ಸಾವನದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟ

ಸಾವನದುರ್ಗ ಗುಡ್ಡೆ ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟರ್ದ್ 1226 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಾವನದುರ್ಗ ಗುಡ್ಡೆದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ದಟ್ಟವಾಯಿನ ಕಾಡ್ಗ್ಲೆದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಬೆಂಗ್ಳೂರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಾವನದುರ್ಗ ಭಾರತದ ಭಾರೀ ಮಲ್ಲ ಏಕಶಿಲಾ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು ಏಷ್ಯಾಡೇ ಭಾರೀ ಮಲ್ಲ. ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಕೋಟೆ ಶ್ರೀ ನಂದಿ ಗುಡಿ ಪನ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ನಂದಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು.

ಸಾವನದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟ

ಸಾವನದುರ್ಗದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಡ್ಡ್ ಭಾರೀ ಪುಗರ್ತೆದ ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ಲು ಉಂಡು - ಸಾವಂಡಿ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಳು. ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾತ್ರಿಕೆರ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಅಕ್ಲೆನ ಗೌರವೊಲೆನ್ ಸಲ್ಲಿಸಾಯೆರೆ ಬರ್ಪೆರ್. ಯಾತ್ರಿಕೆರ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯ, ಆಂಡ್ ಇತ್ತೆ ಜನಕುಲು ಮನರಂಜನೆಗಾದ್ ಗುಡ್ಡೆನ್ ಬರ್ತೆರೆ ಸುರು‌ಮಲ್ತ್ದೆರ್.

ಪುದರ್ದ ಸೃಷ್ಟಿ

ಸಾವನದುರ್ಗ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ್ ಕಪ್ಪುಗುಡ್ಡೆ (ಕಪ್ಪು ಬೆಟ್ಟ) ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಬೊಲ್ದುಗುಡ್ಡೆ (ಬಿಳಿ ಬೆಟ್ಟ) ಪನ್ಪುನ ಪುನರ್ ಪಡೆದ್ ರಡ್ಡ್ ಗುಡ್ಡೆಲಾದ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಗುಡ್ಡೆಯ ಪುದರ್ದ ಸುರುತ ದಾಖಲೆ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೪೦ ಡ್ ಮಾಡಬಲುವಿನ ಹೊಯ್ಸಳ ಬಲ್ಲಾಳ III ಆರ್ನ ಅವಧಿಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಮುನ್ನ ನೆನ್ ಸಾವಂಡಿ ಪಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪುದರ್ ಅಚ್ಯುತರಾಯನ ಅಧೀನದ ಮಾಗಡಿದ ಗವರ್ನರ್ ಸಾಮಂತರಾಯ ಗ್ ಸೇರಿಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ಸಾಮಂತದುರ್ಗ ರ್ದ್ ಪುಟ್ಟ್ದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ಅವಲೋಕನಡ್ ಸೂಚಿಸಾವುಂಡ್, ಆಂಡಲಾ ನೆನ್ ದೃಢಪಡಿಸುನ ಒವ್ವೇ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗ್ಲು ಇಜ್ಜಿ. ಉಂದು ಕೆಂಪೆಗೌಡದ ಲೆಕ ಮಾಗಡಿ ರಾಜೆರ್ನ ರಡ್ಡನೇ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೬೩೮ ರ್ದ್ ೧೭೨೮ ಮುಟ್ಟ, ಮೈಸೂರು ಈ ಜಾಗೆನ್ ಕಲಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ದಳವಾಯಿ ದೇವರಾಜೆ ನೆಲಪಟ್ಟಣಡ್ ಅರಮನೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಈ ಜಾಗೆಡ್ ನೆಲೆಸಿಯೆರ್. ೧೭೯೧ ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್ ಮೂಜನೇ ಆಗ್ಲೊ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭಡ್ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸೈನ್ಯರ್ದ್ ನೆನ್ ವಶಪಡಿಸಿಯೆರ್. ರಾಬರ್ಟ್ ಹೋಮ್ ಆತನ ಸೆಲೆಕ್ಟ್ ವ್ಯೂವ್ಸ್ ಇನ್ ಮೈಸೂರ್ ‌ನಲ್ಲಿ (೧೭೯೪) ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಬೆಟ್ಟದ ದೂರದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಂಚನಬೆಲೆ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಗೋಚರಿಸುವ ಸಾವನದುರ್ಗ

