ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್

ಉಂದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ದ್, ಒಂಜಿ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್
ಗಂಡು ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್
ಹೆಣ್ಣು ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್
Scientific classification Edit this classification
Missing taxonomy template (fix): Nilgiritragus
Species:
Template:Taxonomy/NilgiritragusN. hylocrius
Binomial name
Template:Taxonomy/NilgiritragusNilgiritragus hylocrius
(Ogilby, 1838)
ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೊಲು
Synonyms[1]
  • Hemitragus hylocrius (Ogilby, 1838)

ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್[lower-alpha 1] (ನೀಲಗಿರಿಟ್ರಾಗಸ್ ಹೈಲೋಕ್ರಿಯಸ್) ಉಂದು ಭಾರತೊದ ತಮಿಳುನಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ನೀಲಗಿರಿತ್ರಗಸ್ ಪಂಡ ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗೊರಸುಉಪ್ಪುನ ಜೀವಿ. ಉಂದು ನೀಲಗಿರಿತ್ರಗಸ್ ಕುಲೊತ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಜಾತಿ. ಐಯುಸಿಎನ್ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಡ್ ಈ ಜಾತಿನ್ 'ಅಳಿವಿನಂಚಿನ' ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ.[2]

ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್ ನ್ ಸುರುಕು ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ವಾರ್ರಿಯಾಟೊ ಪಂಡ್ದ್ ಜಾನ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಗ್ರೇ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಉಂದೆನ್ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ತಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಮಾಲಯನ್ ತಾರ್ ದೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜೇ ಕುಲ ದ ಅಡಿಟ್ ಗುಂಪು ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, 2005 ಫೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್, ಉಂದೆನ್ ಪೊಸ ಕುಲ ನಿಲ್ಗಿರಿಟ್ರಾಗಸ್ ಗ್ ಪುನರ್ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒವಿಸ್ ಕುಲೊಗು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ಪಿರಾಕ್ ನ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್.

ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್ ಪಂಡ ಸಣ್ಣ, ಒರಟು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ತುಪ್ಪಳೊಡು ಒಂಜಿ ಸ್ಟಾಕಿ ಪರ್ವತದ ಆಡು. ಮಲ್ಲ ಗಂಡುಲು ಸುಮಾರ್ 100 cm (39 in) ಎತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ 80–100 kg (180–220 lb) ತೂಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಗಂಡುಲು ಪೊಣ್ಣುಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಲೆ ಆದುಪ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕತ್ತಿತ್ತ ಪಿರವುಡು ಒಂಜಿ ಬಿರ್ಸ್ಟ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಯಾಡಲ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ಪ್ಯಾಚ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಲಿಂಗೊಲೆಗ್ಲಾ ಪಿರವುಗು ಬಗ್ಗುನ ಕೊಂಬುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಅವು 40 cm (16 in) ಮುಟ್ಟ ಅಳತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅವು ಚುರುಕು, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ಸಾಹಿ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಲು, ಒಂಜಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಣ್ಣ್ ದ ದೃಷ್ಟಿ ಉಪ್ಪುಂಡು.

ನೀಲಗಿರಿತಾರ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ನೀಲಗಿರಿ ಬೊಕ್ಕ ಅನಮಲೈ ಬೆಟ್ಟೊಗ್ ಸೀಮಿತವಾದುಂಡು, ಎರವಿಕುಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ತಮಿಳುನಾಡುದ ಮುಕುರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಸ್ ಹಿಲ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಂಖ್ಯೆಲು ಉಂಡು, ಕೇರಳೊಡು ಪೊನ್ಮುಡಿ ಹಿಲ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರಂಬಿಕುಲಂ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಡ್ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುದ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಂಪುಲು ಉಂಡು. ಈ ಜಾತಿ ಶೋಲಾ ಕಾಡುಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಎತ್ತರದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುದ ಬಂಡೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆರೆದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಲೆನ್ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ಪುಂಡು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನ, ಬೇಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನೊಲೆನ ನಷ್ಟೊಡ್ದ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್, 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಕೆಲವು ನೂದು ಮಾತ್ರ ಕಾಡ್ ಡ್ ಉಂತುದು ಪೋಯೆರ್. ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು 2015ಡ್ ಸುಮಾರ್ 3,122 ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ 2025ಡ್ 2,655 ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್ ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್.

