ಪಾಟ್ನಾ

ಪಾಟ್ನಾ (ಪಟ್ನಾ ಪಂದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಇತಿಹಾಸೊಡು ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.) ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರ. 2018ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಪಾಟ್ನಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 2.35 ಮಿಲಿಯನ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಭಾರತದ 19ನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 250 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಡ್ ಪಾಟ್ನಾ ಪೇಂಟೆ ಉಂಡು. ಪಾಟ್ನಾಡ್ ಪಾಟ್ನಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥಾನಲಾ ಉಂಡು. ಬೌದ್ಧ, ಹಿಂದೂ ಬೊಕ್ಕ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಲಾಯಿನ ವೈಶಾಲಿ, ರಾಜಗೀರ್, ನಳಂದ, ಬೋಧ್ ಗಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಾವಾಪುರಿ ಪಾಟ್ನಾದ ಕೈತಲ್‌ಡ್ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಪಾಟ್ನಾ ಸಿಖ್ಖೆರೆಗ್ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ನಗರ ಆದುಂಡು. ಸಿಖ್ಖೆರೆನ ಪತ್ತನೇ ಗುರು ಆಯಿನ ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಮೂಲು ಪುಟ್ಟುದಿತ್ತೆರ್. ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಲಲಿತಕಲೆತ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆರ್ಯಭಟ, ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಬೊಕ್ಕ ಚಾಣಕ್ಯೆರೆನಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆಗ್ ಉಂದು ನೆಲೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆದ ಪಾಟ್ನಾ ನಗರ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಗಂಗಾ ತುದೆತ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ನಗರದ ಕೈತಲ್ ಸೋನ್, ಗಂಡಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುನ್‌ಪುನ್ ತುದೆಕುಲುಲಾ ಪರಪುವ. ಈ ನಗರ ಸುಮಾರ್ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ 16 ಡ್ದ್ 18 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಉಂಡು.

ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಜನಕುಲು ಬದ್ಕ್‌ದ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಪರತ್ತ್ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಒಂಜಾಯಿನ ಪಾಟ್ನಾನ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 490ಡ್ ಮಗಧದ ರಾಜೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ಂಡ್. ಪಾಟಲೀಪುತ್ರ ಹರ್ಯಂಕ, ನಂದ, ಮೌರ್ಯ, ಶುಂಗ, ಗುಪ್ತ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ ರಾಜವಂಶೊಲೆನ ಕಾಲೊಡು ಮಗಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಮೆರೆಯೊಂದಿತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ನಗರ. ವಿದ್ಯಾದಾನೊದ ಕೇಂದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಲಲಿತ ಕಲೆಕುಲೆನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆರ್ಯಭಟ, ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಬೊಕ್ಕ ಚಾಣಕ್ಯೆರೆನಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆಗ್ ಉಂದು ನೆಲೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮೌರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಕಾಲೊಡು ಪಾಟ್ನಾ ಅಧಿಕಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆದ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬೂರ್ದು ಪೋಯಿಬೊಕ್ಕ, ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದ ಪೊರ್ಲು ಪುಗರ್ತೆಲಾ ಕಳೆದ್ ಪೋಂಡು. ನಮ ದೇಸೊಗು ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಕಾರ್ ದೀಬೊಕ್ಕ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಉಂದೆನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. 1912ಡ್ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿದ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಪಾಟ್ನಾ ಬಿಹಾರ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿಸ್ಸಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಂಡ್.

ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಕಿಅಂಶ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, 2011-12ಡ್ ಪಾಟ್ನಾ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜಿಡಿಪಿ 63,176.55 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಪಂದ್ ಅಂದಾಜು ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. 2011-12ದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಾಟ್ನಾದ ತಲಾ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ ₹1,08,657 ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಭಾರತದ ಬೇತೆ ನಗರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಲೆಗ್ ಹೋಲಿಸಾಂಡ ಮಸ್ತ್ ದುಂಬು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಜಿಡಿಪಿ ಬುಲೆವಣಿಗೆದ ದರ 7.29 ಶೇಕಡಾದಾತ್ ಎಚ್ಚ ಆವೊಂದುಂಡು.

