ವೀರಗಾಸೆ

ವೀರಗಾಸೆ ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಯಿನ ನಲಿಕೆ. ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂಜಿ ಜನಪದ ಕಲೆ. ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೀರನಲಿಕೆ. ನಲಿಕೆದ ನಡುಟು ಕನಿಷ್ಠ ರಡ್ಡ್  ಜನ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಡಪು ಪನ್ಪುನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಯೆರ್oಡ, ಸುಮಾರ್ ೩೦ ಜನ ನೆಟ್  ಭಾಗವಹಿಸುಬೆರ್.

ಮಹಿಳಾ ವೀರಗಾಸೆ

ತುಮಕೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಧಾರವಾಡ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ಲೆಡ್ ಈ ನಲಿಕೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾದುಂಡು. ತಾಳ, ಶ್ರುತಿ, ಚಮಾಳ (ಸಮ್ಮೇಳ ಸಂಬಾಳ), ಓಲಗ ಅತಂಡ ಮೌರಿ, ಕರಡೆವಾದ್ಯ-ಈ ಪಂಚವಾದ್ಯಳು ಮುಲ್ಪ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಕರಡೆ ಈ ನಲಿಕೆಡ್ ಅನಿವಾರ್ಯ ವಾದ್ಯ ಆತ್oಡ್.

ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಈ ಕಲೆತ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಚ ಬತ್ತಿನ್ಡ್ ಪನ್ಪುನೆಕ್  ಜನಪದಟ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಉಂಡು : ಅಮ್ಮೆರ್ನ ಪಾತೆರನ್ ಮೀರ್ದ್ ಪಾರ್ವತಿ ಶಿವನ್ ವರಿಸುಬಾಳ್. ಈ ಕಾರಣಗ್ ಪಾರ್ವತಿನ ಅಮ್ಮೆ ದಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮೆ ಶಿವನ್ ದ್ವೇಷ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ. ಇಂಚ ಉಪ್ಪುನಗ ದಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮೆ ಮಲ್ಪುನ ಯಾಗಗ್ ಶಿವನ್ ಒರಿಯನ್ ಬುರ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತಾ  ದೇವಾನುದೇವತೆಗ್ಲೇನ್ಲ ಲೆಪ್ಪುವೆ.ಎನ್ನ ಅಮ್ಮೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಕಂಡನಿಯನ್ ಅವಮಾನ ಮಲ್ತೆ ಪಂದ್ ನೆನೆತ್ ನ ಪಾರ್ವತಿ ಉಗ್ರಲಾದ್. ನ್ಯಾಯ ಕೇನುನ ಸಲುವಾದ್ ಕಂಡನಿಯನ ಪಾತೆರನ್ ಮೀರ್ದ್ ಅಮ್ಮೆರ್ನ ಕೈತಡೆ ಬರ್ಪಲ್. ಮರ್ಮಯನ ಮಿತ್ತ್‌ದ  ಕೋಪರ್ದ್ ಮಗಲ್ ಪನ್ಪುನ ಮಮತೆಲಾ ಕೊರಂದೆ ದಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮೆ ಪಾರ್ವತಿನ್ ತಿರಸ್ಕಾರಡ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಅವ್ವತ್ತಂದೆ ಆಲ್ನ ಎದುರುಡೆ  ಶಿವನ್ ನಿಂದನೆ ಮಲ್ತೆ. ಕಂಡನಿಯಗ್ ನಿಂದನೆ ಮಲ್ತ್ ನೆನ್ ಸಹಿಸೇರಾವಂದೆ ಪಾರ್ವತಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡಡ್ ಬೂರ್ದು  ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಳ್ತೊಂಬಾಲ್. ಈ ದುರ್ಘಟನೆರ್ದ್ ಕುಫಿತೆ ಆಯಿನ ಶಿವೆ ಉಗ್ರ ರೂಪಡ್ ತಾಂಡವ ನಲಿಕೆಡ್ ತೊಡಗುಬೆ. ಕೋಪಡ್ ಮುಂಡದ ಬೆಗರ್ ನ್ ಬಿರೆಲ್ಡ್ ಪೂಜಿದ್ ನೆಲಕ್ ರಟ್ಟಾವೆ.ಅಪಗ ನೂತೊಂಜಿ ಆಯುಧಗ್ಲೆನ್ ಧರಿಸಾಯಿನ ವೀರಭದ್ರನ ಅವತಾರ ಆಪುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ವೀರಭದ್ರೆ ದಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮನ ಯಾಗಶಾಲೆಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಐನ್ ಹಾಳ್ ಮಲ್ಪುವೆ. ಇಂಚ ವೀರಭದ್ರೆ ತೋಜಾಯಿನ ಪ್ರತಾಪದ ಪ್ರತೀಕನೇ ವೀರಗಾಸೆ ನಲಿಕೆ ಪಂದ್ ಆನಿರ್ದೆ ಈ ಕಲೆ ಬುಳೆದ್ ಬತ್ತಿನ್ಡ್ ಪಂದ್ ಕಲಾವಿದೇರ್ನ ಹೇಳಿಕೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಜಾತ್ರೆ, ದೇವೆರ್ನ  ಮೆರವಣಿಗೆ, ಹಬ್ಬ, ಹುಣ್ಣೆಮೆ,  ಮದಿಮೆ, ಇಲ್ಲೊಕ್ಕೆಲ್ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ  ಸಂದರ್ಭಗ್ಲೆಡ್ ವೀರಗಾಸೆ ನಡಪುಂಡು.ವೀರಶೈವೆರಿನಕುಲು ವೀರಭದ್ರನ್ ಕುಟುಮಾದ ದೇವೇರಾದ್ ನಂಬುನಕುಲು ವೀರಗಾಸೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಐನ್ 'ಆಡಣಿ' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಉಂದು ಒಂಜಿ  ರೀತಿದ ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಯಿನ ಆಚರಣೆ ಆದುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ವೀರಭದ್ರ ದೇವೆರ್ ಒಕ್ಕಲಿಗೇರ್ ಅಕುಲು ತನ್ನ ಮಲ್ಲ  ಮಗನ ಮದಿಮೆಡ್ ಮಾತ್ರ ವೀರಗಾಸೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ದಿನ ಐನ್ ಜನ ಮುತ್ತೈದೆನಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ  ಐನ್ ಜನ ಆನ್ ಜೋಕುಲು ಉಪವಾಸಡ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ದಿನ ಐನ್ ಜನ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆನುಲೆಗ್ ಶಸ್ತ್ರ ಪಾಡುವೆರ್. ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಮದಿಮಾಯೆ ಬುಕ್ಕೊ  ಮುತ್ತೈದೆ ನಕುಲು ಕೊಂಬಿ ದೇವೆರ್ನ್ ಡೆತೊಂದು ನಡತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಅಂಚ ಪೋನಗ  ವೀರಭದ್ರ ದೇವೆರ್ನ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಸುಮಾರ್ ದೇವೆರ್ನ ಒಡಬುಳೆನ್. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಅಡಿ ಆಳ. ಒಂಜಿ ಅಡಿ ಉದ್ದ ಅಂಚನೆ ರಡ್ಡ್  ಅಡಿ ಅಗೆಲದ ಗುಂಡಿನ್ ದೆತ್ತ್ ದ್  ಅತ್ತಿ, ಆಲ, ಶ್ರೀಗಂಧ ಮರತ ಪತ್ತ್ ಹತ್ತು ಕಟ್ಟ ಕನಕ್ ಗ್ಲೆನ್  ಗುಂಡಿಗ್ ಪಾಡ್ದ್  ವೀರಗಾಸೆ ದಕುಲೆಡ ತೂ ಪೊತ್ತಾಬೆರ್, ಈ ಯಜ್ಞಕುಂಡಡ್ ಪೇರ್ ಉರ್ಕರ್ಪದ್ ಎಡೆ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಸ್ವಾಮಿಳುಪುರವಂತೆರು, ಜವ್ವನೆರ್,ಜವ್ವನಂದಿನಕುಲು, ಮುತ್ತೈದೆನಕುಲು ಯಜ್ಞಕುಂಡನ್ ಕಡತ್ ದ್ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೊಂಬಿ ದೇವೆರ್ ಈ ಆಚರಣೆಡ್ ದಿಂಜ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ.