ಈ ಏಕಶಿಲೆ ಈತೊಂಜಿ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯೆರೆ ಕಾರಣ? ಬೆಂಗ್ಳೂರ್ದ ಸ್ಥಾಪಕೆ ಕೆಂಪೇಗೌಡೆರ್ನ ಕಾಲರ್ದೆ ಈ ಏಕಶಿಲೆಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಶಬ್ದೊ ಕೇನುಂಡು. ಈ ಜಾಗೆ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕೆಂಪೇಗೌಡೆರ್ನೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ದಳವಾಯಿ ದೇವರಾಜ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್ (ಮೂಜನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧಡ್ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸೋಲುರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ) ಬತ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಂಡ, ಈ ಜಾಗೆ ಭಾರೀ ಬೇಡಿಕೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್? .

ಸಾವನದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟ 1543 ಟ್ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿ ಆದಿತ್ತ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಯರೆರ್ದ್ ನಿರ್ಮಿತಾಯಿನ ಸಾವನದುರ್ಗ ಕೋಟೆ . ಈಗ ಶಿಥಿಲ ಆದುಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಒರಿನ ಭಾಗ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಳು ಬೆಟ್ಟನ್ ಬರ್ತೆರೆ ಪೋಪುನ ಮಾರ್ಗಡ್ ಉಂಡು.

ಸಸ್ಯ ವರ್ಗ

ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸುಮಾರ್ 27 ಕಿ.ಮೀ.². ಉಂದು ಅನೋಜಿಸಸ್-ಕ್ಲೋರೊಕ್ಸಿಲಾನ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸರಣಿದ ಒಂಜಿ ಪೊದೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮರತ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಈ ಹಾಳಾತಿನ ಕಾಡ್ ಡ್ ಸುಮಾರ್ ೫೯ ಮರ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ೧೧೯ ಪೊದೆ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು:

ಅಲ್ಬಿಜಿಯ ಅಮರ (ರಾಕ್ಸ್ಬ್.) ಬೋಯವ್. ಮರ

ಅಲ್ಬಿಜಿಯ ಲೆಬ್ಬೆಕ್ (L.) ವಿಲ್ಡ್. ಮರ

ಅಲ್ಬಿಜಿಯ ಒಡೋರಾಟಿಸ್ಸಿಮ (L.F.) ಬೆಂತ್. ಮರ

ಅಲ್ಬಿಜಿಯ ಪಾಲಿಕ್ಯಾಂತ ಮರ

ಅನ್ನೋನ ರೆಟಿಕ್ಯುಲಾಟ L. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಅನ್ನೋನ ಸ್ಕ್ವಮೋಸ L. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಆನೋಜೈಸಸ್ ಲ್ಯಾಟಿಫೋಲಿಯ (ರಾಕ್ಸ್ಬ್.) ವಾಲ್. ಮರ

ಅರಿಸ್ಟೊಲೋಚಿಯ ಇಂಡಿಕಾ ಜಸ್ಸ್. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಆಜಡಿರಾಚ್ಟ್ ಜಸ್ಸ್. ಮರ

ಬಂಬುಸ ಅರುಂಡಿನೇಶಿಯ ರೆಟ್ಜ್.

ಬಾರ್ಲೇರಿಯ ಇನ್ವೋಲುರಾಟ ನೀಸ್. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಬಾಹಿನಿಯ ಪರ್ಪುರಿಯ L. ಮರ

ಬಾಂಬಾಕ್ಸ್ ಸೈಬ ಆಕ್ಟ್. ಮರ

ಬಾಸ್ವೆಲ್ಲಿಯ ಸೆರಾಟ ಕೋಲೆಬ್. ಮರ

ಬ್ರಿಡೆಲಿಯ ರೆಟುಸ ಸ್ಪ್ರೆಂಗ್ ಮರ

ಬುಚನಾನಿಯ ಲಾಂಜನ್ ಸ್ಪ್ರೆಂಗೆಲ್ ಮರ

ಬುಟಿಯಾ ಫ್ರಾಂಡೋಸ ರಾಕ್ಸ್ಬ್. ಮರ

ಕಡಬ ಇಂಡಿಕಾ ಲ್ಯಾಮ್. ಮರ

ಕೇಸಾಲ್ಪಿನಿಯಾ ಬಾಂಡುಸೆಲ್ಲಾ ಫ್ಲೆಮ್. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಕ್ಯಾಲೊಟ್ರೋಪಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯ (L.) ಡ್ರೈಯಂಡ್. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಕ್ಯಾಂತಿಯಮ್ ಆಂಗಸ್ಟಿಫೋಲಿಯಮ್ ರಾಕ್ಸ್ಬ್. ಮರ