ವ್ಯಾಪಕ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ನೀಲಗಿರಿತ್ರಗಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಕುಲೊತ ಪುದರ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ 'ನೀಲ' ಪಂಡ 'ನೀಲಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥೊಡು ಬೊಕ್ಕ 'ಗಿರಿ' ಪಂಡ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಸಂಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್, ಉಂದು ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ ಪನ್ಪಿನ ಪದೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು τράγος|tráಗೋಸ್ ಪಂಡ 'ಆಡು'.[3]

ವರ್ಗೀಕರಣ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಪಿರವುಡು, ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್ ನ್ ಜಾನ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಗ್ರೇ ಚಪ್ರಾ ವರ್ರಿಯಾಟೊ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್.[4] ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಉಂದೆನ್ ಹೆಮಿಟ್ರಾಗಸ್ ಕುಲೊಟು ಅರೇಬಿಯನ್ ತಾರ್ (ಅರಬಿಟ್ರಾಗಸ್ ಜಯಕಾರಿ) ಬೊಕ್ಕ ಹಿಮಾಲಯನ್ ತಾರ್ (ಎಚ್. ಜೆಮ್ಲಾಹಿಕಸ್) ದ ಒಟ್ಟುಗು ಪಾಡ್ದೆರ್. 2005 ಫೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಡ್ ಹಿಮಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇಬಿಯನ್ ತಹ್ರ್ ಚಪ್ರಾ ಕುಲೊದ ಸಿಸ್ಟರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಿಂಡ್ ಆಂಡ ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್ ಒವಿಸ್ ಕುಲೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಅಂಚಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಪಿಕ್ ನೀಲಗಿರಿತ್ರಗುಸ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.[5] ಒವಿಸ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಲ್ಗಿರಿಟ್ರಾಗಸ್ ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂರ್ವಜೆಡ್ದ್ ಜೆನೆಟಿಕ್ ಡೈವರ್ಜೆನ್ಸ್ ಸುಮಾರ್ 2.7ಡ್ದ್ 5.2 ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಅನೈಮಲೈ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಪಲಕ್ಕಾದ್ ಗ್ಯಾಪ್ ದಾಂಟೊಂದು ನೀಲಗಿರಿಡ್ ಉತ್ತರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನವು ಸುಮಾರ್ 1.5 ನಡತ್ಂಡ್.[6]

ವಿವರಣೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
Closeup of the head

ನೀಲಗಿರಿ ತಹ್ರ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಸ್ಟಾಕಿ ಬಿಲ್ಟ್ ದ ಆಡು, ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಒರಟು ಚರ್ಮ ಇಡೀ ಶರೀರೊನು ಮುಚ್ಚುಂಡು. ವಯಸ್ಕ ಗಂಡುಲು ಭುಜೊಡು ಸುಮಾರ್ 100 cm (39 in) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂತುದು 80 to 100 kg (180 to 220 lb) ತೂಕೊಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್.[2] ಗಂಡುಲು ಆನುಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಲೆ ಆದುಪ್ಪು, ಮೆಚ್ಯುರೇಶನ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ ತುಪ್ಪೆ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ನಾಲಿದ ಪಿರವುಡು ಒಂಜಿ ಬ್ರಿಸ್ಟ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.[2][7] ತುಪ್ಪಳ ಮಿತ್ತ್ ಕಪ್ಪು ಮಂಜಲ್ ಕಂದು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲೆಲೆಗ್ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ರಗ್ಗು ಉಪ್ಪುಂಡು.[7] ಮಲ್ಲ ಆನುಲೆನ ಬೆರಿಟ್ ಕಪ್ಪು ಕಲೆ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ "ಸ್ಯಾಡಲ್ ಬ್ಯಾಕ್" ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.[2]

