ಪಣಜಿ
ಪಣಜಿ (ದುಂಬು ನೊವಾ ಗೋವಾ-ಪಂಜಿಮ್ ಪಂಡ್ದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) ಭಾರತದ ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಬೂಡು (ರಾಜದಾನಿ) ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರೊ ಆದುಂಡು. ತನ್ನಾಳ್ಮೆಗ್ (ಸ್ವಾತಂತ್ರೊ) ದುಂಬು ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಅಕ್ಲೆನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕೊ ರಾಜದಾನಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ತಿಸ್ವಾಡಿ ತಾಲೂಕುದ ಮಾಂಡೋವಿ ಸುದೆತ ಅಳಿವೆದ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಪಣಜಿದ ಜನಸಂಕ್ಯೆ ೧,೧೪,೭೫೯ ಉಂಡು. ಪಣಜಿ ಗೋವಾದ ಮಾಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು. ಕೇಂದ್ರೊ ಸರ್ಕಾರೊ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿಸ್ ಮಿಷನ್ದ ಅಡಿಟ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿಯಾದ್ ಬುಳೆಚಿಲ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಜತ್ಬತ್ತಿನ ನೂದು ಭಾರತೊದ ನಗರೊಲೆಡ್ ಪಣಜಿಲಾ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.[೧]
ಪರತಿರಿ (ಇತಿಯಾಸೊ)
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಪಣಜಿ ಪಣ್ಪಿನ ಆದುನಿಕ ಶಬ್ದೊದ ಮೂಲೊ ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ಪಂಜನಿ ಬೊಕ್ಕ ಖಾಲಿ ಪಣ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಲೆರ್ದ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಉಂದೆತ್ತ ಅರ್ತೊ ಓಡ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ತೋಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆದ ಪಂಜಿಮ್ ಪಣ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊ, ಕದಂಬ ರಾಜಕುಮಾರೆ ಒಂಜನೇ ಜಯಕೇಶಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಗ್ ಸೇರ್ದಿನವು, ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೫೯ ದ ತಾಮ್ರೊದ ಶಾಸನೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ಪರತ್ತ್ ಶಬ್ದ 'ಪಂಜನಖನಿ' ದ ಅಪಭ್ರಂಶ ಪಣ್ಪೆರ್. ಐತಿಹ್ಯೊದ ಪ್ರಕಾರೊ, ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೫೪ದ ಕದಂಬ ರಾಜೆ ಒಂಜನೇ ಜಯಕೇಶಿನ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ದ ಶಾಸನೊಡು ಈ ಉತ್ತರ ರಾಜದಾನಿ ನಗರೊನು 'ಪಂಜನಖನಿ' ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮಲ್ತ್ದೆರ್. ಅವ್ವೇ ಶಾಸನೊಡು ಜಯಕೇಶಿ ಅರಸಗ್ 'ಪಡವಲೇಂದ್ರ' ಪಣ್ಪಿನ ಬಿರ್ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಯುಂಡು.[೨]
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬುಕ್ಕ ದರ್ಮೊ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಜನಸಂಕ್ಯೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]೨೦೧೧ತ ಭಾರತೊದ ಜನಗಣತಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಪಣಜಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೧೪,೪೦೫ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಟ್ ಆಂಜೊವುಲು ೫೨% ಬೊಕ್ಕ ಪೊಂಜೊವುಲು ೪೮% ಇತ್ತೆರ್. ಮುಲ್ಪದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣೊ ೯೦.೯% ಇತ್ತ್ಂಡ್; ಆಂಜೊವುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೯೪.೬% ಬೊಕ್ಕ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೮೬.೯% ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಪಣಜಿಡ್, ೯.೬% ದಾತ್ ಜನಸಂಕ್ಯೆ ೭ ವರ್ಷಡ್ದ್ ತಿರ್ತ ಪ್ರಾಯೊದಕುಲಾದಿತ್ತೆರ್.[೩]
ದರ್ಮೊ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಪಣಜಿಡ್ ಮೂಜಿ ಮುಕ್ಯ ದರ್ಮೊದ ಜನೊಕುಲು-ಹಿಂದೂ, ಕ್ರೈಸ್ತ ದರ್ಮ ಬುಕ್ಕ ಇಸ್ಲಾಮ್- ವಾಸಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಉಂದೆಟ್ ೬೪.೦೮% ದಾತ್ ಹಿಂದೂದರ್ಮೊದಕುಲು ,೨೬.೫೧%ದಾತ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾನೆರ್, ಬುಕ್ಕ ೮.೮೪%ದಾತ್ ಇಸ್ಲಾಂ ದರ್ಮೊದ ಅನುಯಾಯಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ೦.೪% ಜನಸಂಕ್ಯೆ ಬೇತೆ ದರ್ಮೊಗು ಸೇರ್ದಿನಕುಲಾದ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ಬರ್ಪೆರ್, ಉಂದೆಟ್ ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಖ್ ದರ್ಮೊದ ಅನುಯಾಯಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಲ್ಲೆರ್.