ವೇಷಭೂಷಣ

ವೀರಗಾಸೆ ನಲಿಕೆ ದಕ್ಲೆನ ವೇಷ ಭೂಷಣಳು ಕಾಲಕಾಲಗ್ ಬದಲಾವೊಂದು ಬತ್ತಿನ್ಡ್, ಕನಿಷ್ಠ ೮ ಅತಂಡ ಐರ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ  ಸಮ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಕಲಾವಿದೆರ್ ತರೆಕ್  ಪೇಟ, ಕೆಬಿಕ್ ಕಡಕು,ಮುಂಡಾಗ್ ವಿಭೂತಿ, ಕೆಕ್ಲ್ ಗ್ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಾಗಾಭರಣ, ಎದೆಕ್ ವೀರಭದ್ರ ಸ್ವಾಮಿನ ಪಟ್ಟಿ, ಸೊಂಟಗ್ ದಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮನ ಶಿರ ಕಟ್ಟೋನ್ವೆರ್. ಕೈಟ್ ಕತ್ತಿ, ಕಾರ್ ಗ್ ಕಡಗ ಬುಕ್ಕೊ ಗೆಜ್ಜೆ ಮೇಲ್ ಗ್ ಕಾವಿ ಜುಬ್ಬ ಬುಕ್ಕೊ  ಕಾವಿದ ಕಸೆಕುಲುಪ್ಪುಂಡು. ವೀರಶೈವೆರೆಗ್ ಮಾತ್ರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಈ ಕಲೆ ಅಕುಲೆನ ವೇಷಭೂಷಣಲೆಡೆ ಈ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್oಡ್ ಪಂದ್ ಅನಿಸುಂಡು. (ವೀರ+ಕಾಸೆ=ವೀರಗಾಸೆ ಆತ್ ನ್ಡ್ ) ಕಾಸೆ ಕಟ್ಟ್ ನಕುಲೆ ಈ ಕಲೆತ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದೆರ್. ವೀರಗಚ್ಚೆನೇ, ವೀರಕಾಸೆಯಾದ್ ಅಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ವೀರಗಾಸೆ ಆಯಿನೆ ಆದಿಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪುನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಲಾ ಉಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಮಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ  ಈ ವೀರಗಾಸೆದ ವೇಷಭೂಷಣಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗ್ಲೆನ್ ಪಡೆತ್oಡ್. ಸುಮಾರ್ ಕಡೆ ತರೆಕ್ ಉದುರಿ ಬುಕ್ಕೊ  ರೇಷ್ಮೆದಾರರ್ದ್ ಮಲ್ತ್ ನ ಚೌಲಿನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಕಾವಿ ಬಣ್ಣದ ಜರಿ ಕರೆತ ಪೇಟನ್ ತರೆಕ್ ಸುತ್ತ್ ದ್, ಐತ ಎದುರುಗು ಜಯ ಪಟ್ಟಿನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಸೊಂಟಗ್ ಕಸೂತಿದ  ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಜೊಲು ಇತ್ತ್ ದ್, ಸೊಂಟದ ರಡ್ಡ್ ಕಡೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಚವರಿ ಜಾಲಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೊಂಟಗ್ ಬೊಲ್ದು  ಪಂಚೆನ್ ವೀರಗಚ್ಚೆಯಾದ್ ಪಾಡೋನುವೆರ್. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪೈಜಾಮ, ಕಾರ್ಗ್ ಗೆಜ್ಜೆ, ಬಲಕೈಟ್ ಮರತ ಖಡ್ಗ, ಕೆಕ್ಕ್ ಲ್ಡ್ ಬೊಳ್ಳಿದ  ಲಿಂಗದಕಾಯಿ (ಅಡ್ಗಾಯಿ) ಎಡಕೈಟ್ ಕರವಸ್ತ್ರಲುಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಕೆಲವೆರ್ನ ಕೈಟ್  ತ್ರಿಶೂಲಾಕಾರದ ಶಸ್ತ್ರಗ್ಲು ಉಂಡು. ಸಮಾಳೆ, ಮುಖವೀಣೆ, ಕಂಚಿನ ತಾಳಳು ಈ ಕಲೆಕ್ ಬೋಡಾಯಿನ  ಮುಖ್ಯ ವಾದ್ಯ ಪರಿಕರಳು, ಕಾಸೆ ಕಟ್ಟುನಕುಲು, ಎದೆತ ಮಿತ್ತ್  ಲಿಂಗಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೊಡು. ಇಂಚ ವೇಷ-ಭೂಷಣನ್ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪಾಡೊಂದು  ಸಾಮೂಹಿಕ ನಲಿಕೆನ್ ಅಟ್ಟಹಾಸಡ್ ಕೊರ್ಪೆರ್, ಇಂಚಾದ್ ಈ ಕಲೆನ್ ಜನಕುಲು ಉಂದು ಒಂಜಿ  ಗಂಡು ಕಲೆ ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಾದೆರ್. ಇತ್ತೆದ ದಿನಕ್ಲೇಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಈ ಕಲೆನ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಳ್ತೊಂದು  ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ಪುನೇಟ್ ಯಶಸ್ಸ್ ನ್ ಸಾಧಿಸಾದೆರ್.