ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ರುಕ್ಮಿಣಿ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಒಂಜಿ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರುಕ್ಮಿಣಿ
ಲೋಕಮಾತೆ (Mother Goddess), ಭಾಗ್ಯದ ದೇವತೆ (Goddess of Fortune)
Member of ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯೆ
12ನೇ-13ನೇ ಶತಮಾನದ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿನ ಕೆತ್ತನೆ
ಬೇತೇ ಪುದರ್
  • ವೈದರ್ಭಿ
  • ಭೈಷ್ಮಿ
  • ರಖುಮಾಯಿ
  • ಶ್ರೀ
  • ದ್ವಾರಿಕೇಶ್ವರಿ
ಲಿಪಿತ್ತ ಪುದರ್ರುಕ್ಮಿಣಿ
ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನವಾರ್ಕರಿ, ಹರಿದಾಸ
Affiliation
ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ
ಪಟ್ಯೊವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಹರಿವಂಶ, ರುಕ್ಮಿಣೀಶ ವಿಜಯ, ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ, ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ‚ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈವರ್ತ ಪುರಾಣ‚ ಗರ್ಗ ಸಂಹಿತೆ‚ ಗರುಡ ಪುರಾಣ, ಗೋಪಾಲ ತಾಪಿನಿ ಉಪನಿಷತ್, ಯಾದವಾಭ್ಯುದಯ
ಲಿಂಗಪೊಣ್ಣು (ಸ್ತ್ರೀ)
ಪರ್ಬರುಕ್ಮಿಣಿ ಅಷ್ಟಮಿ, ವಸಂತೋತ್ಸವ, ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿ
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಇಸಯೊಲು
ಪುಟ್ಟು ಪುದರ್
ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯ
ತೀರಿನ/ಮೋಕ್ಷ
ದ್ವಾರಕೆ
ಪೋಷಕೆರ್
ಸಹೋದರ(ರಿ)ರುಕ್ಮಿ
ಸಂಗಾತಿಕೃಷ್ಣ
ಸಂತತಿ
ರಾಜವಂಸೊಭೋಜ-ಯದುವಂಶ-ಚಂದ್ರವಂಶ (ಪುಟ್ಟುಡು)
ವೃಷ್ಣಿ-ಯದುವಂಶ-ಚಂದ್ರವಂಶ (ಮದ್ಮೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ)

ರುಕ್ಮಿಣಿ ಒರ್ತಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸುರುತ ರಾಣಿ.[೧][೨][೩] ಅರೆನ್ ದ್ವಾರಕೆಡ್ ಕೃಷ್ಣನ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.[೪][೫][೬] ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿನ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿನ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ನಂಬುವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ವಾರಕರಿ, ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮಡ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನಕುಲು ಅರೆನ್ ವಿಠೋಬ (ಕೃಷ್ಣನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೂಪ) ಮೆಗಿನೊಟ್ಟುಗು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ್ ರಖುಮಾಯಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.[೭] ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು, ಕೃಷ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಬುಡೆದಿ ಆಯಿನ ಸತ್ಯಭಾಮೆನೊಟ್ಟುಗು ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಅಷ್ಟಮಿದ ಪರ್ಬದಾನಿ ಮೊಲೆನ ಪುಟ್ಟುದಿನೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಪುದರ್ದ ಅರ್ತ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿರುದುಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ರುಕ್ಮಿಣಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಸಂಸ್ಕೃತದ ರುಕ್ಮ ಪನ್ಪಿನ ಪದೊಡ್ದು ಬೈದ್ಂಡ್, ಉಂದೆತ್ತ ಅರ್ತ 'ಬೆಳಗುನಾರ್' ಅತ್ತಂಡ 'ನಿರ್ಮಲ' ಪಂದ್ ಆಪುಂಡು.[೮] ಈ ಪುದರ್ಗ್ 'ಬಂಗಾರ್ದ ಆಭರಣೊಲೆಡ್ದ್ ಅಲಂಕಾರ ಆಯಿನಾರ್' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ತಲ ಉಂಡು.[೯][೮] ಮೆರೆನ ಬೇತೆ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿರುದುಲು ಇಂಚ ಉಂಡು:

