ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishorekumarrai/ಎನ್ನ ಕಲ್ಪುನ ಕಳ8

ವಿಕಿಪೀಡಿಯರ್ದ್
Jump to navigation Jump to search
ಗಣೇಶ
Devanagariगणेश
Sanskrit transliterationಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:IAST
Affiliationದೇವ
Abodeಗಣೇಶಲೋಕ
Mantraಓಂ ಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ, ಓಂ ಗಂಗಣಪತಯೇ ನಮಃ
Weaponಪರಶು, ಪಾಶ , ಅಂಕುಶ,
Mountಇಲಿಎಲಿ
Consortಬುದ್ಧಿ (ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ)
ರಿದ್ಧಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ)
ಸಿದ್ಧಿ (ಹೊಂದುವಿಕೆ)

250px|right| ಗಣೇಶ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಲೆಡ್ ಒರಿ. ಭಾರತೊಡು ಮಾತೆರ್‍ಲಾ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ದೇವೆರ್. ಭಾದ್ರಪದ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರುವ ಗಣೇಶ ಚೌತಿದ ದಿನ, ಗಣೇಶನ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಿಸವೆರ್.

ಇತಿವೃತ್ತ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಗಣೇಶೆ ಶಿವ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ವತಿನ ಮಗೆ. ಗಣೇಶನ್ ಕನ್ನಡೊಡು, ಮಲೆಯಾಳಂ ಬೊಕ್ಕ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಲೆಡ್‍ ವಿನಾಯಕ ಪಂಡ್‍ದ್, ತಮಿಳು ಬಾಸೆಡ್ ವಿನಾಯಗರ್, ಪಿಳ್ಳಾಯರ್ ಪಂಡ್‌ದ್‍ಲಾ, ತೆಲುಗುಡು ವಿನಾಯಕುಡು ಪಂಡ್‍ದ್‍ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್‌. ಗಣೇಶನ್ ವಿದ್ಯಾಧಿದೇವತೆ ಪಂಡ್‍ದ್‍ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್‌. ಗಣೇಶನ ಪುದರ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು "ಶ್ರೀ" ಪನ್ಪುನ ಅಕ್ಷರದೊಟ್ಟುಗು ಸಂಬೋಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್‌. ಗಣೇಶನ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಗಾಣಪತ್ಯೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಭಾರತೊಡು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ, ಬೇತೆ ದೇಸೊಲೆಡ್‍ಲಾ ಗಣೇಶನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಭಾರತೊದ ಮಸ್ತ್ ನಗರೊಲೆಡ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮುಂಬಯಿಡ್ ಗಣೇಶೋತ್ಸವನ್ ವಿಜೃಂಭಣೆಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್‌. thumb|right|300px|'ಹೊಳಲ್ಕೆರೆಯ ಈ ಪ್ರಸನ್ನ ಗಣಪತಿಯ ಕೇಶಾಲಂಕಾರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆನ್ ತೂಲೆ'

Heramba-Ganesha with consort, 18th century Nepal
Dancing Ganesha sculpture from North Bengal, 11th century CE, Asian Art Museum of Berlin (Dahlem).
A 13th-century statue of Ganesha, Mysore District, Karnataka
Ganesha (Devanagari) Aum jewel

ವಿಘ್ನನಾಶಕ ಗಣಪತಿ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  • ಶಿವೆ, ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರೆರ್ದ್‌ಲಾ ಎಚ್ಚ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪೂಜೆಡ್ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯಿನ ದೇವತೆ ಪಂಡ ಗಣಪತಿ. ಜನಜೀವನೊದ ಮಾತ ಶುಭಕಾರ್ಯೊಲೆಡ್‍ಲಾ ಸುರುತ ಪೂಜೆ ವಿಘ್ನನಾಶಕೆ ಆಯಿನ ಗಣಪತಿಗ್ ಸಂದುಂಡು. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಮದಿಮೆ, ಉಪನಯನ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಇಂಚಿತ್ತಿ ಶುಭ ಸಂದರ್ಬೊಡು -ಸುರುತ ಪೂಜೆನ್ ಇನಿಕ್‍ಲಾ ಭಾವುಕೆರಾಯಿನ ಭಕ್ತೆರ್‌ ಗಣಪತಿಗ್ ಸಂದವೆರ್. ಅತೇ ಅತ್ತ್; ಒರಿನ ದೇವತಾ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್‍ ಮಲ್ಪುನಗಲಾ ನಿರ್ವಿಘ್ನತಾ ಸಿದ್ಧಿಗಾದ್ ಸುರುತ ಪೂಜೆ ಗಣಪತಿಗೇ ಮೀಸಲ್.
  • ಗಣಪತಿಗ್ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ, ಗಣೇಶ, ಗಜಮುಖ, ಏಕದಂತ, ವಕ್ರತುಂಡ, ಲಂಬೋದರ, ಹೇರಂಬ, ಮೂಷಕವಾಹನ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪುದರ್‌ಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಒಂಜೊಂಜಿ ಪುದರ್‌ಲಾ ಗಣಪತಿನ ಒಂಜೊಂಜಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ ಆತೇ ಅತ್ತ್‌, ಭಾರತೊಡು ಪೂರ ಊರುದ ಕೋಟೆಲೆಡ್, ಗಣಪತಿನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಇತ್ತೆಲಾ ತೂವೊಲಿ.
  • ಮಾತ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಶಿವನ ಪರಿವಾರವರ್ಗದೊಟ್ಟುಗು ಗಣಪತಿನ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡೇ ಉಂಡು. ಗಣಪತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಲೆನ ದೇವತೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಎನ್ನಿಯಂದೆ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ನಂಬುನ ಮಾತ ಜಾತಿಪಂಥೊದಕುಲುಲಾ ಸಮಾನವಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ದೇವತೆಯಾದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಮಹಿಮೆನ್ ಪಡೆವೊಂದುಲ್ಲೆ.

ಶಾರೀರಿಕವಾಯಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಲು[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಗಣೇಶನ ಶರೀರೊದ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಅಂಗಾಂಗೊಗುಲಾ ಅಯಿನವೇ ಆಯಿನ ಮೌಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ವೈಶಿಷ್ಟತೆಲು ಉಂಡು.

  • ಆನೆದ ತರೆ ನಂಬಿಕೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು;
  • ಗಣೇಶಗ್ ಒಂಜಿ ದಂತ ಉಪ್ಪುನೆ ಪನ್ಪುನ ಸಂಗತಿ (ನನೊಂಜಿ ದಂತ ಭಗ್ನವಾತ್ಂಡ್), ಮಾತ ದ್ವಂದ್ವಲೆನ್‍ಲಾ ಮೀರ್‌ದ್ ಉಂತುನ ಗಣೇಶನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಉಂದು ಸೂಚಿಸವುಂಡು;
  • ಅಗೆಲವಾಯಿನ ಕೆಬಿಕುಲು ವಿವೇಕ, ನೆರವು ಕೋರುನ ಜನಕುಲೆನ ಮೊರೆನ್‍ ಆಲಿಸುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ಯೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ಮನ್ಪುನೆನ್ ಪ್ರಕಟಿಸವುಂಡು. ಚಿಂತನೆಲರನ್‍ ಅರ್ಥೈಸವೊನೆರೆ, ಕೇನೊಡಾಯಿನೆತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆನ್‍ ಅವು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಜ್ಞಾನೊನು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕೆಬಿಕುಲು ಉಪಯೋಗ ಅವುಂಡು. ಅಗೆಲವಾಯಿನ ಕೆಬಿಕುಲು "ಏಪ ದೇವೆರ್ ಅರಿವುಗು ಬರ್ಪೆನೋ, ಅಪಗನೇ ಮಾತ ಜ್ಞಾನಲಾ ಅರಿವಾಯಿನಂಚನೇ" ಪನ್ಪುನೆನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು;
  • ವಕ್ರವಾಯಿನ ಸೊಂಡಿಲ್ ಸತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಥ್ಯೆಲೆನ ನಡುತ್ತ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊನು ಗುರುತಿಸವುನವುಲು ತಾನಾದೇ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿದ ರೂಪೊಡು ಪ್ರಕಟ ಆಪುನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು;
  • ಮುಂಡದ ಮಿತ್ತ್ ಚಿತ್ರಿತವಾಯಿನ ತ್ರಿಶೂಲ (ಶಿವನ ಆಯುಧ ತ್ರಿಶೂಲೊಗು ಸಮಾನವಾಯಿನವು) ಕಾಲೊನು ಸಂಕೇತಿಸವುಂಡು ಅತ್ತ್ಂದೆ(ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ ಬೊಕ್ಕ ಭವಿಷ್ಯತ್) ಅಯಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಗಣೇಶನ ಪ್ರಭುತ್ವ ಉಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು.
  • ಗಣೇಶನ ಮಲ್ಲ ಬಂಜಿ ಡ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತವಾಯಿನ ಲೋಕೊಲು ದೆಂಗ್‌ದುಂಡು. ಅವು ಪ್ರಕೃತಿದ ಔದಾರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥೈರ್ಯನು ಸಂಕೇತಿಸವುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ದುಃಖ,ಕ್ಲೇಶೊಲೊನ್ ಪೂರ ನಿಂಗ್‌ದ್ ಜಗತ್ತ್‌ನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಗಣೇಶನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು;
  • ಗಣೇಶೆ ಕಾರ್ಲೆನ್ ದೀತ್‌ನ ರೀತಿ, (ಒಂಜಿ ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್, ನನೊಂಜಿ ದೆರ್ತ್‌‍ದ್‌ನ ರೀತಿ) ಇಹ ಬೊಕ್ಕ ಪರಲೋಕೊಲೆಡ್ ಬಾಳುನೆತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆನ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ಲೋಕೊಡು ಇಜ್ಜಂದೆನೇ ಲೋಕೊಡು ಬಾಳುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ದೆರ್ತ್ ಪತ್‌ದ್ಂಡ್.
  • ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾತ್ವಿಕ ಅರ್ಥೊಗು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಿ ವಿನಾಯಕ ತೂಲೆ

ಓಂಕಾರದ ಆಕಾರ ಉಪ್ಪುನ ದೈವ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಗಣೇಶನ್ "ಓಂಕಾರ" ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗಣೇಶನ ದೇಹಸ್ವರೂಪ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿತ್ತ ಅಕ್ಷರದಲೆಕ ಉಂಡು. ಈ ಕಾರಣೊರ್ದು ಗಣೇಶನ್ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದದ ಪ್ರತಿರೂಪ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್‌. ವಿಶ್ವದ ಮೂಲೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣ ವಿಶ್ವಾಧಾರ,ಜಗದೋದ್ಧಾರ ಪಂಡ್‌ದ್‍ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಮೂಷಿಕ ವಾಹನ ಗಣೇಶ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