ಕ್ಯಾಂತಿಯಮ್ ಡಿಕೋಕಮ್ (ಗೆಯರ್ಟ್.) T&B. ಮರ

ಕ್ಯಾಂತಿಯಮ್ ಡಿಡಿಮಮ್ ಆಕ್ಟ್. ಮರ

ಕ್ಯಾಂತಿಯಮ್ ಪಾರ್ವಿಪ್ಲೋರಮ್ ಲ್ಯಾಮ್. ಮರ

ಕಪ್ಪಾರಿಸ್ ಸೆಪಿಯಾರಿಯ L. ಲಿಯಾನ

ಕ್ಯಾರೆಯ ಅರ್ಬೋರಿಯ ರಾಕ್ಸ್ಬ್. ಮರ

ಕ್ಯಾಶಿಯಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಫೋಲಿಯ ಮರ

ಕ್ಯಾಶಿಯಾ ಆರಿಕ್ಯುಲಾಟ L. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಕ್ಯಾಶಿಯಾ ಫಿಸ್ಟುಲಾ L. ಮರ

ಕ್ಯಾಶಿಯಾ ಮೊಂಟಾನ ರಾತ್. ಮರ

ಕ್ಯಾಶಿಯಾ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟಾಲಿಸ್ L. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಕ್ಯಾಶಿಯಾ ಸಿಯಾಮಿಯ ಲ್ಯಾಮ್. ಮರ

ಕ್ಯಾಶಿಯಾ ಸುರಾಟ್ಟೆನ್ಸಿಸ್ ಬರ್ಮ್. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಕ್ಯಾಶಿಯಾ ಟೋರ್ಟ L. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಕ್ಯಾಸಿನೆ ಪ್ಯಾನಿಕ್ಯುಲಾಟ (W&A) ರೊಮಾಮ್ ಮರ

ಸೆಲಾಸ್ಟ್ರಸ್ ಪ್ಯಾನಿಕ್ಯುಲಾಟ (ವಿಲ್ಡ್.) ಕುರುಚಲು ದೈ

ಕ್ಲೋರೋಕ್ಸಿಲನ್ ಸ್ವೈಟೇನಿಯಾ ಡಿಸಿ, ಪ್ರಾಡ್ರ್. ಮರ

ಕ್ರೋಮೋಲೇನಿಯ ಒಡೋರಟಿಸ್ಸಿಮ ಕುರುಚಲು ದೈ

ಕೊಕ್ಯೂಲಸ್ ವಿಲ್ಲೋಸಸ್ ಡಿಸಿ. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಸೈಕಾಸ್ ರಿಲಿಜಿಯೋಸ ಮರ

ಡೇಮಿಯಾ ಎಕ್ಸ್‌ಟೆನ್ಸಾ (ಜಾಕ್ಯು) ಆರ್, Br. ಕುರುಚಲು ದೈ

ಡಾಲ್ಬರ್ಜಿಯಾ ಲ್ಯಾಟಿಫೋಲಿಯ ರಾಕ್ಸ್ಬ್. ಮರ

ಡಾಲ್ಬರ್ಜಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ ರಾಕ್ಸ್ಬ್ ಮರ

ಡೆಂಡ್ರೊಕ್ಯಾಲಮಸ್ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಸ್ (ರಾಕ್ಸ್ಬ್.) ನೀಸ್.

ಡಿಯೊಸ್ಪಿರಸ್ ಮೊಂಟಾನ ರಾಕ್ಸ್ಬ್. ಮರ

ಡೊಡೊನಿಯಾ ವಿಸ್ಕೋಸೆ ಜಾಕ್ಯು ಕುರುಚಲು ದೈ

ಎರಿತ್ರೋಕ್ಸಿಲನ್ ಮೋನೊಜಿನಮ್ ರಾಕ್ಸ್ಬ್. ಕುರುಚಲು ದೈ