  • ಶ್ರೀ – ಲಕ್ಷ್ಮಿ
  • ವೈದರ್ಭಿ – ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದು ಬೈದಿನಾರ್[೧೦]
  • ಭೈಷ್ಮಿ – ಭೀಷ್ಮಕನ ಮಗಲ್[೧೦]
  • ರಖುಮಾಯಿ – ಅಮ್ಮ ರುಕ್ಮಿಣಿ (Mother Rukmini)[೧೦]
  • ಚಿರಯೌವನ – ಏಪಲ ಜವ್ವನೆ ಆದಿಪ್ಪುನಾರ್
  • ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಜನನಿ – ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಅಮ್ಮ

ಪುರಾಣ ಕಥೆಕುಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಪುಟ್ಟು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಮಹಾಭಾರತ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಪುರಾಣೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜಕುಮಾರಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಭೋಜ ವಂಶದ ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯದ ಅರಸೆ ಆಯಿನ ಭೀಷ್ಮಕನ ಮಗಲ್ ಆದ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.[೧೧] ಮೆರೆಗ್ ಐನ್ ಜನ ಪಲಿ-ಮೆಗ್ಯನಡ್ಲುವೆರ್ ಇತ್ತೆರ್—ರುಕ್ಮಿ, ರುಕ್ಮರಥ, ರುಕ್ಮಬಾಹು, ರುಕ್ಮಕೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ರುಕ್ಮನೇತ್ರ. ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, ಬುಕ್ಕೊ ಪದ್ಮ ಪುರಾಣದಂಚಿನ ಪುರಾಣೊಲು ಮೆರೆನ್ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುನ ಬುಡೆದಿ ಆಯಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿನ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ಪುಗರಿಯೊ.[೧೨]

ಕೃಷ್ಣನೊಟ್ಟುಗು ಮದ್ಮೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
ಅಂಬಿಕಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ದೇವಸ್ತಾನೊಡ್ದು ಕೃಷ್ಣನೊಟ್ಟುಗು ರುಕ್ಮಿಣಿ ಪೋ ಪಿನ ಚಿತ್ರೊ.

ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ಒರಿಪ್ಪ ಕೃಷ್ಣನ ವೀರಗಾಥೆಲೆನ್—ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮದ ಮತ್ತ್‌ದ ಅರಸೆ ಕಂಸನ ಸಂಹಾರ ಬುಕ್ಕೊ ದುಷ್ಟ ಅರಸೆ ಜರಾಸಂಧನ ವಿರೋಧ ಮಲ್ತಿನ ವಿಚಾರೊಲೆನ್ ಕೇಂಡ್‌ದ್, ಆಯನ ಮಿತ್ತ್ ಮೋಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಯನೇ ಮದ್ಮೆ ಆವೊಡು ಪಂದ್ ಬಯಸುವೆರ್. ಈ 'ರುಕ್ಮಿಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ' ಪ್ರಸಂಗೊನು ಬುಕ್ಕೊ ರುಕ್ಮಿಣಿನ ಭಕ್ತಿನ್ ಶುಕ ಮುನಿಕುಲು ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜಗ್ ಪನ್ಪೆರ್.[೧೩]