[[ಚಿತ್ರ:Ganesha on mouse.jpg|thumb|left|230px|ತಲಕಾಡ್‌ದ ವೈದ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಒಂಜಿ ಶಿಲ್ಪ]] ಗಣೇಶನ ವಾಹನ ಆಯಿನ ಎಲಿನ್ ಪ್ರತಿಭೆದ ಸಂಕೇತ ಪಂಡ್‌ದ್ ತೆರಿಪೆರ್. ಒಂಜಿ ವಿವರಣೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಗಣೇಶನ ದೈವಿಕ ವಾಹನ, ಎಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮೂಷಿಕ ವಿವೇಕ ಪ್ರತಿಭೆ ಬೊಕ್ಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುಂಡು.

ವೇದೊಲೆಡ್ ಗಣಪತಿ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  • ಋಗ್ವೇದೊಡು ಗಣಾನಾಂ ತ್ವಾ ಗಣಪತಿಂ ಹವಾಮಹೇ ಪನ್ಪುನ ಋಕ್ಕು ಇತ್ತ್‌ದ್ ಉಂದು ಗಣಪತಿನ ಪೂಜೆದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರವಾದ್ ಇನಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಪುರಸ್ಕೃತವಾದ್ ಉಂಡು. ಏರಾಂಡಲ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಮುಲ್ಪದ ಗಣಪತಿ ಶಬ್ದೊಗು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಪಂಡ್‌ದೇ ಅರ್ಥಮಲ್ಪುವೆರ್. ನಂಕ್ ಉಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಪ್ಪುನ ಗಣಪತಿನ ಮೂರ್ತಿಕಲ್ಪನೆ ಪುರಾಣಕಾಲದವು. ಪುರಾಣೊಲೆಗ್ ಪೂರ್ವ ಕಾಲದ ಋಗ್ವೇದೊಡು ಆನೆದ ಮೋನೆ, ಎಲಿ ವಾಹನ, ಮಲ್ಲ ಬಂಜಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಾ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಲ್ಪನೆಲುಲಾ ಇಜ್ಜಿ.
  • ಆತ ಕೇವಲ ವಾಗಭಿಮಾನಿಯಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದೇವನಂತೆ ತೋರುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾಭಾರತದ ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಕೂಡ ಬಾರದು. ಕಾಳಿದಾಸನಿಗೆ ಸಹ ಗಣಪತಿಯ ಅರಿವಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಾಭಾರತ ವನ್ನು ಬರೆಯಲು ವ್ಯಾಸರು ಗಣೇಶನನ್ನು ಲಿಪಿಕಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕಥೆ ಈಚೆಗೆ ಮಹಾಭಾರತಕ್ಕೆ ಯಾರೋ ಸೇರಿಸಿದ್ದೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
  • ಈ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಗಣಪತಿ ಆರ್ಯರ ದೇವತೆ ಯಾಗಿರದೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ದ್ರಾವಿಡ ಜನಾಂಗಗಳ ಗ್ರಾಮಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಿರ ಬಹುದೆಂದು ಕೆಲವರು ಸಂಶೋಧಕರು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷುದ್ರ ದೇವತೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಆರ್ಯರು ತಮ್ಮ ದೇವತಾವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಂಡಿರ ಬಹುದೆಂದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
  • ಆದರೆ ಈ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪದ ಸಂಶೋಧಕರೂ ಉಂಟು. ಅವರು ಹೇಳುವ ಕಾರಣಗಳಿವು: ಯಜುರ್ವೇದದ ತೈತ್ತೀರಿಯ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ನಮೋ ಗಣೇಭ್ಯೋ ಗಣಪತಿಭ್ಯಶ್ಚವೋ ನಮಃ (5-4-1) ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗಣಪತಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ (ಪ್ರ.ಶ.ಪು.ಸು. 4ನೆಯ ಶತಮಾನದ) ಮಾನವಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ನಾಲ್ಕೆಂದಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಇವರ ಹೆಸರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಲಕಟಂಕ.
  • ಕೂಶ್ಮಾಂಡ, ರಾಜಪುತ್ರ ಉಸ್ಮಿತ, ಮತ್ತು ದೇವಂiÀÄಜನ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಇವರ ಪೀಡಾಪರಿಹರಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಮುಂದೆ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿನಾಯಕರ ತಾಯಿ ಅಂಬಿಕೆಯೆಂದೂ ಇವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸದೆ ಪೀಡೆ ಪರಿಹಾರವಾಗ ದೆಂದೂ ಹೇಳಿದೆ.
  • ಪ್ರಸಕ್ತ ಶಕಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಬೋಧಾಯನ ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರ, ಗೋಭಿಲಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಲನ (ಸಾತವಾಹನ) ಗಾಥಾ ಸಪ್ತಶತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಗಜಮುಖನ ಉಲ್ಲೇಖದಂತೆ ಅವನ ಅಗ್ರಪುಜಾರ್ಹತೆಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಬಾಣಭಟ್ಟ , ಭವಭೂತಿಗಳು ಗಣಪತಿಯ ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
  • ಹೀಗೆ ಗಣಪತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ವರೂಪ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದು ಪ್ರ.ಶ. ಆರನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಇಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮುಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದೇ ಕಾಲದ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳು ಕೂಡ ಜೋಧಪುರದ ಬಳಿ ಘಾಟಿಯಾಲ, ಐಹೊಳೆ ಹಾಗು ಬಾದಾಮಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಗಣಪತಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಪುರಾಣಗಳೂ ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ರಚಿತವಾದುವೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು.

