ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ
ತಂಜೂರು ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ, [೧] ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ (13 ಮೇ 1918 – 9 ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೪), ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ನರ್ತಕಿ, ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ಪುಟ್ಟುನ ಒಂಜಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಲಿಕೆ ಶೈಲಿ ಆಯಿನ ಭರತನಾಟ್ಯಂ ನ್ ಅರೆನ ರೆಂಡರಿಂಗ್, ಈ ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿನ್ ಭಾರತದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್.ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರೊಡು ಕೊರ್ಪಿನ ಮೂಜಿನೆ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವೊಲು ಆಯಿನ 1957ಡ್ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ [೨] ಬೊಕ್ಕ 1977ಡ್ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. [೧] ೧೯೭೩ಡ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿಡ್ದ್ ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ೧೯೮೧ಡ್ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಚೆನ್ನೈದ ಸಂಗೀತ ಕಲಸಿಖಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್.
ಸುರುತ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನರ್ತಕಿಲೆನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾತೃವಂಶದ ಕುಟುಂಬದ ಏಳನೇ ತರೆಮರತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಿತ್ತೆರ್ ( ದೇವದಾಸಿಲು ), [೩] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಪಡೆಯೆರ್, ಅಕುಲು ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ನಲಿಕೆದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಲೆನ ಮಲ್ಲ ಒಂಜೇ ಭಂಡಾರ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಪಿರಾಕ್ದಕುಲು, ಪಾಪಮ್ಮಲ್, ಒರಿ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ನರ್ತಕಿ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಅಯಿಟ್ ತಂಜಾವೂರುದ ಆಸ್ಥಾನೊಡು ಹದಿನೆಂಟನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಪೋಷಣೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಅಜ್ಜಿ, ವೀನಾಯಿ ಧನಮ್ಮಲ್ (೧೮೬೭-೧೯೩೮), ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಂಗೀತಗಾರೆ ಪಂಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲು ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಜಯಮ್ಮಲ್ (೧೮೯೦-೧೯೬೭) ಬಾಲಸರಸ್ವತಿನ ತರಬೇತಿನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪಿನ ಗಾಯಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸಂಗೀತಗಾರೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. [ ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು ]
ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ನಲಿಕೆದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆತ ಸಂಯೋಜನೆ ಆಯಿನ ಭರತನಾಟ್ಯಗ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ನಲಿಕೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕ್ರಾಂತಿನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡ್ದ್ ಕುಟುಮೊಡು ಸಂಗೀತ ಕಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ನಲಿಕೆದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ತರಬೇತಿನ್ ಆರ್ ನಾಲ್ ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಜಾವೂರು ನಟ್ಟುವನಾರ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯೆರಾಯಿನ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ನೃತ್ಯ ಗುರು ಕೆ.ಕಂಡಪ್ಪನ್ ಪಿಳ್ಳೈನ ಅಡಿಟ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಎಲ್ಯ ಮೆಗ್ಯೆಲು ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಟಿ. ರಂಗನಾಥನ್ ಬೊಕ್ಕ ಟಿ. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅಕುಲು ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಕೆರ್ ಆಯೆರ್. ಅರೆನ ಮಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನೈಟ್ (೧೯೪೩-೨೦೦೧) ಅರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಶೈಲಿದ ಒರಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕಲಾವಿದೆ ಆಯೆರ್. ಅರೆನ ಮೊಮ್ಮಗ ಅನಿರುದ್ಧ ನೈಟ್ ಇನಿಕ್ಲಾ ಕುಟುಂಬದ ಶೈಲಿನ್ ಮುಂದುವರಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಮೇರಿಕದ ಬಾಲಾ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ನಲಿಕೆ ಸಂಘೊದ ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೊಡು ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆದ ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್. ಅರೆನ ಮಗೆ ಡಗ್ಲಾಸ್ ಎಂ. ನೈಟ್ ಜೂನಿಯರ್ ಗುಗ್ಗೆನ್ಹೈಮ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (೨೦೦೩) ದ ಬೆಂಬಲೊಡು ಅರೆನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆನ್ ಬರೆತೆರ್. ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಅರೆನ ಕೃತಿಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಮಲ್ತೆರ್. [ ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು ]