ರುಕ್ಮಿಣಿನ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮಗ್ ಈ ಮದ್ಮೆಗ್ ಇಷ್ಟ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಜರಾಸಂಧನ ದೋಸ್ತಿ ಆಯಿನ ರುಕ್ಮಿ (ರುಕ್ಮಿಣಿನ ಪಲಾಯೆ) ಉಂದೆನ್ ಕಟುವಾದ್ ವಿರೋಧ ಮಲ್ಪುವೆ. ಅಯೆ ತನ್ನ ದೋಸ್ತಿ, ಚೇದಿ ರಾಜ್ಯದ ಇಳವರಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃಷ್ಣನ ಸಂಬಂಧಿ ಆಯಿನ ಶಿಶುಪಾಲನೊಟ್ಟುಗು ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಶ್ಚಯ ಮಲ್ಪುವೆ.[೧೨] ಉಂದೆಡ್ದ್ ಬೇಜಾರ ಆಯಿನ ರುಕ್ಮಿಣಿ, ತಕ್ಷಣ ಒರಿ ನಂಬಿಕಸ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮುಖಾಂತರ ಕೃಷ್ಣಗ್ ಪೋಲೆ (ಸಂದೇಶ) ಕಡಪುಡುವೆರ್.[೧೨] ಆ ಪೋಲೆಡ್ ತಾವು ಕೃಷ್ಣನ್ ಮೋಕೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಮದ್ಮೆಗ್ ದುಂಬು ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ತಾನೊಗು ಪೋನಗ ತನ್ನನ್ ಅಪಹರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕೇಂಡೊನ್ವೆರ್. ದ್ವಾರಕೆಡ್ ಈ ಪೋಲೆನ್ ಪಡೆದಿನ ಕೃಷ್ಣೆ, ತಾನು ಬರ್ಪಿನ ವಿಷಯೊನು ಪನ್ಪೆ ಬುಕ್ಕೊ ತನ್ನ ಪಲಾಯೆ ಬಲರಾಮನೊಟ್ಟುಗು ವಿದರ್ಭಗ್ ಪಿದಡುವೆ.

ವಿದರ್ಭದ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಡಿನೊಡು ಮದ್ಮೆದ ತಯಾರಿ ನಡತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕೃಷ್ಣೆ ಬರ್ಪೆನೋ ಇಜ್ಜೋ ಪನ್ಪಿನ ಆತಂಕೊಡು ರುಕ್ಮಿಣಿ ತೆನಸ್-ನೀರ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಕಡೆಕ್ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಬರ್ಪಿನ ಸುದ್ದಿ ಪನ್ಪೆ. ಮದ್ಮೆದ ದಿನ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಸ್ತಾನೊಗು ಪೂಜೆಗ್ ಪೋನಗ, ಕೃಷ್ಣೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ತನ್ನ ರಥೊಟು ಮೆರೆನ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆ. ಜರಾಸಂಧ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಶುಪಾಲನ ಸೈನ್ಯ ಮೆರೆನ್ ಬೆರಿ ಬತ್ತ್ಂಡಲ ಬಲರಾಮ ಅಕ್ಲೆನ್ ಪಿರ ಪೋಪಿಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆ. ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಸ್ಸಾಮಿ ನಾಟಕಕಾರ ಶಂಕರದೇವರೆನ "ರುಕ್ಮಿಣಿ ಹರಣ" ನಾಟಕದ ಪ್ರಕಾರ ಕೃಷ್ಣನೊಟ್ಟುಗು ಉದ್ಧವೆಲ ಇತ್ತೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ರುಕ್ಮಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ಎದುರಿಸಾವೆ, ಆಂಡ ಕೃಷ್ಣೆ ಆಯನ್ ಸುಲಭವಾದ್ ಸೋಪಾವೆ. ತನ್ನ ಪಲಾಯೆನ ಜೀವ ಬುಡೊಡು ಪಂದ್ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಬಿನ್ನಯ ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದ್, ಕೃಷ್ಣೆ ಆಯನ ತರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೀಸೆನ್ ಕೆತ್ತಿದ್ (ಅವಮಾನ ಮಲ್ತ್‌ದ್) ಬುಡ್ಪೆ. ದ್ವಾರಕೆಗ್ ಬತ್ತಿನ ಕೃಷ್ಣ-ರುಕ್ಮಿಣಿಗ್ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟದ ಗೌರವದೊಟ್ಟುಗು ಮದ್ಮೆ ನಡಪುಂಡು.

೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ಕೃಷ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ರುಕ್ಮಿಣಿನ ಮದ್ಮೆದ ಚಿತ್ರೊ.

ಕೃಷ್ಣನ ತಮಾಷೆ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಮದ್ಮೆ ಆಯಿನ ಪೊಸತುಡು ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ರತ್ನ ಖಚಿತವಾಯಿನ ಚಾಮರೊಡು ಕೃಷ್ಣಗ್ ಬೀಸೊಂದು ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನಗ, ಕೃಷ್ಣೆ ತಮಾಷೆಗಾದ್ ಒಂಜಿ ಪಾತೆರ ಪನ್ಪೆ. "ನಿನ್ನ ಮದ್ಮೆ ಆಯೆರೆ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಗುಣವಂತ ಬುಕ್ಕೊ ಬಲಶಾಲಿ ಅರಸೆರುಲು ಕಾತೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಈ ಎನ್ನಂಚಿನ ಒರಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿನ್ ಆರಿಸಯ. ಇತ್ತೆಲ ಕಾಲ ಮಿಂಚಿಜೀ, ಈ ನಿನ್ನಂಚಿನನೇ ಒರಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಅರಸನ್ ಮದ್ಮೆ ಆವೊಲಿ" ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆ. ಉಂದೆನ್ ಕೇಂದ್ ರುಕ್ಮಿಣಿನ ಎದೆ ಝಲ್ಲ ಪಂಡ್ಂಡ್, ಕಣ್ಣ್‌ದ ನೀರ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನೆಲಕ್ ಬೂರುವೆರ್. ಕೃಷ್ಣೆ ತಕ್ಷಣ ಮೆರೆನ್ ಮಿತ್ತ್ ಲಕ್ಕಾದ್, "ಉಂದು ಕೇವಲ ಒಂಜಿ ತಮಾಷೆ, ಸಂಸಾರೊಡು ಮೊಕೆದಕುಲೆನ ನಡುಟು ಇಂಚಿನ ತಮಾಷೆ ಸಹಜ" ಪಂದ್ ಸಮಾಧಾನ ಮಲ್ಪುವೆ. ಅಪಗ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮ ಪಂದ್ ಪುಗರಿಯೊ. ಕೃಷ್ಣೆ ಮೆರೆನ ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿನ್ ಮೆಚ್ಚುವೆ.[೧೪]

ಸಂಸಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಜೋಕುಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
ವಿಠಲ ರಖುಮಾಯಿ ವಿಗ್ರಹ, ತೆನ್ನಂಗೂರು

ಕೃಷ್ಣಗ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಬುಡೆದಿಯೆರ್ ಇತ್ತಂಡಲ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ದ್ವಾರಕೆದ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮುಖ್ಯ ಬುಡೆದಿಯಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.[೧೫] ಮೆರೆಗ್ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಬೋಡಾದ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಗರುಡನ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲೊಂದು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತೊಗು ಪೋದ್ ಶಿವನೊಟ್ಟುಗು ಬಿನ್ನಯ ಮಲ್ಪುವೆ. ಶಿವನ ಆಶೀರ್ವಾದೊಡ್ದು ಕಾಮದೇವನ ಅವತಾರವಾಯಿನ **ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ** ಪುಟ್ಟುವೆ.[೧೬] ಮಸ್ತ್ ಪುರಾಣೊಲೆಡ್ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃಷ್ಣನ ಬೇತೆ ಬುಡೆದಿಯೆರ್ ಪಲಿ-ಮೆಗ್ದಿನಕುಲೆನ ಲೆಕ್ಕ ಇತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃಷ್ಣಗ್ ಪತ್ತ್ ಜನ ಪುತ್ರೋಲು ಇತ್ತೆರ್—ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಚಾರುದೇಷ್ಣ, ಸುದೇಷ್ಣ, ಚಾರುದೇಹ, ಸುಚಾರು, ಚಾರುಗುಪ್ತ, ಭದ್ರಚಾರು, ಚಾರುಚಂದ್ರ, ವಿಚಾರು ಬುಕ್ಕೊ ಚಾರು.[೧೭][೧೨][೧೮] ಹರಿವಂಶ ಬುಕ್ಕೊ ಮಹಾಭಾರತದ ಅನುಶಾಸನ ಪರ್ವದ ಪ್ರಕಾರ ಜೋಕುಲೆನ ಪುದರ್ ಒಂತೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಡು.[೧೨][೧೯] ಅಂಚನೆ ರುಕ್ಮಿಣಿಗ್ **ಚಾರುಮತಿ** ಪನ್ಪಿನ ಒರ್ತಿ ಮಗಲ್ಲ ಇತ್ತೊ ಪಂದ್ ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಪನ್ಪುಂಡು.[೨೦][೨೧]