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  • ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಗಣಪತಿ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರ ಮಗ. ಕೇವಲ ಪಾರ್ವತಿಯ ಮುದ್ದುಮಗನೆನ್ನುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಪಕವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳ ಸ್ನಾನ ಚೂರ್ಣದಿಂದ ಈತ ಮೈದಾಳಿ, ಅವಳ ಸ್ನಾನಜಲದೊಂದಿಗೆ ಗಂಗಾಮುಖವನ್ನು ಸೇರಿ. ಅಲ್ಲಿ ಗಜಮುಖಳಾದ ಮಾಲಿನಿಯೆಂಬ ದೇವತೆಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ಸೇರಿ ಚತುರ್ಭುಜ ಮತ್ತು ಪಂಚಗಜಮುಖಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದನಂತೆ.
  • ಗಂಗೆ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಸುತನೆಂದರೂ ಶಿವ ಅವನನ್ನು ಪಾರ್ವತೀಸುತನೆಂದೂ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಏಕಮುಖನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನಂತೆ. ಅಂಜನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ವಿಘ್ನವಿನಾಶಕ ದೇವನೆಂದು ಈಶ್ವರ ಪಟ್ಟಗಟ್ಟಿದನಂತೆ. ಈ ವಿವರಗಳು ಕಾಶ್ಮೀರಕವಿಯಾದ ಜಯರಥನ ಹರಚರಿತ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ (13ನೆಯ ಶತಮಾನ) ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಜನ್ಮವೃತ್ತಾಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.
  • ಅಲ್ಲಿಯ ಕಥೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ವತಿ ತನ್ನ ಕಂದನನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಶನಿಯನ್ನೂ ಕರೆಸಿದ್ದಳಂತೆ. ಶನಿಯ ವಕ್ರದೃಷ್ಟಿ ಬಿದ್ದೊಡನೆ ಗಣಪತಿಯ ತಲೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಯಿತಂತೆ. ಆಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣು ಅವನಿಗೆ ಆನೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ತಂದು ಆಂಟಿಸಿದನಂತೆ. ಗಣೇಶನಿಗೆ ಇರುವುದು ಒಂದೇ ದಂತ. ಇನ್ನೊಂದು ದಂತ ಕಳೆದುದು ಹೇಗೆನ್ನಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಥೆಗಳಿವೆ.
  • ಅದನ್ನು ರಾವಣ ಮುರಿದನೆಂದು ಮಾಘಕವಿ (ಶಿಶುಪಾಲವಧ) ಹೇಳಿದರೆ, ಪರಶುರಾಮನೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದು ಮುರಿಯಿತೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತಪುರಾಣ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಜಗವನ್ನೆಲ್ಲ ಬೇಗ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವರೆಂದು ಗಣೇಶನಿಗೂ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಬಂದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಂತ ಮುರಿಯಿತೆಂದು ಹರಚರಿತಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
  • ಶಿವ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಶಿವನೇ ಪಾರ್ವತಿಯ ಸ್ನಾನಗೃಹದ ಬಾಗಿಲ್ಲಲಿ ಕಾವಲಿದ್ದ ಗಣೇಶನ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿದು ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಆನೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಗಣಪತಿಗೆ ಮದುವೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುವ ಕೆಲವು ಪುರಾಣಗಳಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ, ಬುದ್ಧಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡಿರನ್ನು ಹೇಳುವ ಪುರಾಣಗಳುಂಟು; ಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಲಾಭ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಪುರಾಣಗಳೂ ಉಂಟು.
  • ಗಣಪತಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇಂದಿನ ಸುಂದರಾಕೃತಿಯ ಬದಲು ಒರಟು ವಿಕಾರರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ (ಉದಾ: ನಾಸಿಕದ ಮೋದಕೇಶ್ವರ ಗಣಪತಿ, ವಾರ್ಡದ ಸ್ವಯಂಭೂ ಗಣಪತಿ). ಕೆಲವು ಕೇವಲ ಸ್ಥೂಲ ಆನೆಯ ತಲೆಯಂತಿರುವ ಕಲ್ಲುಗಳೇ ಇರುತ್ತವೆ. (ಉದಾ: ಜುನ್ನಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣಪತಿ).
  • ಕೆಲವೆಡೆ ದ್ವಿಭುಜ ಗಣಪತಿಗಳಿವೆ (ಉದಾ: ಗೋಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಇಡಗುಂಜಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು). ಪಲ್ಲವರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಅನೇಕ ತಂತ್ರ ಆಗಮಗಳ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲೂ ನಾನಾಭುಜಗಳು, ಮುಖಗಳು, ಅಲಂಕಾರಗಳು ಬೆಳೆದು ಬಂದುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಿಂದೀಚೆಗೆ ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ರೂಪಗಳು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.

ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕಥೆ ೧[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  • ತನ್ನ ಮನದಿಂದ ಗಣೇಶ ಉದಿಸಿದ ಈತ ಪ್ರಥಮ ಪೂಜಿತನೆಂದು ಶಿವ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುವವರು ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡದೆ ಇತರ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದ ರಿಂದ ಫಲದೊರಕದು ಎಂದೂ ಆತ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದ. ಇದಾದ ನಂತರ, ಒಮ್ಮೆ ಶಿವನು ತ್ರಿಪುರ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಹೊರಟ. ಆದರೆ ಯುದ್ಧ ಸನ್ನದ್ಧ ಶಿವ ತಾನೇ ರೂಪಿಸಿದ ನಿಯಮವನ್ನು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟ.
  • ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಸೋತು ಭಾರೀ ಮುಖಭಂಗವಾಗುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಶಿವ ತಲುಪಿದ. ಶಿವನ ರಥದ ಚಕ್ರದ ಗೂಟ ಮುರಿದು ರಥ ನಿಂತಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ತಾನು ಹೊರಡುವ ಮೊದಲು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪೂಜೆಸಲ್ಲಿಸಲು ಮರೆತಿರುವುದು ನೆನಪಾಯಿತು. ಈ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅದೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಿಳಿದನು. ನಂತರ, ಮಗನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ ಯದ್ಧವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಯಿಸಿದನು.

ಕಥೆ ೨[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  • ಒಂದು ದಿನ ಕೈಲಾಸ ವಾಸನಾದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಮಡದಿ ಪಾರ್ವತಿ ತಮ್ಮಿಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಾದ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಸುಬ್ರಹ್ಮಮಣ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂತಸದಿಂದ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರು ತಮ್ಮಿಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಿಗೆ ಎರಡು ಸುಂದರ ಹಣ್ಣನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಅವೆರಡೂ ತಮಗೇ ಸೇರಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿತ್ತು. ಆ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ಅಳಿಯದ ವಿಶೇಷತೆಯೊಂದು ಅಡಕವಾಗಿರುವುದೆಂದು ಜನುಮದಾತರು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.
  • ಆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ಫರ್ಧಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಯಾರು ಅದರಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರಪಂಚ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿ ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೂ ಸ್ಫರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನೇ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿ ಲೋಕ ಸುತ್ತಲು ತನ್ನ ವಾಹನವಾದ ನವಿಲನ್ನೇರಿ ಹೊರಟ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಾ ಪವಿತ್ರವೂ ಪಾವನಪೂಜ್ಯವೂ ಆದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂದು ದೇವದೇವೋತ್ತಮರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ.
  • ಆದರೆ ಗಣೇಶನಿಗೆ ತನ್ನ ದೇಹದ್ದೇ ಚಿಂತೆಯಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ಡೊಳ್ಳು ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗಿದರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತಾನು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಲಾರೆನೆಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವನ ಬುದ್ಧಿಯು ಅವನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಕ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಅವನು ಮರುಯೋಚಿಸದೇ ತನ್ನ ಜನುಮದಾತರಾದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಾರ್ವತೀ ಪರಮೇಶ್ವರರಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ನಿಂತನು.
  • ನನ್ನ ಮಾತಾ-ಪಿತರಾದ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಮೈದುಂಬಿರಲು, ಅವರೇ ಸರ್ವಸ್ವವಾಗಿರುವಾಗ ನಾನು ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗಣೇಶ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡನು. ಕೊನೆಗೆ ಗಣೇಶನೇ ಪಂದ್ಯ ಗೆದ್ದ. ಜತೆಗೆ ಆ ಸುಂದರ ಹಣ್ಣಗಳನ್ನೂ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ಪೂಜ್ಯ ಗಣೇಶ.

ಶನಿ ದೃಷ್ಟಿ(ಶನಿ ಕಾಟ)[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  • ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿನ, ಅಷ್ಟೇನೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಲ್ಲದ ಕಥೆಯೊಂದು ಗಣೇಶನ ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆಯೇ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ಕರುಣಿಸುವನೆಂದು, ಪಾರ್ವತಿಯು, ಏಶಿವನ ಆಜ್ಞಾನುಸಾರವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಉಪವಾಸ (ಪುಣ್ಯಕ ವ್ರತ)ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
  • ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ಅವತಾರ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾದ ನಂತರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲೂ(eon)ತಾನು ಅವಳ ಮಗನಾಗಿ ಅವತರಿಸುವೆನೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರಂತೆಯೇ,ಕೃಷ್ಣನು ಮನೋಹರ ರೂಪದ ಶಿಶುವಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಜನ್ಮ ತಳೆಯುತ್ತಾನೆ.ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನ ಮಗನಾದ ಶನಿಯು (Saturn),ಶನಿದೃಷ್ಟಿ ಶಿಶುವಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾದುದರಿಂದ ಮಗುವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೂ ಪಾರ್ವತಿಯು ಶನಿಯನ್ನು ಶಿಶುವನ್ನು ನೋಡೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಲು, ಶನಿಯು ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇ ತಡ,ತಕ್ಷಣವೇ ಶಿಶುವಿನ ತಲೆ ಉರುಳಿ ಬಿದ್ದು ಗೋಲೋಕ(Goloka)ಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
  • ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯರನ್ನು ಕಂಡು,ವಿಷ್ಣು ತನ್ನ ವಾಹನವಾದ ಗರುಡನನ್ನು(divine eagle) ಏರಿ,ಪುಷ್ಪ-ಭದ್ರವೆಂಬ ನದೀತೀರದಿಂದ ಮರಿಯಾನೆಯೊಂದರ ತಲೆಯನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆ. ಆನೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಗನ ರುಂಡವಿಲ್ಲದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ,ಅವನನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆ ಶಿಶುವನ್ನು ಗಣೇಶನೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿ,ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹಾರೈಸುತ್ತಾರೆ.