ಕೆಲಸ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಬಲಸರಸ್ವತಿ ನ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ 1925ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಪಿದಯಿ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿದ ಸುರುತ ಕಲಾವಿದೆರ್, 1934ಡ್ ಕಲ್ಕತ್ತಾಡ್ ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ತೆರ್. ಒರಿ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡು, ಆರ್ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕೆರ್ ಉದಯ್ ಶಂಕರ್ ನಕುಲು ತೂಯೆರ್, ಆರ್ ಅರೆನ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ ಉತ್ಸಾಹಿ ಪ್ರಚಾರಕೆರ್ ಆಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1930ಡ್ ಆರ್ ಭಾರತೊದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರ್. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಗಮನೊನ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಂಭು ಮಹಾರಾಜ್, ಡೇಮ್ ಮಾರ್ಗೊಟ್ ಫಾಂಟೆನ್, ಮಾರ್ತಾ ಗ್ರಹಾಂ, ಬೊಕ್ಕ ಮರ್ಸ್ ಕನ್ನಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ನಂಚಿನ ನಲಿಕೆದ ಮಲ್ಲ ಜನೊಕುಲೆನ ಗೌರವೊನು ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಜಾಗತಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಗು ಆರ್ ಪೋಯೆರ್. ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆತ ರೂಪೊನು ಉತ್ತೇಜಿಸೆರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರ್ ಆಸಕ್ತಿ ತೋಜಾವುನೆರ್ದಾತ್ರ 1950 ದಶಕೊಡು ಭರತನಾಟ್ಯೊಡು ಆಸಕ್ತಿ ಪುನರ್ಜೀವನ ಆಂಡ್. ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ಮದ್ರಾಸ್ದ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಒರಿ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹೊಡು ಈ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸಹಕಾರೊಡು ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆದ ಶಾಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಆರ್ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ಭರತನಾಟ್ಯೊಡು ಪೊಸ ನರ್ತಕಿಲೆನ್ ತರಬೇತಿ ಕೊರ್ತೆರ್. ೧೯೬೦ ದಶಕದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಆರ್ ಜಾಗತಿಕವಾದ್ ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ, ಯುರೋಪ್ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ದಶಕೊದ ಪಿರವುಡು, ೧೯೭೦ ದಶಕೊಡು, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೮೦ ದಶಕೊದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು, ಆರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗ್ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವೆಸ್ಲಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು (ಮಿಡ್ಲ್ ಟೌನ್, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್), ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ದ ಆರ್ಟ್ಸ್ (ವ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಯಾ), ಮಿಲ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ (ಓಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ), ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಸೆಟಲ್), ಬೊಕ್ಕ ಜಾಕೋಬ್ಸ್ ಡಾನ್ಸ್ಟಿವಲ್ ಡ್ ನಿವಾಸೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. (ಬೆಕೆಟ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್), ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ನಡುಟು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥೊಲೆನ ಮೂಲಕ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೊಡು, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಡ್ ತನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ ಮೂಲಕ, ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ್ ಭರತನಾಟ್ಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಗ್ ತೆರಿಪಾವುನ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಕಲೆತ ಅನೇಕ ಪೊಸ ವೃತ್ತಿಪರೆರೆಗ್ ತರಬೇತಿ ಕೊರ್ದುಲಾ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಲೂಯಿಸ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಅರೆನ ಒರಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಜುಲೈ ೧೯೬೫ಡ್ದ್, ಒಂಜಿ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕಾಲ, ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್, ನರ್ತಕಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಕಲಾವಿದೆರ್, ವಿಶೇಷವಾದ್, ಅಕ್ಲೆನ ಕಲೆನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಗು ಪೋಯೆರೆ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯೆರ್. [೪]
ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೫೫) ಡ್ದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರ್ದ್ ಭಾರತೊಡು ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆಯೆರ್, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆಟ್ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವೆಗಾದ್ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ್ (೧೯೭೭) ಬೊಕ್ಕ ಮದ್ರಾಸ್ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿಡ್ದ್ ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ , ಸಂಗೀತಗಾರೆರೆಗ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತಿ ಎಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೭೩). ೧೯೭೭ಡ್ ಒಂಜಿ ವಿಮರ್ಶೆಡ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನೃತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕೆ ಅನ್ನಾ ಕಿಸ್ಸೆಲ್ಗೊಫ್ ಅರೆನ್ "ಜಗತ್ತ್ ದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದೆರ್" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. [ ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು ] ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ , ಒಂಜಿ ಸಮೀಕ್ಷೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್, ಭಾರತದ ಭಾಗ್ಯೊನು ರೂಪಿಸಾಯಿನ 100 ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯೆರೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. [ citation needed ] ಡಾನ್ಸ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಕೋಲಿಷನ್ ದ ಸಂಕಲನೊಡು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯೇತರ ನರ್ತಕಿ, "ಅಮೆರಿಕಸ್ ಇರ್ರೆಪ್ಲೇಸೆಬಲ್ ಡಾನ್ಸ್ ಟ್ರೆಷರ್ಸ್: ದಿ ಫಸ್ಟ್ ೧೦೦" (೨೦೦೦). [೫]
ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]- ಭರತನಾಟ್ಯಂ |
- ಮಾಣಿ ಮಾಧವ ಚಕ್ಯಾರ್ ||
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಬಂಗಾಳಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಬಾಲಸರಸ್ವತಿನ ಮಿತ್ತ್ ಬಾಲ (೧೯೭೬) ಪನ್ಪಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಮಲ್ತೆರ್. [೬]
ಉಲ್ಲೇಖೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]- 1 2 "Padma Awards Directory (1954-2007)" (PDF). Ministry of Home Affairs. 2007-05-30. Archived from the original (PDF) on 2009-04-10.
- ↑ "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 October 2015. Retrieved 21 July 2015.
- ↑ "Temple Dancer". Indian Express. 2012-03-05. Retrieved 2016-11-22.
- ↑ Venkataraman, L (2017). Indian Classical dance: The Renaissance and Beyond [English]. Niyogi Books.
- ↑ "Library of Congress Joins Other Institutions and The Dance Heritage Coalition in Announcing the Identification of "America's Irreplaceable Dance Treasures: The First 100"". 2000-07-28. Retrieved 2021-10-10.
- ↑ S. K. Singh. "Bala: A film by Satyajit Ray". SatyajitRay.org. Retrieved 2016-11-22.
{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
ಬೇತೆ ಮೂಲೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]- "ತಂಜೂರು ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ: ಭರತ್ನಾಟ್ಯನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನರ್ತಕಿ", ದಿ ಬೆಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ .
- "ಬಾಲಸರಸ್ವತಿನ ಪಯಣ ಪತ್ತೆ", ದಿ ಹಿಂದೂ, ೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೮.
- ಗುಪ್ತ, ಇಂದ್ರ. ಭಾರತದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯರು . ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ 81-88086-19-3 .
- ನೈಟ್ ಜೂನಿಯರ್, ಡಗ್ಲಾಸ್ ಎಂ. ಬಲಸರಸ್ವತಿ: ಅರೆನ ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ . ವೆಸ್ಲಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಜೂನ್ ೨೦೧೦. ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ 978-0819569066 .
- ಬಾಲಾ (೧೯೭೬), ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ, ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ಮೂಲಕ ಆನ್ ಲೈನ್ ಡ್ ಲಭ್ಯ ಉಂಡು.
- ಪೌರ್ಸಿನ್, ಕೆ. "ಹಸ್ತ ಅಸ್ ಡಿಸ್ಕೋರ್ಸ್ ಆನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್: ಟಿ. ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ಅಂಡ್ ಹೆರ್ ಆರ್ಟ್", ಡಾನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಜರ್ನಲ್, ಸಂ. 23, ನಂ. 2, ಶರತ್ಕಾಲ 1991, ಜೆಎಸ್ಟಿಒಆರ್.
- ಪೌರ್ಸಿನ್, ಕೆ. "ಯುಎಸ್ ಡ್ ಬಾಲಾ", ನರ್ತನಂ, ಸಂ. IX, ನಂ. 4.