ಯಾಂಗ್ಜಿ ನದಿ
ಚೈನದ ಯಾಂಗ್ಜಿ ನದಿ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
ಯಾಂಗ್ಜಿ ನದಿ, ಯಾಂಗ್ಜಿ ನದಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಚಾಂಗ್ ಜಿಯಾಂಗ್ ಚೀನಾದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮೂಜಿನೆ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಉಂದು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಟ್ಯಾಂಗುಲಾ ಪರ್ವತೊಲೆಡ್ ಜಾರಿ ಬೆಟ್ಟೊಡು ಏರುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಯಾಂಗ್ಜಿ ನದಿತ ಸುದೀರ್ಘ ಮೂಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಡ್ಯಾಮ್ ಕ್ಯು ನದಿನ್ ಸೇರಾದ್ 6,374 ಕಿ.ಮೀ (3,961 ಮೈಲ್) ದೂರೊಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪೂರ್ವ ಚೀನಾ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಪರಿಮಾಣೊಡು ಐನ್ ನೇ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನದಿ. ಐತ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಚೀನಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊದ ಐನ್ ಭಾಗೊಡ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನ್ ಸೇರ್ದುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ದೇಶೊದ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಭಾಗೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್. ಯಾಂಗ್ಜಿ ನದಿ ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂದುಂಡು. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ, ಈ ನದಿನ್ ನೀರ್, ನೀರಾವರಿ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಸಾರಿಗೆ, ಉದ್ಯಮ, ಗಡಿ ಗುರುತು, ಬೊಕ್ಕ ಯುದ್ಧೊಗು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ಯಾಂಗ್ಜಿ ಡೆಲ್ಟಾ ಚೀನಾದ ಜಿಡಿಪಿಡ್ 20% ಮುಟ್ಟ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಯಾಂಗ್ಜಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಥ್ರೀ ಗಾರ್ಜೆಸ್ ಡ್ಯಾಮ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ೨೦೧೪ ದ ಮಧ್ಯೊಡು, ಚೀನಾದ ಸರ್ಕಾರ ನದಿತ್ತ ಬರಿಟ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ಪಟ್ಟಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ರೈಲ್ವೆ, ರಸ್ತೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಬಹು-ಮಟ್ಟದ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನವು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.[೧] ಯಾಂಗ್ಜಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆನ ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಡ್ದ್ ಚೀನೀ ಅಲಿಗೇಟರ್, ಕಿರಿದಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಫಿನ್ ಲೆಸ್ ಪೊರ್ಪೊಯಿಸ್ ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಬೆದರಿಕೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಾತಿಲೆಗ್ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಆದುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಅಳಿದ್ ಪೋಯಿನ ಯಾಂಗ್ಜಿ ನದಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್ (ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೈಜಿ) ಬೊಕ್ಕ ಚೀನೀ ಪ್ಯಾಡಲ್ ಫಿಶ್, ಅಂಚನೆ ಯಾಂಗ್ಜಿ ಸ್ಟರ್ರ್, ಉಂದು ಕಾಡುಡ್ ಅಳಿದ್ ಪೋತುಂಡು. ಇತ್ತೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಡ್, ನದಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯ,ಕೃಷಿ ನೀರ್ದ ಒಳಹರಿವು, ಸಿಲ್ಟೇಶನ್, ಬೊಕ್ಕ ಜಲಭೂಮಿ ನಷ್ಟ, ಉಂದು ಋತುಮಾನದ ಪ್ರವಾಹೊನು ಉಲ್ಬಣ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಪಶ್ಚಿಮ ಯುನ್ನಾನ್ ಡ್ ಆಳೊದ ಕಂದಕೊಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನ ಯಾಂಗ್ಜಿ ನದಿದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಯುನ್ನಾನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಮೂಜಿ ಸಮಾನಾಂತರ ನದಿಲೆನ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ.[೨]
ಇತಿಹಾಸ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಡ್ ಶಾಂಡೊಂಗ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಹಳದಿ ನದಿತ ಬಾಯಿ ಮಸ್ತ್ ಏರಿಳಿತ ಆಂಡಲಾ, ಯಾಂಗ್ಜಿ ಮಸ್ತ್ ಸ್ಥಿರವಾದ್ ಉಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ನಿಕ್ಷೇಪದ ದರೊಕುಲೆನ ಅಧ್ಯಯನೊಲೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್, ಇತ್ತೆದ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಸೈಟ್ ಲೇಟ್ ಮಿಯೋಸೀನ್ (c. 11 Ma) ಗ್ ದುಂಬುದವು ಪನ್ಪಿನವು ಅಸಂಭವ. ಇಂದೆಕ್ ದುಂಬು, ಅಯಿತ ಮುಖ್ಯ ನೀರ್ ಇತ್ತೆದ ಕೆಂಪು ನದಿತ ಕೋರ್ಸ್ ಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಸಮೀಪೊಡು ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಟೊಂಕಿನ್ ಕೊಲ್ಲಿಗ್ ಪೋಪುಂಡು.