ಗಣೇಶನ ಮಾತೃಭಕ್ತಿ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  • ಒಮ್ಮೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಗಣೇಶ ಒಂದು ಬೆಕ್ಕನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದ.ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ,ಅವನ ತಾಯಿಯ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗಾಯವನ್ನು ಕಂಡ.ಅವಳು ಹೇಗೆ ಗಾಯಗೊಂಡಳೆಂದು ಕೇಳಿದ.ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಬೇರಾರೂ ಅಲ್ಲ,ಸ್ವಯಂ ಗಣೇಶನೇ! ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದಳು.ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡ ಗಣೇಶ ತಾನು ಯಾವಾಗ ಆಕೆಯನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದೆನೆಂದು ತಿಳಿಯಲಿಚ್ಛಿಸಿದ.
  • ಆಗ ಪಾರ್ವತಿ ತಾನೇ ದೇವಿ,ದೈವಿಕಶಕ್ತಿ,ಎಲ್ಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ಇರುವವಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದಳು.ಅವನು ಬೆಕ್ಕನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಅವಳಿಗೇ ಘಾಸಿಯಾಯಿತು.ಆಗ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲಾ ಅವನ ತಾಯಿಯ ಯಥಾರ್ಥವಾದ ಪ್ರಕಟರೂಪ(ಪ್ರತಿರೂಪ)ವೆಂದು ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಯಿತು.ಅವನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ.
  • ಹೀಗೆ ಗಣಪತಿಯು ಆಜನ್ಮ ನೈಷ್ಠಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ,ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲಕನಾಗಿ ಉಳಿದ.ಆದರೂ,ಕೆಲವು ಸನಾತನ ಗ್ರಂಥ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಗಣೇಶನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಬುದ್ಧಿ (ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ).

ಗಣೇಶನಿಗಿರುವ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಗಣೇಶನಿಗೆ ಇತರ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳಂತೆಯೇ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಮೂಲಕ ಗಣೇಶನನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಹೆಸರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಣೇಶ, ಗಣಪತಿ, ವಿನಾಯಕ ಎಂಬುದರ ಜೊತೆಗೆ ಗಣೇಶನಿಗಿರುವ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇಲ್ಲಿದೆ -

  • ಅಮೇಯ (ಸಂಸ್ಕೃತ: अमेय), - ಅಂತ್ಯ ಇಜ್ಜಂದಿನಾಯೆ
  • ಅನಂಗಪೂಜಿತ (ಸಂಸ್ಕೃತ: आनंगपूजीता), ಆಕಾರ ಇಜ್ಜಂದಿನಾಯೆ
  • ಓಂಕಾರ (ಸಂಸ್ಕೃತ: ॐ कार), the ಓಂ- ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಶರೀರ ಉಪ್ಪುನಾಯೆ
  • ಬಾಲಚಂದ್ರ (ಸಂಸ್ಕೃತ: बालचंदृ), ಚಂದ್ರನ್ ತರೆಟ್ಟ್ ಧರಿಸ್‍ನಾಯೆ
  • ಚಿಂತಾಮಣಿ (ಸಂಸ್ಕೃತचिंतामणि/चिन्तामणि), ಚಿಂತೆಲೆನ್‍ ನಾಶಮಲ್ಪುನಾಯೆ
  • ಗಜಕರ್ಣ (ಸಂಸ್ಕೃತ: गजकर्ण), ಆನೆದ ಕಿಬಿತಂಚ ಕಿಬಿನ್‍ ಹೊಂದ್‍ದ್‍ನಾಯೆ
  • ಗಜಾನನ (ಸಂಸ್ಕೃತ: गजानन्), ಆನೆಯ ತಲೆಹೊಂದಿದವನು
  • ಗಜವದನ,(ಸಂಸ್ಕೃತ :गजवदन्) ಆನೆಯಂತೆ ಮುಖವುಳ್ಳವನು
  • ಗಜಾಧ್ಯಕ್ಷ (ಸಂಸ್ಕೃತ: गणध्यक्शमा), ಗಣಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ನಾಯಕನಾದವನು
  • ಗಣಪತಿ (ಸಂಸ್ಕೃತ: गणपती), ಗಣಗಳ ಒಡೆಯನಾದವನು
  • ಗಣನಾಯಕ, (ಸಂಸ್ಕೃತ: गणनायक्), ಗಣಗಳ ನಾಯಕ
  • ಏಕದಂತ (ಸಂಸ್ಕೃತ: एकदंत), ಒಂದೇ ದಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು
  • ಲಂಬೋದರ (ಸಂಸ್ಕೃತ: लंबोदर), ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು
  • ಮೂಷಿಕ ವಾಹನ,(ಸಂಸ್ಕೃತ:मूषिक वाहन), ಇಲಿಯನ್ನು ವಾಹನವಾಗಿಸಿಕೊಂಡವನು
  • ಶೂರ್ಪಕರ್ಣ,(ಸಂಸ್ಕೃತ: शूर्पकर्ण), ಅಗಲವಾದ ಕಿವಿಯುಳ್ಳವನು
  • ಸುಮುಖ (ಸಂಸ್ಕೃತ: सुमुख), ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವುಳ್ಳವನು
  • ವಕ್ರತುಂಡ (ಸಂಸ್ಕೃತ: वक्रतुंड), ಮುರಿದ ದಂತವುಳ್ಳವನು (ಡೊಂಕಾದ ಸೊಂಡಿಲು ಉಳ್ಳವನು)
  • ವಿಘ್ನಹರ್ತ (ಸಂಸ್ಕೃತ: विघ्नहर्त), ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು
  • ವಿಘ್ನ ವಿನಾಶಕ,(ಸಂಸ್ಕೃತ: विघ्न विनाशक), ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು
  • ವಿಘ್ನೇಶ ಅಥವಾ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ (ಸಂಸ್ಕೃತ: विग्णेशवर), ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು
  • ವಿಕಟ (ಸಂಸ್ಕೃತ: विकट), ವಿಲಕ್ಷಣ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು
  • ವಿನಾಯಕ, (ಸಂಸ್ಕೃತ विनायक), ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು
  • ವಿಶ್ವಧರ (ಸಂಸ್ಕೃತ:विश्वधर), ಅಥವಾ ಜಗದೋದ್ಧಾರ(ಸಂಸ್ಕೃತ: जगदॊद्धार), ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು
  • ವಿಶ್ವವಂತ(ಸಂಸ್ಕೃತ: विश्ववंत) ಅಥವಾ ಜಗನ್ನಾಥ(ಸಂಸ್ಕೃತ: जगन्नाथ), ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಡೆಯ
  • ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಗಣಪತಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಬಾಲ ಗಣಪತಿ, ಬಾಲ ಗಣೇಶ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿದೇಶೊಲೆಡ್ ಗಣಪತಿ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