ಮರಣ

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಮೌಸಲ ಪರ್ವಡ್ ಯದು ವಂಶದ ಸಂಹಾರದ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃಷ್ಣೆ ಮಾಯ ಆನಗ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಜಾಂಬವತಿನೊಟ್ಟುಗು ಚಿತೆ ಏರ್ದ್ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್.[೨೨][೨೩]

ಸಾಹಿತ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಕೇತೊಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಡು ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿನ ಭಾಗ್ಯದ ದೇವತೆ ಪಂದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮೆರೆನ ಕಂಡನಿ ಆಯಿನ ಕೃಷ್ಣನೊಟ್ಟುಗು ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುವೆರ್. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿನ ಅವತಾರವಾಯಿನ ಮೆರೆನ್, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುರಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣನ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಬುಡೆದಿ ಪಂದ್ ಬಣ್ಣಿಸಾದೆರ್.[೨೪]

ಮಂಟ್ರಿಯಲ್‌ದ ಶ್ರೀ ಸನಾತನ ದೇವಸ್ತಾನೊಡು ಕೃಷ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ರುಕ್ಮಿಣಿ. ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಏಪಲ ಕೃಷ್ಣನ ಎಡಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್.[೨೫]

ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಈ ತಿರ್ತ್‌ದ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ಉಂಡು:

ರುಕ್ಮಿಣೀಶ ವಿಜಯ ಪನ್ಪಿನ ಕಾವ್ಯ ಪೂರ್ತಿಯಾದ್ ಮೆರೆನ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃಷ್ಣನ ಮದ್ಮೆದ ಕಥೆನೇ ಪನ್ಪುಂಡು.[೩೧] ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ಪದ್ಮ ಪುರಾಣಡ್ ಲಕ್ಷಣಿ ದೇವಿನ ಅವತಾರವಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪೆರ್.[೩೨][೩೩]

ಬೃಹತ್ ಭಾಗವತಾಮೃತದ ಪ್ರಕಾರ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸ್ವರೂಪಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿ. ಕೃಷ್ಣೆ ವಾಮನನ ಅವತಾರ ಮಲ್ತಿನಪಗಲ ಮೆರೆನ ಅವತಾರೊಲು ಕೃಷ್ಣನೊಟ್ಟುಗು ಇತ್ತೊ ಪಂದ್ ಉಂದು ಪನ್ಪುಂಡು.[೩೪] ನಾರದ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷ್ಣನ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನಗ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿಗ್ ಸುರುತ ಮರ್ಯಾದೆ ಕೊರೊಡು. ಮೆರೆನ್ ಕೃಷ್ಣನ ಎಡಭಾಗೊಡು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆರೆನ್ 'ರಜೋ' ಗುಣದ ಸಂಕೇತ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.[೩೫] ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿನ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತುಂಡ ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ರೂಪ, ಸಂತಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಬಯಸಿನ ಭಾಗ್ಯೊಲು ತಿಕ್ಕುಂಡು.[೩೬]

ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]
  1. ↑ Balfour, Edward (1885). The Cyclopædia of India and of Eastern and Southern Asia: Commercial, Industrial and Scientific, Products of the Mineral, Vegetable, and Animal Kingdoms, Useful Arts and Manufactures (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). B. Quaritch. p. 454.
  2. ↑ Select Specimens of the Theatre of the Hindus (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Parbury, Allen. 1835. p. 83. The marriage was solemnized at Dwarakú, and Rukmini remained the chief of Krishna's wives
  3. ↑ Mitchell, John Murray (1885). Hinduism Past and Present: With an Account of Recent Hindu Reformers and a Brief Comparison Between Hinduism and Christianity (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Religious Tract Society. p. 117. He had eight chief wives; the queen of all, Rukmini, had been betrothed to another, but on her marriage-day Krishna carried her off in a chariot and made her his own wife.
  4. ↑ "Rukmini, Rukmiṇī: 13 definitions". www.wisdomlib.org (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 2012-06-24. Retrieved 2022-08-06.
  5. ↑ Dasa, Gopiparanadhana (2002-01-01). Sri Brhad-bhagavatamrta: Volume One (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). The Bhaktivedanta Book Trust. pp. Verse 74. ISBN 978-91-7149-784-0.
  6. ↑ Bhandarkar, Ramkrishna Gopal (1987). Vaiṣṇavism, Ṡaivism and Minor Religious Systems (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Asian Educational Services. p. 21. ISBN 978-81-206-0122-2. expressed a desire for as good a son as Rukmini, his chief consort, had.
  7. ↑ Bryant, Edwin Francis (2007). Krishna: A Sourcebook (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-803400-1.
  8. 1 2 Monier-Williams, Monier (1872). A Sanskrit-English Dictionary (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Clarendon. p. 847.
  9. ↑ Chandra, Suresh (1998). Encyclopaedia of Hindu Gods and Goddesses (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Sarup & Sons. ISBN 978-81-7625-039-9.
  10. 1 2 3 Louis-Frédéric (1977). Encyclopaedia of Asian Civilizations: N-R (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). L. Frédéric. p. 492. ISBN 978-2-85893-050-0.
  11. ↑ Mani 1975, p. 138.
  12. 1 2 3 4 5 Mani, Vettam (1975). Puranic encyclopaedia : a comprehensive dictionary with special reference to the epic and Puranic literature. Robarts – University of Toronto. Delhi : Motilal Banarsidass. p. 657. ISBN 9780842608220.{{cite book}}: CS1 maint: publisher location (link)
  13. ↑ Sangwani, Tanvi (16 November 2024). "Rukmini and Krishna: An Untangled Love Story".
  14. ↑ "Chapter 10(58)". The Bhagavata Purana 3 (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Penguin Random House India Private Limited. 2019-01-21. ISBN 978-93-5305-380-2.
  15. ↑ Books 8-12: Krishna, spirit of delight (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Vighneswara Publishing House. 1976. p. 740. Rukmini : Chief consort of Krishna
  16. ↑ Mani, Vettam (2015-01-01). Puranic Encyclopedia: A Comprehensive Work with Special Reference to the Epic and Puranic Literature (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Motilal Banarsidass. p. 594. ISBN 978-81-208-0597-2.
  17. ↑ Gita Press Gorakhpur. Vishnu Puran (in Hindi). p. 389.{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  18. ↑ Sinha, Purnendu Narayana (1950). A Study of the Bhagavata Purana: Or, Esoteric Hinduism (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Library of Alexandria. ISBN 978-1-4655-2506-2. {{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help)