ರಡ್ಡ್ ಲಿಂಗೊಲೆಗ್ಲಾ ರಡ್ಡ್ ಬಗ್ಗಿನ ಕೊಂಬುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಅವು ಗಂಡುಲೆಡ್ 40 cm (16 in) ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆಡ್ 30 cm (12 in) ಮುಟ್ಟ ಬರ್ಪುಂಡು.[2] ಕೊಂಬುಲು ಮುಂಭಾಗೊಡು ಅತ್ತಂಡ ಪಿದಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಉಬ್ಬು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಮೇಲ್ಮೈಡ್ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಗುಡ್ಡೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೊಂಬುಲು ತಲೆತ ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಕೆಲವು ದೂರೊಗು ಓಡುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜೊಂಜಿ ಕೊಂಬುಡ್ದ್ ತುದಿ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪುಂಡು.[7]

ವಿತರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
ಎರವಿಕುಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಡ್ ಒಂಜಿ ಬಾಲೆ

ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನಮಲೈ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಗ್ ಕೈತಲ್ ಉಂಡು.[7][8][9] ನೀಲಗಿರಿ ತಹ್ರ್ ದ ಇತ್ತೆದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉತ್ತರೊಡ್ದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು 400 km (250 mi) ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಡ್ ಎರವಿಕುಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮಸ್ತ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ನೆಲೆಯಾದುಂಡು.[9][10] ತಮಿಳುನಾಡು ಡ್, ತಹ್ರ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಮುಖ್ಯ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮುಕುರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಸ್ ಹಿಲ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊಡ್ ಉಂಡು, ನೀಲಗಿರಿ ಪ್ರದೇಶೊದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ತೋಜುಂಡು.[11] ಕೇರಳೊಡು ಪೊನ್ಮುಡಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರಂಬಿಕುಲಂ ಪಿಲಿ ಮೀಸಲುಡ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಲು ಉಪ್ಪುನವು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್,[12][13] ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡ್ ಡ್ ದಿಂಡಿಗುಲ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಥೇನಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಬೊಕ್ಕ ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಭಾಗೊಲುಡುಲಾ ತೋಜುದು ಬರ್ಪುಂಡು.[14]

ನೀಲಗಿರಿ ತಾಹ್ರ್ ಕಲ್ಲುದ ಮಿತ್ತ್ ತೆರೆದಿತ್ತಿನ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುಂಡು

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್, ತಮಿಳು ಸಂಗಮ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಡುಲು ಕೊಂಗುನಾಡು,ಪಶ್ಚಿಮ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರುಡ್ದ್ ತಮಿಳುನಾಡುದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ ಮುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ.[11] ಆಂಡಲಾ, 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಅಂತ್ಯೊಗು ಸುಮಾರ್ ನೂದು ನೀಲಗಿರಿ ತಹರ್ ಮಾತ್ರ ಕಾಡ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲು ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಏರಾವೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.[15] 2015ಡ್ ನೀಲಗಿರಿ ತಹ್ರ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರ್ 3,122 ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಪಂಡ್ದ್ ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ತೆರ್.[15] ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ಡ್, ತಮಿಳುನಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಲು ಜಂಟಿಯಾದ್ ನಡಪಾಯಿನ ರಡ್ಡನೆ ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ಡ್ ನೀಲಗಿರಿ ತಹರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೨,೬೫೫ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್ ಕೇರಳೊಡು ಬೊಕ್ಕ ೧,೩೫೨ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ೧,೩೦೩ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್ ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್.[14] ಎರಾವಿಕುಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು 2025ಡ್ 841 ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಇತ್ತೆರ್, 2014ಡ್ 894 ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಇತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1996ಡ್ ಸುರುತ ಜನಗಣತಿಡ್ 640 ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಇತ್ತೆರ್.[16]

ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಪರ್ವತ ಮಳೆಕಾಡುಲೆನ ತೆರೆದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುಂಡು.[1] ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕಲ್ಲುದ ಔಟ್ಕ್ರೊಪಿಂಗ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಿಪ್ಸಿಪ್ಸ್ ಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್, 1,200 to 2,600 m (3,900 to 8,500 ft) ಎತ್ತರೊಡು, ಆಂಡ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು.[1][7][8] ೨೦೨೫ಡ್ ನಡತಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಪೆಯಾನಾರ್ ಡ್ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೨೭೦m ಎತ್ತರೊಡು ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರೊದ ದೃಶ್ಯೊಲು ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಈ ಜಾತಿಗ್ ದಾಖಲಾತಿನ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರ.[14] ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರೊಡು ಕಾಡುಲೆಡ್ದ್ ದೂರ ಉಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ್ ಶೋಲಾ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಕುಂಟು ಕಾಡುಲೆನ ಜೇಬುಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಮಲ್ಲ ತೆರೆದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್.[1][7][8] ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್ ಲು ದುಂಬು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮಟ್ಟೊಡು ವ್ಯಾಪಿಸೊಂದಿತ್ತೆ, ಆಂಡ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಬೇಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಅಕ್ಲೆನ ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.[1]

Behaviour

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
ಆನ್ (ಎಡ) ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ಪ್ರೀತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಪ್ಪುನಿ

ನೀಲಗಿರಿ ತಹ್ರ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಜೆ ಕಲ್ಲುದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್ ಅಂಚಿಡ್ ತಿನ್ಪಿನವು ತೋಜುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಪಗೆಲ್ ರಿಡ್ಜ್ ಡ್ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಿನವು ತೋಜುಂಡು.[7][17] ಅವು ಸಾಧಾರಣವಾದ್ ಹುಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪೊದೆಕುಲೆನ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.[17] ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ 150 ರ್ದ್ 200 ಜನೊಕ್ಲೆನ ಗುಂಪುಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.[8] ಅವು ಚುರುಕು ಆಡುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್ ಕ್ಲೈಂಬರ್ಸ್. ಅವು ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಕಿರಿದಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ್ ಏರುಂಡು, ಎಡ್ಡೆ ಸಮತೋಲನ ಬೊಕ್ಕ ಚುರುಕುತನೊನು ನಡಪಾವುಂಡು. ತಾರ್ಸ್ ಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಕಣ್ಣ್ ತೋಜುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಪಗೆಲ್ದ ಪೊರ್ತುಡು ಅಪಾಯೊಲೆನ್ ತೂವೊಂದಿತ್ತೆರ್.[7][8] ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಗುಂಪುಗುಂಪು ಆದ್ ಆಹಾರ ಕೊರ್ಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪೊಣ್ಣು ಆ ಸಮಯೊಡು ತೂವೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು.[7]

ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್ ಲೆನ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಋತು ಜೂನ್ ಡ್ದ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮುಟ್ಟ ಮುಂಗಾರು ಋತುವಿಗ್ ಸರಿಸಾಟಿಯಾದುಂಡು, ಆಂಡಲಾ ಉಂದು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಲ್ಪುನವು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಜೋಕುಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಜನವರಿ ಅತ್ತಂದೆ ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಶೀತ ಋತುವಿಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಡುಲು ಒಂಜೇ ಸರ್ತಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾವೊಲಿ.[7][8] ಆನುಲು ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಪೊಣ್ಣುಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶದ ಹಕ್ಕುಲೆಗಾದ್ ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವು ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬದಿನ್ ದೀದ್ ನಿಲೆಯಾಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಕೊಂಬುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಬದಿನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಳಸುಂಡು. ಪ್ರಬಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಆನ್ಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಉಂಡು, ಆಂಡ ಸೋತುನ ಆನ್ ಗ್ ಕೆಲವು ಬೇತೆ ಆನುಲೆನ ಕುಟುಮೊಲೆನಲೆಕನೆ ಗುಂಪುಡ್ದು ಪಿದಯಿ ಬುಡ್ಪೆರ್.[8][18] 2025 ದ ಸಮೀಕ್ಷೆಡ್ 100 ಪೊಣ್ಣುಲೆಗ್ 49 ಆನುಲೆನ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ ಬೊಕ್ಕ 50 ರ್ದ್ 100 ಮುಟ್ಟ ಜವನೆರ್-ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಅನುಪಾತ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.[14]

ಬೆದರಿಕೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
ಅನಮಲೈ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಡ್ ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್

ನೀಲಗಿರಿ ತಾರ್ ನ್ ಐಯುಸಿಎನ್ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ ಡ್ ಅಳಿವಿನಂಚಿನ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಜಾತಿಗ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಬೊಕ್ಕ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿಲೆಡ್ದ್ ಉಂಡಾಪುನ ಅಡಚಣೆಡ್ದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಜಾನುವಾರುಲೆನ ಮೇಯಿಸುನು, ಕಳ್ವೆತನ ಬೊಕ್ಕ ಭೂದೃಶ್ಯದ ತುಂಡು ತುಂಡು ಆಪುನ ಕಾರಣೊಡ್ದ್ ಬೆದರಿಕೆ ಉಂಡು.[1] ಈ ಜಾತಿನ್ ಭಾರತೊಡು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡ್ ಡ್ ವಿವಿಧ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊಲೆಡ್ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ್ ಕಾಪಾಡುವೆರ್. ಬಾಂಬೆ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ, ನೀಲಗಿರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘ, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಮುದಾಯ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ, ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆಡ್ ತೊಡಗಿನವು.[17] ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ 2022ಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ 'ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನೀಲಗಿರಿ ತಾಹ್ರ್', ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆನ್ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಗುರಿನ್ ದೀತ್ಂಡ್, ಜನಸಂಖ್ಯೆಲೆನ್ ರೇಡಿಯೋ-ಕಾಲಾರಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ, ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಬ್ರೀಡಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುನರ್ ಪರಿಚಯೊದ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು.[14][19][20] ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೭ ತಾರೀಕ್ ನ್ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ 'ನೀಲಗಿರಿ ತಹರ್ ದಿನ' ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿ ಇ. ಆರ್. ಸಿ. ಡೇವಿದರ್ ನ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬ.[19][20]

ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ನೀಲಗಿರಿ ತಾಹ್ರ್ ಲೆನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಡ್ ಸುಮಾರ್ 30 ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೊದ ಪಿದಯಿ ಏಷ್ಯಾ ಡ್ 20 ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಅಂದಾಜಿ ಉಂಡು.[8]

ಇಂಚಲಾ ತೂಲೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
  • ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ
  • ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ

ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 Alempath, M.; Rice, C. (2008). "Nilgiritragus hylocrius". IUCN Red List of Threatened Species. 2008 e.T9917A13026736. doi:10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T9917A13026736.en. Retrieved 19 ನವಂಬರ್ 2021.
  2. 1 2 3 4 5 Prater, S. H. (1971) [1948]. The book of Indian Animals. Bombay: Bombay Natural History Society.
  3. ↑ Liddell, H. G.; Scott, R. (1940). "τράγος". A Greek–English Lexicon (Ninth ed.). Oxford: Oxford University Press.
  4. ↑ Hamilton, G. D. (1892). Hamilton, E. (ed.). Records of sport in southern India chiefly on the Annamullay, Nielgherry and Pulney mountains, also including notes on Singapore, Java and Labuan, from journals written between 1844 and 1870. London: R. H. Porter. p. 284. OCLC 4008435.
  5. ↑ Ropiquet, A. & Hassanin, A. (2005). "Molecular evidence for the polyphyly of the genus Hemitragus (Mammalia, Bovidae)". Molecular Phylogenetics and Evolution. 36 (1): 154–168. Bibcode:2005MolPE..36..154R. doi:10.1016/j.ympev.2005.01.002. PMID 15904863.
  6. ↑ Joshi, B. D.; Matura, R.; M. A., P.; De, R.; Pandav, B.; Sharma, V.; Nigam, P. & Goyal, S. P. (2018). "Palghat gap reveals presence of two diverged populations of Nilgiri tahr (Nilgiritragus hylocrius) in Western Ghats, India". Mitochondrial DNA Part B. 3 (1): 245–249. doi:10.1080/23802359.2018.1436990. PMC 7800121. PMID 33474132.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Lydekker, Richard (1901). Mammals. Merrill & Baker. p. 845.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 Anne Hildyard; Paul Thompson (2001). Endangered Wildlife and Plants of the World. Marshall Cavendish. pp. 1485–1486. ISBN 978-0-761-47194-3.
  9. 1 2 Fauna of Eravikulam National Park. Zoological Survey of India. 2002. p. 1. ISBN 978-8-185-87459-3.
  10. ↑ "About Nilgiri tahr". World Wide Fund for Nature. Retrieved 1 ಜೂನ್ 2025.
  11. 1 2 "How Sangam texts helped track the Nilgiri tahr: Habitats rediscovered through ancient tamil literature". The Times of India. 7 ಮೇ 2025. ISSN 0971-8257. Retrieved 6 ಆಗೋಸ್ಟು 2025.
  12. ↑ "Squeezing Life out of Ponmudi" (PDF). The Hindu. 30 ಜನವರಿ 2012. Retrieved 1 ಸಪ್ಟಂಬರ್ 2025.
  13. ↑ "Kerala Forest Statistics" (PDF). Government of Kerala. 2021. Retrieved 6 ಆಗೋಸ್ಟು 2025.
  14. 1 2 3 4 5 "In Conservation Win, Tamil Nadu State Animal Nilgiri Tahr's Numbers Shoot Up". NDTV. 6 ಆಗೋಸ್ಟು 2026. Retrieved 6 ಆಗೋಸ್ಟು 2025.
  15. 1 2 "Nilgiri tahr population over 3,000: WWF-India". The Hindu. 3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015. Retrieved 1 ಜೂನ್ 2025.
  16. ↑ "Report finds 1,365 Nilgiri tahrs in Kerala". The Times of India. 6 ಆಗೋಸ್ಟು 2025. ISSN 0971-8257. Retrieved 6 ಆಗೋಸ್ಟು 2025.
  17. 1 2 3 Sondhi, Sanjay (2012). Protected Animals of India. Energy and Resources Institute. pp. 28–29. ISBN 978-8-179-93314-5.
  18. ↑ Rice, G. Clifford. "Reproductive biology of Nilgiri tahr" (PDF). Journal of Zoology. London. Archived from the original (PDF) on 20 ಜೂನ್ 2013.
  19. 1 2 "Project to protect Nilgiri Tahr, Tamil Nadu animal, launched". The Times of India. 29 ದಸಂಬರ್ 2022. ISSN 0971-8257. Retrieved 1 ಜೂನ್ 2025.
  20. 1 2 "Project Nilgiri Tahr". Government of Tamil Nadu. Retrieved 6 ಆಗೋಸ್ಟು 2025.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Artiodactyla

  1. ↑ Varaiaadu in Tamil and Varaiyadu in Malayalam
Cite error: There are <ref group=lower-alpha> tags or {{efn}} templates on this page, but the references will not show without a {{reflist|group=lower-alpha}} template or {{notelist}} template (see the help page).
"https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=ನೀಲಗಿರಿ_ತಾರ್&oldid=370071"ಡ್ದ್ ದೆತ್ತೊಂದುಂಡು