7th- to 8th-century Ganesha sculpture from Cham dynasty, Vietnam.[೨]

ಭಾರತೊಡು ಮಾತ್ರನೇ ಅತ್ತ್, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯೆರ್ ಅಕುಲೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪರಡ್‍ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ದೇಶೊಲೆಡ್‍ಲಾ ಗಣಪತಿನ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಜಾವ, ಕಾಂಬೋಡಿಯ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆಡ್ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಗಣಪತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ, ಚೀನ, ಜಪಾನ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾಲೊಡ್ ಬೌದ್ಧೆರೆನ ಪ್ರಭಾವೊರ್ದು ಮಾರ್ಪಟ್ಟ್‌ನ ರೂಪೊಡು ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಇನಿಕ್‍ಲಾ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

ಪೂಜೆ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  • ಇತ್ತೆ ಕೇವಲ ಗಣಪತಿ ಒರಿಯನೇ ಪರಮ ದೈವತ್ವ ಪಂಡ್‌ದ್ ಭಜಿಸುನ ಹಿಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಒಲ್ಪಲಾ ಎಚ್ಚಾಗದ್ ತೋಜಿಜಿಂಡಲಾ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೊಡು ಅಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಊರ್ಜಿತೊಡು ಇತ್ತ್‌ನವು ಸ್ಪಷ್ಟವದ್ಗಿ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಗಾಣಾಪತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆನಂದಗಿರಿತ್ತ ಶಂಕರವಿಜಯ ಪನ್ಪುನ ಗ್ರಂಥೊಡು (ಪ್ರಾಯಃ 10ನೆತ ಶತಮಾನೊರ್ದುಲಾ ಏತೋ ಇಂಚಿದ ಗ್ರಂಥ) ಗಾಣಾಪತ್ಯೆರೆನ ಆಜಿ ಪಂಥೊಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದ್ ಉಂಡು:
  1. ಮಹಾಗಣಪತಿ;
  2. ಹರಿದ್ರಾ ಗಣಪತಿ;
  3. ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಗಣಪತಿ;
  4. ನವನೀತ ಗಣಪತಿ;
  5. ಸ್ವರ್ಣಗಣಪತಿ ಮತ್ತು
  6. ಸಂತಾನ ಗಣಪತಿ.

- ಈ ದೇವತೆಲೆನ ಅವಾಹನಾಮಂತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಜಾ ವಿಧಿಕುಲೆಡ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲು ಇತ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್‌ಂಡ್‌. ಉಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ತಂತ್ರ ಆಗಮ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ್ ಅವಲಂಭಿಸವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ ಆಜಿ ಪಂಥೊದಕುಲುಲಾ ಪ್ರಪಂಚದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ. ಸಂಹಾರೊಗು ಪೂರ ಮೂಲಕಾರಣ ಗಣಪತಿಯೇ ಹೊರೆತ್ ಶಿವೆ ಅತ್ತ್‌ ಪಂಡ್‌ದೇ ನಂಬೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಲ್ ಪೂರ ಗಣಪತಿನ ಮಾಯೆದ ಮೂಲಕ ಪುಟ್ಟ್‌ನಕುಲು ಪನ್ಪುನವು ಅಕುಲೆನ ಹೇಳಿಕೆ.

