ತುಳು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯರ್ದ್
Jump to navigation Jump to search
ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
ಸ್ವರೊಲು
ಯೋಗವಾಹೊಲು
ಅಂ ಅಃ
ವ್ಯಂಜನೊಲು
ಕ್ ಖ್ ಗ್ ಘ್ ಙ್
ಚ್ ಛ್ ಜ್ ಝ್ ಞ್
ಟ್ ಠ್ ಡ್ ಢ್ ಣ್
ತ್ ಥ್ ದ್ ಧ್ ನ್
ಪ್ ಫ್ ಬ್ ಭ್ ಮ್
ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಲು
ಯ್ ರ್ ಱ್ ಲ್ ವ್ ಶ್
ಷ್ ಸ್ ಹ್ ಳ್ ೞ್

ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವಸಂತ್ರವಾದ್ ಉಚ್ಚಾರಿಸಯೆರೆ ಬರ್ಪುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆಗ್ ಸ್ವರೊ ಪನ್ಪುನೆ.

ತುಳುತ ಸುರುತ ಅಕ್ಷರ ಆತ್ಂಡ್. ತುಳುತ ಸ್ವರಾಕ್ಷರ. ಕನ್ನಡೊದ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಕುಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸೇರುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಸಂಸ್ಕೃತೊದಸವರ್ಣದೀರ್ಘ ಸಂಧಿಡ್ ಅಕ್ಷರೊದ ಪಾತ್ರೊಲಾ ಉಂಡು. ಸಂಧಿಕಾರ್ಯಲೋಪಸಂಧಿಡ್ ಕಾರೊದ ಲೋಪ ಸಂಧಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉದಾರ್ಮೆಗ್ ಅಯನ+ಊರು=ಅಯನೂರು ಆಪುಂಡು. ಪಂಡ ಸಂಧಿ ಕಾರ್ಯೊಡು ಅ+ಊ=ಊ ಆಪುಂಡು.[೧]

ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್. ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು(ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊಲು ‘ಅ’ ಕಾರೊಡ್ದು ‘ಔ’ ಕಾರೊಗ್ ಮುಟ್ಟ ೧೪ ಅಕ್ಷರೊಲು ಉಲ್ಲೊ. ಅವೆಕುಲು,

  • ಅ, ಆ, ಇ, ಈ, ಉ,[೨] ಊ, ಋ, ಋೂ, ಲುೃ, ಲೂೃ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ [೩].

ಇತಿಹಾಸೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅಕ್ಷರೊ ರಚನೆ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ತುಳು ವರ್ಣಮಾಲೆದ ಸುರೂತ ಅಕ್ಷರೊ ಆಯಿನ ಅಕಾರೊದ ಪಿರಾಕ್‌ದ ರೂಪೊನು ಪ್ರ. ಶ.ಪೂ. 3 ನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿದ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಆ ಕಾಲೊದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಡ್ದ್ ಕಾರೊ ವಿಕಾಸೊ ಆದ್ ಇನಿತ ರೂಪೊನು ತಾಲ್ದ್‌ಂಡ್ಂದ್ ಗುಮನೊಗು ದೆತೊನೊಡು. ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಡ್ ಉಂದು ಮೂಜಿ ರೇಖೆಡ್ದ್ ಕೂಡ್ದ್, ಈಗಿನ ರೂಪೊಡ್ದ್ ಬೇತೆನೆ ತೋಜುಂಡು. ಪ್ರ. ಶ. 2ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಸಾತವಾಹನೆಎರ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಲು ಗಮನಾರ್ಹೊ. ಅಕ್ಷರೊದ ತಿರ್ತಮೆಯಿಟ್ ಕೊಡಿಕುಲು ಬಗ್ಗುಂಡು. ಮಿತ್ತ ಮೆಯಿಟ್ ಕದಂಬ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರೊದ ಕೊಡಿಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. 5ನೆಯ ಶತಮಾನೊ ಪ್ರ. ಶ. 5ನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಕದಂಬೆರೆ ಲಿಪಿಡ್ ಚೌಕಾಕಾರೊದ ತರೆಕಟ್ಟೊನು ಗುಮನೊಗು ದೆಪ್ಪೊಲಿ. ದುಂಬುದ ಶತಮಾನೊದ ಬಾದಾಮಿಚಾಳುಕ್ಯೆರ 6ನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಶಾಸನೊಡು ಉಂದು ಅಗೆಲೊ ಆದ್ ಇತ್ತೆದ ರೂಪೊಗು ಸಾದಿ ಮಲ್ತ್‌ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಪ್ರ. ಶ.9ನೆದ ಶತಮಾನೊದ ರಾಷ್ರ್ಟಕೂಟೆರ ಶಾಸನೊಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕೊ ರೇಕೆಲು ಮಾಯಕ್ಕಾದ್ ತೊಡಿಡ್ದ್ ಅಕೇರಿ ಮುಟ್ಟೊ ಚಕ್ರಾಕಾರೊಡು ಒಂಜೇ ರೇಕೆ ಉಂಡಾಪುಂಡು. ಉಂದು ಇತ್ತದೆ ರೂಪೊಗು ದಿಂಜ ಕೈತಲಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದೇ ರೂಪೊ ಸ್ತಿರೊ ಆದ್ದೆ ದುಂಬುದ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ನಾನಲಾ ಉರುಂಟಾದ್ ಇತ್ತೆದ ರೂಪೊನು ಪ್ರ.ಶ. 18ನೆದ ಶತಮಾನೊಡು ಆಪುಂಡು.[೪]

ಲಿಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಡ್ದ್ ಅಕ್ಷರ ತಿರ್ತ್ ತೋಜ್ಪಾಯಿನಂಚನೆ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. [೫]

ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಒಂಜಿ ಮಾತ್ರೆದ ಕಾಲಾವಧಿಡ್ ಉಚ್ಚಾರ ಆಪುನಂಚಿನ ಅಕ್ಷರೊಲು ೫ - ಅ, ಇ, ಉ, ಋ, ಲುೃ. ಎ, ಒ - ಈ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ವ್ಯಾಕರಣಕಾರೆರ್ ಲಘು ಅಕ್ಷರೊಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಇಂದೆಟ್ ಅಕ್ಷರೊಲಾ ಒಂಜಾದುಂಡು.

ತುಳುತ ಸವರ್ಣ ಸ್ವರೊಕುಲು[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಈ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಂದುಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.

ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರ ದೀರ್ಘಸ್ವರ

ಉಲ್ಲೇಕೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  1. ಕೇಶಿರಾಜಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಂ
  2. http://www.omniglot.com/soundfiles/kannada/vowels_kn.mp3
  3. http://www.omniglot.com/writing/kannada.htm
  4. https://kn.wikisource.org/wiki/ಮೈಸೂರು_ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ_ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಅ
  5. ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಉಗಮೊ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಕಾಸೊ - ಡಾ. ಎ.ಎನ್ ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ. ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೈಸೂರು.

ತುಲುತ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಲು[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಲೆನ್ ಸವರ್ಣೊಲುಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಹೃಸ್ವಸ್ವರೊ ದೀರ್ಘಸ್ವರೊ

ಉಲ್ಲೇಕೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]