ಕೆ. ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ
ಕೌಡೂರು ಸದಾನಂದ ಹೆಗ್ಡೆ | |
|---|---|
 | |
| 7ನೇ ಲೋಕ ಸಭೆದ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ | |
| In office 21 ಜುಲೈ 1977 – 21 ಜನವರಿ 1980 | |
| Deputy | ಗೋಡೆ ಮುರಹರಿ |
| Preceded by | ನೀಲಂ ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿ |
| Succeeded by | ಬಲರಾಮ್ ಜಾಖರ್ |
| ಭಾರತದ ಸಂಸದೆರ್ | |
| In office 1977–1980 | |
| Preceded by | ಹೊಸ ಸ್ಥಾನ |
| Succeeded by | ಟಿ. ಆರ್. ಶಾಮಣ್ಣ |
| ಕ್ಷೇತ್ರ | ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ |
| ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ | |
| In office 17 ಜುಲೈ 1967 – 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1973 | |
| Nominated by | ಕೆ. ಎನ್. ವಾಂಚೂ |
| Appointed by | ಸರ್ವಪಳ್ಳಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ |
| ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ | |
| In office 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1966 – 16 ಜುಲೈ 1967 | |
| Nominated by | ಕೆ. ಸುಬ್ಬರಾವ್ |
| Appointed by | ಸರ್ವಪಳ್ಳಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ |
| Preceded by | ಹೊಸ ಸ್ಥಾನ |
| Succeeded by | ಇಂದರ್ ದೇವ್ ದುವಾ |
| ಮೈಸೂರು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ | |
| In office 26 ಆಗಸ್ಟ್ 1957 – 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1966 | |
| Appointed by | ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ |
| ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರೊಲು | |
| ಪುಟ್ಟು | 11 ಜೂನ್ 1909 |
| ತೀರ್ನ | 25 May 1990 (aged 80) ಮಂಗಳೂರು, ಭಾರತ |
| ಪಕ್ಷೊ | ಜನತಾ ಪಕ್ಷ |
| ಸಂಗಾತಿ | ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಹೆಗ್ಡೆ |
| ಜೋಕುಲು | 6, (ಒರಿ ಎನ್. ಸಂತೋಷ್ ಹೆಗ್ಡೆ) |
| ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜು, ಚೆನ್ನೈ, ಮದ್ರಾಸ್ ಲಾ ಕಾಲೇಜು | |
ಕೌಡೂರು ಸದಾನಂದ ಹೆಗ್ಡೆ (11 ಜೂನ್ 1909 – 24 ಮೇ 1990) ಭಾರತದ ಒರಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕಾರಣಿ ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನಾರ್. ಕುಡ ಲೋಕ ಸಭೆದ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷೆರಾಯಿನೆರ್.[೧][೨]
ಹೆಗ್ಡೆರ್ ನಿಟ್ಟೆ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಭಾರತೊದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಯಿನ ಎನ್. ಸಂತೋಷ್ ಹೆಗ್ಡೆ ಮೆರೆನ ಮಗೆ.[೩]
ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಕೌಡೂರು ಸದಾನಂದ ಹೆಗ್ಡೆ 1947 ದಿಂಚ 1951 ಮುಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1952ಡ್ ಆರ್ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1957 ವರಗೆ ಸದಸ್ಯೆರಾಯಿನ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1967ಡ್ ಆರ್ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1973ಡ್, ತನ್ಕ ಜೂನಿಯರ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿನ್ ಭಾರತೊದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ಪುನ ವಿರೋಧದ ತತ್ವನಿಲುವುಡು ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಅರೆನ ಸ್ಥಾನಗ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ಯೆರ್.
ಆರ್ ಪಿರ ಮಲ್ಲ ಸಮಾಜ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಚಳವಳಿದ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಭಾಗವಹಿಸಾಯೆರ್. 1977ಡ್ ಜನತಾ ಪಕ್ಷೊದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಯಿನ ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ದ್ ಲೋಕ್ ಸಭೆಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಕೆಲವ್ ತಿಂಗಳುದ ಪಿರ, ದುಂಬುದ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷ ನೀಲಂ ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಲೋಕ ಸಭೆದ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷೆರಾಯೆರ್. ಆರ್ 1977 ದಿಂಚ 1980 ಮುಟ್ಟ ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ನಿರ್ವಹಿಸಾಯೆರ್.
ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಡ್ವಾಣಿ ಹೆಗ್ಡೆರೆನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಯಿನ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ ನೀಲಂ ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಯೆರ್, ಹೆಗ್ಡೆರ್ ಲೋಕ ಸಭೆದ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್.[೪]
1979ಡ್ ಲೋಕಸಭೆ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯಿನ ಪಿರ ಆರ್ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಂಡೆರ್. 1980ಡ್ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್ದ್ ಆರ್ ಪಕ್ಷೊಕ್ ಸೇರಿನಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆರಾಯಿನ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್.[೫]
1979ಡ್ ಅಯೆರ್ ನಿಟ್ಟೆ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮುಖೇನ ನಿಟ್ಟೆ ಗ್ರಾಮದ ಜನಕುಲೆಗ್ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತಂಡು. 24 ಮೇ 1990ಡ್ ಆರ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಅರೆನ ಇಲ್ಲಡೇ ನಿಧನ ಆಯೆರ್. ಅರೆನ ಬೊಡೆದಿ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಆಣ್ ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.[೬]
ಪರಂಪರೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಭಾರತೊದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಯಿನ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುನ ಕಾಲಡ್ ಕೌಡೂರು ಸದಾನಂದ ಹೆಗ್ಡೆ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ರಚನೆ (Basic Structure Doctrine) ಸ್ಥಾಪನೆಡ್ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ವಿರುದ್ದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣೊದ ಪದಿಮೂಜಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಲೆನ ಪೀಠೊದ ಸದಸ್ಯೆರಾಯಿನಾರ್. ಈ ತೀರ್ಪು ಭಾರತೊದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇತಿಹಾಸೊದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ತೀರ್ಪುದ ಬೊಕ್ಕ, ಅರೆಗ್ ಹಿರಿಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದುಂಡಲಾ ಎ. ಎನ್. ರೇ ಭಾರತೊದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಯಿನ ನೇಮಕ ಆರ್. ಈ ನೇಮಕೊನ ವಿರೋಧದ ತತ್ವನಿಲುವುದ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಗೌರವದ ಕಾರಣೊಡು ಹೆಗ್ಡೆರ್ ಕೂಡ್ಲೆ ಅರೆನ ಸ್ಥಾನಗ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಹೆಗ್ಡೆರೆನ ನಿಧನೊದ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ಎಂ. ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸಾದ್ ಇಂಚ ಬರೆತೆರ್:
ಅರೆನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಯಿನ ಸೇವೆ, ಕಾನೂನುದ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿವೇಕೊಡು ಕೂಡುದಿನ ವಿದ್ಯಾವಂತ ತೀರ್ಪುಲೆಗಾದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯೆರ್. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯ ನೇಮಕೊಡ್ ತನ್ನಗಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ದ್ ಹಿರಿಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಮೀರಿಸಿನೆರ್ ಪಂದ್ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣನೇ, ಯೆಂಚಿನ ಸಂಶಯ ಉಂಡಾಯಿನಲಾ ಆರ್ ಅರೆನ ಸ್ಥಾನಗ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಅರೆನ ಆತ್ಮಗೌರವ ಬೊಕ್ಕ ಹುದ್ದೆದ ಘನತೆದ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಡಾಯಿನ ನಿಲುವು ಉಂದ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಯೆರ್.[೭]
ದೇರಳಕಟ್ಟೆಡ್ ಉಂಡಾಯಿನ ಕೆ. ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, ನಿಟ್ಟೆ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ್, ಅರೆನ ಗೌರವವಾದ್ ಅರೆನನೇ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ, ಮಂಗಳೂರುಡ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನ ಉತ್ತೇಜಿಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಜಸ್ಟಿಸ್ ಕೆ. ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅರೆನ ಸ್ಮರಣೆಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು.[೮]
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಕೆ. ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ ಪಡೆದಿನಕಲೆನೇಟ್ ಭಾರತೊದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಲಾ ಒರಿ ಆದು ಉಲ್ಲೆರ್.[೯]
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]- ↑ "Former Chief Justice & Judges". main.sci.gov.in/. Supreme Court of India. Retrieved 17 July 2022.
- ↑ "Former Speakers". loksabha.nic.in/. Lok Sabha Secretariat, Government of India. Retrieved 17 July 2022.
- ↑ "Former Chief Justice & Judges". main.sci.gov.in/. Supreme Court of India. Retrieved 17 July 2022.
- ↑ "Karnataka govt will take full care of Hegde's concerns: Advani".
- ↑ Swain, Pratap Chandra (2001). Bharatiya Janata Party: Profile and Performance. ISBN 9788176482578.
- ↑ "Obituary". The Indian Express. 26 May 1990. Retrieved 6 February 2018.
- ↑ "Tribute to K.S. Hegde". The Indian Express. 27 May 1990. p. 8. Retrieved 6 February 2018.
- ↑ "Birth Centenary Celebrations of Late K S Hegde at Nitte". Daijiworld Media. 2008-06-14. Retrieved 2008-11-02.
- ↑ Sachs, Jeffrey D. (2001). Macroeconomics and Health. World Health Organization. p. 148. ISBN 9789241545501.