ಅಣೆಕಟ್ಟುಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]೨೦೦೭ಡ್, ಯಾಂಗ್ಜಿ ನದಿಟ್ ರಡ್ಡ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್: ಥ್ರೀ ಗಾರ್ಜೆಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೆಝೌಬಾ ಅಣೆಕಟ್ಟ್. ಥ್ರೀ ಗಾರ್ಜೆಸ್ ಡ್ಯಾಮ್ 22.5 ಜಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಶಕ್ತಿಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊಡು ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಜಿನ್ಶಾ ನದಿ ನದಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ದ ಭಾಗೊಡು ಕೆಲವು ಅಣೆಕಟ್ಟುಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಆವೊಂದುಂಡು. ಅವುಲು, ಬೈಹೆಟಾನ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಥ್ರೀ ಗಾರ್ಜೆಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ನಂತರ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಆದುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಸಿಲುಒಡು ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಜಗತ್ತ್ ದ 4ನೇ ಮಲ್ಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.[೩]
ಉಪನದಿಕ್ಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಯಾಲೊಂಗ್ ನದಿ (ಪಂಜಿಹುವಾ, ಸಿಚುವಾನ್) ಮಿನ್ ನದಿ (ಯಿಬಿನ್, ಸಿಚುವಾನ್) ತುವೊ ನದಿ (ಲುಝೌ, ಸಿಚುವಾನ್) ಚಿಶುಯಿ ನದಿ (ಹೆಜಿಯಾಂಗ್, ಸಿಚುವಾನ್) ಜಿಯಾಲಿಂಗ್ ನದಿ (ಚೊಂಗ್ಕಿಂಗ್) ವು ನದಿ (ಫುಲಿಂಗ್, ಚೊಂಗ್ಕಿಂಗ್) ಕ್ವಿಂಗ್ ನದಿ (ಯಿಡು, ಹುಬೇ) ಯುವಾನ್ ನದಿ (ಡೊಂಗ್ಟಿಂಗ್ ಕೆರೆತ ಮೂಲಕ) ಲಿಶುಯಿ ನದಿ (ಡೊಂಗ್ಟಿಂಗ್ ಕೆರೆತ ಮೂಲಕ) ಜಿ ನದಿ (ಡೊಂಗ್ಟಿಂಗ್ ಕೆರೆತ ಮೂಲಕ) ಕ್ಸಿಯಾಂಗ್ ನದಿ (ಯುಯೆಯಾಂಗ್, ಹುನಾನ್) ಹಾನ್ ನದಿ (ವುಹಾನ್, ಹುಬೇ) ಗಾನ್ ನದಿ (ಜಿಯುಜಿಯಾಂಗ್, ಜಿಯಾಂಗ್ಸಿ ದ ಸಮೀಪ) ಶುಯಿಯಾಂಗ್ ನದಿ (ಡಾಂಗ್ತು, ಅನ್ಹುಯಿ) ಕ್ವಿಂಗ್ಯಿ ನದಿ (ವುಹು, ಅನ್ಹುಯಿ) ಚಾವೊ ಕೆರೆತ ನೀರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಚಾವೊಹು, ಅನ್ಹುಯಿ) ತೈ ಕೆರೆತ ನೀರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಶಾಂಘೈ)
ವರ್ಗ:ತುಳು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್