ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಲೆಬನಾನ್

ಉಂದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ದ್, ಒಂಜಿ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಲೆಬನಾನ್ (ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಲೆಬನೀಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯ) ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಲೆವಂಟ್ ಪ್ರದೇಸೊಡುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಉಂದು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇಬಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಮಧ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಈ ದೇಶದ ಬಡಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಸಿರಿಯಾ, ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಕಡಲ್ ಉಂಡು. ಕಡಲ ಬರಿರ್ದ್ ಒಂತೆ ದೂರೊಡು ಸೈಪ್ರಸ್ ಉಂಡು. ಲೆಬನಾನ್‌ದ ಇತ್ತೆದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೫೦ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ಈ ದೇಸೊದ ಇಸ್ತೀರ್ನ ೧೦,೪೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಬೈರುತ್ ಈ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರಲಾ ಅಂದ್.

ಈ ದೇಶ ಎಲ್ಯೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅರಬ್ ಜಗತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಲೆಬನೀಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು ಪನೊಲಿ. ನೆಕ್ಕ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆಡ್ ನೆಲೆಸಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಲೆಬನೀಸ್ ಜನಕುಲು. ಲೆಬನಾನ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರಬ್ ಲೀಗ್‌ದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಆದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ, ಅಲಿಪ್ತ ಚಳುವಳಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆ ಲಾ ಫ್ರಾಂಕೋಫೋನಿ, ಬೊಕ್ಕ ಜಿ-೭೭ದ ಸದಸ್ಯಲಾ ಆದ್ ಉಂಡು. ಲೆಬನಾನ್ ಒಂಜಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆವೊಂದುಪ್ಪುನ ದೇಶ, ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕೊಡು ಉಂದು ೧೦೨ನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಕಮ್ಮಿ-ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ದೇಶ ಪಂದ್ ವಿಂಗಡನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.

ಕ್ರಿ.ಪೂ ೫೦೦೦ದ ಸುಮಾರ್‌ಗ್ ಲೆಬನಾನ್‌ಡ್ ನರಮಾನಿ ಮುಲ್ಪ ವಾಸಿಸರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಇತಿಹಾಸೊರ್ದು ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೨೦೦ರ್ದ್ ೫೩೯ ಮುಟ್ಟ ಫೀನಿಷಿಯಾ ನಾಗರೀಕತೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ನಾಗರೀಕತೆ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬೪ದ ಪೊರ್ತುಗು ಈ ಪ್ರದೇಶ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಏಳನೇ ಶತಮಾನರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ರಶೀದುನ್, ಉಮಯ್ಯದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಬ್ಬಾಸಿದ್ ಖಲೀಫದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಲೆ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುಟು ಲೆಬನಾನ್ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ತುರ್ಕೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸುಲ್ತಾನೆ ಆಯಿನ ಒಂದನೇ ಅಬ್ದುಲ್ ಮೆಜಿದ್‌‌ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಮರೋನೈಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೆರೆನ ಆಶ್ರಯಗಾದ್ ಮೂಲ-ರಾಜ್ಯವಾಯಿನ 'ಮೌಂಟ್ ಲೆಬನಾನ್ ಮುತಸರಿಫೇಟ್' ಪ್ರಾಂತ್ಯೊನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಸುರುತ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬೂರ್ದು ಪೋಂಡು. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಲೆಬನಾನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ 'ಸಿರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಬನಾನ್ ಮ್ಯಾಂಡೇಟ್'ದ ಅಡಿಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಫ್ರಾನ್ಸ್ 'ಗ್ರೇಟರ್ ಲೆಬನಾನ್' ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೪೩ ದ ಪೊರ್ತುಗು, ಲೆಬನಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ದ ಲೆಬನಾನ್ ಕೂಪೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್‌ದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯೊಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಧರ್ಮಾಧಾರಿತ ಸರಕಾರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್, ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಲೆಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರೊಲೆನ್ ಪಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಪೊಸ ಲೆಬನಾನ್ ರಾಜ್ಯ ಸುರುಟು ಒಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಲೆಬನಾನ್‌ದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಸುರು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಸ್ಥಿರತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಹಾಳಾಂಡ್. ಲೆಬನಾನ್ ರಡ್ಡ್ ಸೇನಾ ಆಕ್ರಮಣೊಲು ನಡತ್ತ. ೧೯೭೬ರ್ದ್ ೨೦೦೫ ಮುಟ್ಟ ಸಿರಿಯಾ ದೇಸೊ ಲೆಬನಾನ್‌ದ ಮಿತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೮೫ ರ್ದ್ ೨೦೦೦ ಮುಟ್ಟ ಇಸ್ರೇಲ್ ಈ ದೇಶೊದ ಮಿತ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಬನಾನ್ ನಡುಟು ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಲಡಾಯಿ ನಡತ್ತ್ಂಡ್.