊಲೆಡ್ ೫ನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಈ ದೇಶದ ಮುಕ್ಕಾಲ್ವಾಸಿ ಜಾಗೆಡ್ ಕರಕುಮ್ ಪುದರ್‌ದ ಮರುಭೂಮಿ ಉಂಡು.

ಇತಿಹಾಸೊ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೦೦೦ಡ್ದ್‌ಲಾ ಪಿರ ಉಂಡು ಪನೊಲಿ. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವೊಡೆ ಇಡೆಗ್ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಇರಾನಿಯನ್ ಬುಡಕಟ್ಟುದಕುಲು ಇಡೆಗ್ ಬತ್‌ದ್ ಉಂತಿಯೆರ್. ಈ ಜಾಗೆದ ಉನ್ಗೆಲ್ ಹವಾಮಾನೊರ್ದಾವರ ಮುಲ್ಪ ಕೃಷಿನ್ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಯಿಜಿ. ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಸ್ಟೆಪ್ಪೆ ಪುದರ್‌ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ತುರ್ಕೋ-ಮಂಗೋಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಗುಂಪುದ ಜನೊಕುಲು ಮುಲ್ಪ ವಾಸಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್.[4]

ಪಿರಾಕ್‌ದ ಇರಾನ್‌ದ ಅಕೆಮೆನಿಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಈ ಜಾಗೆನ್ ವಶಗ್ ದೆತೊಂಡಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಲ್ಪದ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಈ ಸಾಮ್ರೋಜ್ಯೊಡು ಈ ಜಾಗೆನ್ ಮಾರ್ಗಿಯಾನಾ, ಕೊರಾಸ್ಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ಥಿಯಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲಾದ್ ವಿಭಾಗ ಮಲ್ತ್‌ದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೆನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್, ಪರ್ನಿ, ಹೆಫ್ತಾಲೈಟ್ಸ್, ಇರಾನಿಯನ್ ಹೂಣೆರ್, ಗೋಕ್ಟರ್ಕ್ಸ್, ಸರ್ಮಾಟಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಸ್ಸಾನಿಡ್ ಇರಾನಿಯನ್ನೆರ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪೊರ್ತುಡು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್‌ದ ಮುಕ್ಕಾಲ್ವಾಸಿ ಜನಕುಲು ಝೋರಾಸ್ಟ್ರಿಯನಿಸಂ ಬೊಕ್ಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅರಬೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಓಘುಜ್ ತುರ್ಕೆರೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಮುಲ್ಪ ಇಸ್ಲಾಮ್ ದರ್ಮೊ ಪರಡರ ಸುರು ಆಂಡ್. ಓಘುಜ್‌ ತುರ್ಕೆರ್ ಈ ಜಾಗೆಡ್ ತುರ್ಕಿಕ್ ತುರ್ಕಮೆನ್ ಭಾಷೆನ್ ಕನತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದುವೇ ಭಾಷೆ ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಪ್ರಧಾನ ಆಂಡ್.[5] ಮುಲ್ಪ ಇತ್ತಿನ ಝೋರಾಷ್ಟ್ರಿಯನ್ ದರ್ಮೊದೊಟ್ಟುಗು ಅರಬೆರ್ ಕನತಿನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲು ಬೆರಕೆ ಆಂಡ್. ಮರ್ವ್ ನಗರ ವ್ಯಾಪಾರ, ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್, ಅಂಚನೆ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಮಸ್ತ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಖಲೀಫಾಶಾಹಿಲೆನ ರಾಜಧಾನಿಲಾ ಆಂಡ್. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಡೆತ ಪೊರ್ತುಗು ಗೆಂಘಿಸ್ ಖಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಗೋಲೆರೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಲು ಈ ಜಾಗೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್,

೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಡೆಕ್ ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಗೆಂದ್‌ದ್ ತನ್ನ ವಶಗ್ ದೆತೊಂಡು. ೧೯೧೭ದ ರಷ್ಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲಘಟ್ಟಡ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್‌ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮಾಜೊರ್ದು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೀಕರಣ ಆಯಿನ ಲೆನಿನಿಸ್ಟ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ ಆಪುನ ಸಾದಿಗ್ ಬತ್ಂಡ್. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಬೂರಿಬೊಕ್ಕ ೧೯೯೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ತುರ್ಕ್ಮೆನಿಸ್ತಾನ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಸೊ ಆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

ಉಲ್ಲೇಕಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
  1. ↑ Afanasiev, Vladimir (2021-01-21). "Deep-water friendship: Turkmenistan and Azerbaijan bury Caspian Sea hatchet". Upstream Online (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2023-04-07.
  2. ↑ "2022 Complete Population and Housing Census of Turkmenistan" (PDF). unece.org.
  3. ↑ "Asian Countries by Population (2024) - Worldometer". www.worldometers.info.
  4. ↑ "Turkmenistan", The World Factbook (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್), Central Intelligence Agency, 19 October 2021, archived from the original on 10 January 2021, retrieved 25 October 2021
  5. ↑ Gumilyov, L.N. "Ancient Turks". ch. 5 Archived ಜುಲಾಯಿ 8, 2020 at the Wayback Machine (in Russian)