ಹವಾಮಾನೊ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಪಣಜಿಡ್ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಉಷ್ಣವಲಯೊದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹವಾಮಾನೊ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಬರಿಟ್ ಅರಬ್ಬಿ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕರೆಬರಿ (ಕರಾವಳಿ) ಜಾಗೆ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಬರಿಟ್ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗಟ್ಟೊಲು (ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊ) ಉಲ್ಲ.. ಕಡಲ್ದ ಪ್ರಬಾವೊಡ್ದು, ಈ ನಗರೊಡು ಇಡೀ ವರ್ಸೊ ತಾಪಮಾನೊಡು ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿ ಎತ್ಯಾಸೊ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸರಾಸರಿ ದಿನೊತ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನೊ ವರ್ಸೊದ ಎಚ್ಚಿನ ಸಮಯೊಡು ೩೨ °C (೯೦ °F) ರ್ದ್ ೩೩ °C (೯೧ °F) ದ ಉಲಯಿ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ದಿನತ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನೊ ಚಳಿಗಾಲದ ನಡುಟುಲಾ ೨೦ °C (೬೮ °F) ರ್ದ್ ತಿರ್ತ್ ಜಪ್ಪುನು ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿ. ಬರ್ಸದ ತಿಂಗೊಲುಲೆಡ್ ತೇವಾಂಶೊದ ಮಟ್ಟೊ ೮೦% ರ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.[೪]
ನೈರುತ್ಯೊ ಮಾನ್ಸೂನ್ದ ಆದಾರೊಡು ಪಣಜಿದ ವರ್ಸೊನು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಹಂತೊಲಾದ್ ವಿಂಗಡನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಮಾರ್ಚ್ಡ್ದ್ ಮೇ ಮುಟ್ಟ ಇಪ್ಪುನ ಅರೆಗಾಲ. ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುನ ದುಂಬು, ಮೇ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬಾರಿ ಬೆಚ್ಚ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಈ ಪೊರ್ತುಡು ತಾಪಮಾನ ೩೫ °C (೯೫ °F) ಅತ್ತಂಡ ಅಯಿರ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಬಾರಿ ಸೆಕೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಜೂನ್ ಸುರು ಆನಗ ನೈರುತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಬರ್ಪುಂಡು, ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲೆಡ್ ಅತೀ ಎಚ್ಚ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುನ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಪಣಜಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಮುಲ್ಪ ವರ್ಷೊಗು ಸುಮಾರ್ ೨,೯೦೦ ಮಿ.ಮೀ ರ್ದ್ ೩,೦೦೦ ಮಿ.ಮೀ (ಸುಮಾರ್ ೧೧೫ ರ್ದ್ ೧೧೭ ಇಂಚಿ) ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಬರ್ಸದ ೯೦% ರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಪಾಲು ಜೂನ್ರ್ದ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮುಟ್ಟದ ನಾಲೇ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ಜುಲೈ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬಾರಿ ಎಚ್ಚ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುಂಡು, ಒಂಜೇ ತಿಂಗೊಲುಡು ೯೫೦ ಮಿ.ಮೀ (೩೭ ಇಂಚಿ) ರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ೩೧ ದಿನೊಟು ಸುಮಾರ್ ೨೭ ದಿನ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ಡ್ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಬದಲಾವಣೆದ ಹಂತ ದಾತ್ದ್, ಪಣಜಿಡ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಡುರ್ದು ಫೆಬ್ರವರಿ ಮುಟ್ಟ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲುದ ಚಳಿಗಾಲ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಈ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗೊಲುಲೆಡ್, ಬರ್ಸ ಮುಲ್ಪ ಬರ್ಪುಜೇ ಪಣೊಲಿ, ಬಾನ ಪೂರ್ತಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊಡು ಪೊರ್ಲುದ ದೊಂಬು ಉಪ್ಪುನ ದಿನೊಕುಲು (ಗರಿಷ್ಠ ೩೧ °C / ೮೮ °F) ಬೊಕ್ಕ ತಂಪಾಯಿನ, ಗಾಳಿ ಬೀಸುನ ರಾತ್ರಿಲು (ಕನಿಷ್ಠ ೨೦ °C / ೬೮ °F) ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.[೫]
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]- ↑ "IPSCDL - Panaji Smart City". imaginepanaji.com. Retrieved 2023-11-18.
- ↑ Gazetteer of the Union Territory Goa, Daman and Diu: District Gazetteer, Volume 1. Gazetteer Dept., Govt. of the Union Territory of Goa, Daman and Diu. 1979.
- ↑ "Provisional Population Totals Paper 2, Volume 2 of 2011: Goa State Tables" (PDF). censusindia.gov.in. Registrar General and Census Commissioner of India. Archived (PDF) from the original on 14 November 2012. Retrieved 9 July 2013.
- ↑ "Climate and Average Weather Year Round in Panaji Goa, India". weatherspark.com. WeatherSpark. Retrieved 1 August 2026.
- ↑ "Climate and Average Weather Year Round in Panaji Goa, India". weatherspark.com. WeatherSpark. Retrieved 1 August 2026.