  • ಇಂಚ ಮೊಕುಲು ವೇದಾಂತದ ಪರಮತತ್ತ್ವಗು ಅತ್ತ್ಂಡ ಪರಬ್ರಹ್ಮವಸ್ತುಗು ಪ್ರತೀಕವಾದೇ ಗಣಪತಿನ್ ಆರಾಧಿಸೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ಂದೇ ಪನೊಲಿ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಮೊಕುಲೆಡ ಮಾತ ವಾದ ಮಲ್ತ್‌‍ದ್, ಜಯಿಸಾದ್ ಆರ್ ಪಂಚಾಯತನ-ದೇವತಾ ಪೂಜಾ ವಿಧಿತ್ತ ಪೊಸ ಉಪಕ್ರಮೊನು ಸುರು ಮಲ್ತ್‌‍ದ್ ಷಣ್ಮತಸ್ಥಾಪನಾಚಾರ್ಯರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಆಯೆರ್ಂದ್ ಶಂಕರವಿಜಯೊಡು ವರ್ಣಿಸದ್‌ ಉಂಡು.
  • ಮಿತ್ತ್ ಪಂಡ್‍ನ ಪಂಥೊಲೆಡ್ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಗಣಪತಿ ಪೂಜಾವಿಧಿ ಮಾತ್ರ ಅವೈದಿಕ ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ನಿಷಿದ್ಧ ವಾಮಾಚಾರೊಗು ಇಡೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್‌ನಂಚ ತೋಜುಂಡು. ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಪಂಡ್‌ಂಡ ಉಬಿ ಮಡೆ (ಎಂಜಲು). ಎಂಜಲು, ಮಾಂಸ, ಮದ್ಯ, ಮೈಥುನ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಾಮಾಚಾರೊಲೆನ ಅತಿರೇಕೊನು ಈ ರಹಸ್ಯತಾಂತ್ರಿಕಪಂಥದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಮೊಕುಲು ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಿವಾಹನಿಯಮ ಇಂಚಿತ್ತ್‌‍ನೆನ್ ಪೂರ ಭಂಗಿಸಾದ್ ಸಮಾಜಘಾತಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿದಕುಲು ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್ಂದ್ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಮೊಕುಲೆನ ವರ್ಣನೆಲು ಬರ್ಪುಂಡು.

ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತ್‌ಡ್[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಪುಣೆದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಚಿಂಚವಾಡೊಡು ಏಳ್ ತರೆಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲದಕುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಗಣೇಶನ ಆವೇಶವಾದ್ ನರಮಾನ್ಯೆರೇ ಪೂಜೆ ಆವೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮುಲ್ಪ ನೆಂಪು ಮಲ್ತೊನುನ ಆದ್ ಉಂಡು(ಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿವೆ). 1810ಟ್ ಏಳ್‌ನೆತ ತರೆ ಜೋಕುಲು ಇಜ್ಜಂದೆ ಸೈತಿ ಬೊಕ್ಕಲಾ ಅಯನ ಮೆಗ್ಯನಕುಲು/ಸಂಬಂಧಿಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಅಲ್ಪ ಪೂಜ್ಯ್ರೆರಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುರುತ ಗಣೇಶಭಕ್ತನ ಪುದರ್‌ ಮೋರೋಭಾ. ಔರಂಗಜೇಬ್‌ಲಾ ಈ ಮನೆತನೊಗು ಎಣ್ಮ ಹಳ್ಳಿಲೆನ್ ದತ್ತಿ ಆದ್‍ ಕೊರ್ತೆ ಪನ್ಪುನವು ತೆರಿಯುಂಡು. ಗಣಪತಿನ್ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತ್‌ದ ಹಿಂದೂಧರ್ಮೊಡು ಅತೀ ಎಚ್ಚ ಪೂಜೆ ಪಡೆಪುನ ದೇವತೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್.

ಉಲ್ಲೇಕೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  1. "Ganesha getting ready to throw his lotus. Basohli miniature, circa 1730. National Museum, New Delhi. In the ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:IAST (VII, 70), in order to kill the demon of egotism (ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:IAST) who had attacked him, ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:IAST throws his lotus at him. Unable to bear the fragrance of the divine flower, the demon surrenders to ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:IAST. " For quotation of description of the work, see: Martin-Dubost (1997), p. 73.
  2. John Guy (editors: Andrew Hardy et al) (2009). [http:// books.google. com/books?id=fj8l8v_yP5oC Champa and the Archaeology of Mỹ Sơn (Vietnam)] Check |url= value (help). National University of Singapore Press. pp. 144–150. ISBN 978-9971694517.

The majority of documentation on Ganesha is in Sanskrit. A collection of useful documents can be found here. At the same site can be found some documents and translations in English here.

  • Prof. Pradeep Sarkar, The reflection of ancient India in modern India
  • A. Daniélou, Le polythéisme hindou, Paris. 1960. pp. 443-452.
  • Ram Swaroop Joon, History of the Jats, 1938,1965, New Delhi.
  • Thakur Deshraj, Jat Itihas, Maharaja Suraj Mal Smarak Shiksha Sansthan, Delhi. 1936. (in Hindi)

ಪಿದಯಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಲು[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Includes Wikisource ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