  19. ↑ "The Mahabharata, Book 13: Anusasana Parva: Anusasanika Parva: Section XIV". sacred-texts.com. Retrieved 2021-06-18.
  20. ↑ Dalal, Roshen (2010). Hinduism: An Alphabetical Guide (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Penguin Books India. ISBN 978-0-14-341421-6.
  21. ↑ Gita Press Gorakhpur. Vishnu Puran. p. 389.
  22. ↑ Dio Mahabharate. „Rukmini, the princess of Gandhara, Saivya, Haimavati, and queen Jamvabati ascended the funeral pyre."
  23. ↑ Vijayakumar, Lakshmi (2004-01-01). "Altruistic Suicide in India". Archives of Suicide Research. 8 (1): 73–80. doi:10.1080/13811110490243804. ISSN 1381-1118. PMID 16006390. S2CID 41567060.
  24. ↑ Bryant, Edwin F. (2007), Krishna: A Sourcebook, Oxford University Press, pp. 283, 360, ISBN 978-0-19-514891-6
  25. ↑ D Dennis Hudson (27 August 2008). The Body of God : An Emperor's Palace for Krishna in Eighth-Century Kanchipuram: An Emperor's Palace for Krishna in Eighth-Century Kanchipuram. Oxford University Press. pp. 263–4. ISBN 978-0-19-970902-1. Retrieved 28 March 2013.
  26. ↑ Deussen, P. (1980). Sixty Upanishads of The Veda, trans. VM Bedekar and GB Palsule. Delhi. ISBN 0-8426-1645-4. Vol II, pp. 809-888.
  27. ↑ Lavanya Vemsani (2016). Krishna in History, Thought, and Culture. ABC-CLIO. pp. 99–100. ISBN 978-1-61069-211-3.
  28. ↑ C Mackenzie Brown (1983), The Origin and Transmission of the Two "Bhāgavata Purāṇas": A Canonical and Theological Dilemma, Journal of the American Academy of Religion, Vol. 51, No. 4, pages 551–567
  29. ↑ Gielen, Joris (2008). "The Theological Bearing of Puranic Stories: An enquiry into the presence of feminine theology in the Brahmavaivarta Purana". Religions of South Asia. 2 (2). doi:10.1558/rosa.v2i2.177.
  30. ↑ Ganguli, K.M. (1883-1896) "Mausala Parva" in The Mahabharata of Krishna-Dwaipayana Vyasa (12 Volumes). Calcutta
  31. ↑ Vyasanakere Prabhanjanacharya (1996). Rukmiṇೀśavijayaḥ: mahākಾvyam. Aitareya Prakಾśanam Vyಾsanakere. p. 7.
  32. ↑ Kinsley, David (1988-07-19). Hindu Goddesses: Visions of the Divine Feminine in the Hindu Religious Tradition (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). University of California Press. ISBN 978-0-520-90883-3.
  33. ↑ Dalal, Roshen (2017-07-14), "Hinduism and its basic texts", Reading the Sacred Scriptures, New York: Routledge, pp. 157–170, doi:10.4324/9781315545936-11, ISBN 978-1-315-54593-6{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (link)
  34. ↑ Gosvāmī, Sanātana (2002). Śrī Br̥had Bhāgavatāmr̥ta of Śrīla Sanātana Gosvāmī : translated from the original Sanskrit, with a summary of the author's Dig-darśinī commentary. Internet Archive. Los Angeles : Bhaktivedanta Book Trust. pp. 240–241. ISBN 978-0-89213-348-2.{{cite book}}: CS1 maint: publisher location (link)
  35. ↑ Shastri, J. L.; Tagare, G. V. (2004-01-01). The Narada-Purana Part 3: Ancient Indian Tradition and Mythology Volume 17 (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Motilal Banarsidass. p. 1142. ISBN 978-81-208-3884-0.
  36. ↑ "Importance of worshipping Rukmiṇī [Chapter 22]". www.wisdomlib.org (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 2021-04-16. Retrieved 2022-08-06.
"https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=ರುಕ್ಮಿಣಿ&oldid=353659"ಡ್ದ್ ದೆತ್ತೊಂದುಂಡು