ಸಿಟಿ ಮೇಯರ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂದಾಜು ಮಲ್ತಿನ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬುಲೆವಣಿಗೆದ ಅಂಕಿಅಂಶೊಲೆನ್ ಗಲಸ್‌ದ್ ತೂನಗ, ಪಾಟ್ನಾ ಪ್ರಪಂಚೊಡು 21ನೇ ಅತಿ ವೇಗೊಡು ಬುಲೆವೊಂದುಪ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೊಡು 5ನೇ ಅತಿ ವೇಗೊಡು ಬುಲೆವೊಂದುಪ್ಪುನ ನಗರ ಪಂದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆವೊಂಡು. 2006–2010ದ ಅವಧಿಡ್ ಪಾಟ್ನಾ 3.72% ದ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬುಲೆವಣಿಗೆನ್ ದಾಖಲ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೨೦೧೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಮಲ್ತಿನ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಪೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುಲಭದ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಇಪ್ಪುನ, ನಮ ದೇಸೊದ ನಗರೊಲೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಪಾಟ್ನಾಗ್ ಭಾರತೊಡು ರಡ್ಡನೇ ಸ್ಥಾನ (ದೆಹಲಿದ ಬೊಕ್ಕ) ಕೊರ್ತುಂಡು.

ಪುದರ್‌ದ ಮೂಲೊ

ಪಾಟ್ನಾದ ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ದ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಸಿದ್ಧಾಂತೊಲು ಉಲ್ಲ. ಉಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಪಾಟನ್ ದೇವಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಗುಲ್ಜಾರ್‌ಬಾಗ್ ಮಂಡಿದ ಕೈತಲ್ ಪರ ಪಾಟ್ನಾಡ್ ಪಾಟನ್ ದೇವಿ ಮಂದಿರ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ತಖ್ತ್ ಶ್ರೀ ಪಾಟ್ನಾ ಸಾಹಿಬ್‌ದ ಕೈತಲ್ ನನೊಂಜಿ ಪಾಟನ್ ದೇವಿ ಮಂದಿರ ಉಂಡು.

ನನೊಂಜಿ ನಂಬೊಲಿಕೆದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಗರೊಡು ಮಸ್ತ್ ಇತ್ತಿನ 'ಪಾಟ್ಲಿ' ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಮರಡ್ದ್ ಪಾಟ್ನಾ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯೊದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಕೆದ ಲೋಗೋಡುಲಾ ಈ ಮರತ್ತ ಚಿತ್ರ ಉಂಡು. ಚೀನಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಫಾ ಹಿಯಾನ್‌ನ ದಾಖಲೆಲೆಡ್ ಈ ಜಾಗೆನ್ 'ಪಾ-ಲಿನ್-ಫೌ' ಪಂದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತ್‌ದೆ. 2,000 ವರ್ಷಡ್ದ್ ದುಂಬುಡ್ದು ಈ ನಗರೊಗು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ – ಪಾಟಲಿಗ್ರಾಮ, ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ, ಕುಸುಮಪುರ, ಕುಸುಮಧ್ವಜ ಪುಷ್ಪಪುರಂ, ಪದ್ಮಾವತಿ, ಅಜಿಮಾಬಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆದ ಪಾಟ್ನಾ.

ಪುರಾಣದ ಕತೆತ ಪ್ರಕಾರ, ಪುತ್ರಕ ಪನ್ಪಿನ ರಾಜೆ ತನ್ನ ರಾಣಿ ಪಾಟಲಿಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಮಾಯಕಡ್ ಒಂಜಿ ನಗರೊನು ಉಂಡುಮಲ್ತೆ. ಅಂಚಾದ್ ನೆಕ್ಕ್ ಪಾಟಲಿಗ್ರಾಮ ಪನ್ಪಿನ ಪರತ್ತ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ರಾಣಿನ ಸುರುತ ಮಗನ ನೆನಪುಗಾದ್ ಈ ನಗರೊಗು ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.