ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ

ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಜಿಲ್ಲೆ
ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮೇಲಿನಿಂದ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ: ಬೀದರ್ ಕೋಟೆ, ಅಷ್ಟೂರಿನ ಬಹಮನಿ ಸultonಗಳ ಸಮಾಧಿಗಳು, ಬಸವಕಲ್ಯಾಣದ ಅಕ್ಕಾ ನಗಮ್ಮ ಗುಹೆ, ಕರಡಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶ, ಕಾಮಲೆಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
Nickname(s):  ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೀರಿಟ, ಈಶಾನ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ, ಜೋಳದ ಭೂಮಿ
Coordinates: 17.35°N 18.25°E / 17.35; 18.25
ದೇಶ	ಭಾರತ
ರಾಜ್ಯ	ಕರ್ನಾಟಕ
ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ	ಬೀದರ್
ಪ್ರಾಂತ್ಯೊ	ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ
ತಾಲ್ಲೂಕುಲು	ಔರಾದ್ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ ಭಾಲ್ಕಿ ಬೀದರ್ ಚಿಟಗೊಪ್ಪ ಹುಲಸೂರು ಹುಮನಾಬಾದ್ ಕಮಲನಗರ
ಸ್ಥಾಪನೆ	1 ನವೆಂಬರ್ 1956 (1956-೧೧-01)
Founded by	ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ
ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ	ಡಾ. ಗಿರೀಶ್ ದಿಲೀಪ್ ಬಡೋಲೆ, ಐಎಎಸ್
ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ	ಬೀದರ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ
Government
• Type	ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್
• Body	ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್
• ಲೋಕಸಭಾ ಸಂಸದ	ಸಾಗರ್ ಖಾಂಡ್ರೆ (ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್)
• ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ	ಶಿಲ್ಪಾ ಶರ್ಮಾ, ಐಎಎಸ್
• ಅತಿರಿಕ್ತ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ	ಶಿವಕುಮಾರ ಶೀಲವಂತ್, ಕೆಎಎಸ್
• ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ	ಪ್ರದೀಪ್ ಗುಂಟಿ, ಐಪಿಎಸ್
Area
• ಜಿಲ್ಲೆ	5,448 km2 (2,103 sq mi)
Elevation	615 m (2,018 ft)
Population  (2011)
• ಜಿಲ್ಲೆ	೧೭,೦೩,೩೦೦
• Estimate  (2021)	೧೯,೨೭,೮೨೮
• Rank	287 (640ರಲ್ಲಿ)
• Urban	೪,೨೫,೯೫೨
• Rural	೧೨,೭೭,೩೪೮
• ಪುರುಷರು	೮,೭೦,೬೬೫
• ಮಹಿಳೆಯರು	೮,೩೨,೬೩೫
ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ
• ಪ್ರತಿ 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ	956
• 0-6 ವಯಸ್ಸಿನ ಗಳು	942
ಸಾಕ್ಷರತಾ ದರ್ಜೆ
• ಸರಾಸರಿ	70.51%
• ಪುರುಷರು	79.09%
• ಮಹಿಳೆಯರು	61.55%
Time zone	UTC+5:30 (IST)
ಪಿನ್ ಕೋಡ್	585XXX
ದೂರವಾಣಿ ಕೋಡ್	+91-(0)8482 XXXXXX
Vehicle registration	ಬೀದರ್ KA-38 ಭಾಲ್ಕಿ KA-39 ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ KA-56
ಹೋಬಳಿಗಳು	30
ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರು	34
ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರು	131
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರು	3314
ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರು	04
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ	ಬೀದರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಗಳು	186
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು	06
ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು	08
ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ	ಬೀದರ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ
ದಕ್ಷಿಣ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು	ಡಾ. ಶೈಲೇಂದ್ರ ಬೆಲ್ದಾಳೆ
ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ	847 millimetres (33.3 in)
ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ	699
Website	bidar.nic.in

ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಡಕಾಯಿದ ಕಡೇ ಬಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಜಿಲ್ಲೆ. ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಡಳಿತ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಬೀದರ್ ನಗರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಭೌಗೋಳಿಕವಾದ್ ಬಡಕಾಯಿದ ಕಡೆಟ್ ಇಪ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ, ಬೀದರ್‌ಗ್ ರಾಜ್ಯದ ಕಿರೀಟ ಪಂಡ್ದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಮರೆಡ್ಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಗರೆಡ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಲು, ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯೊದ ಲಾತೂರು ಬುಕ್ಕೊ ಒಸ್ಮಾನಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು, ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯೊದ ನಾಂದೇಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ. NH-9 ಬುಕ್ಕೊ NH-218 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಲು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಲಕ ಪೋಪ. ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೮ ತಾಲೂಕುಲು ಉಲ್ಲ, ಒಟ್ಟು ೫೭ ಹೋಬಳಿ, ೧೭೪ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್, ಅಂಚನೆ ೬೨೧ ಹಳ್ಳಿಲು ಉಲ್ಲ.

ಬೀದರ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ರಾಜ್ಯೊಡು 19ನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ೨೦೧೧ನೇ ಇಸವಿದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಲ್ಪದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 15,02,373 ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಇಸ್ತೀರ್ನೊ 5448 ಚದರ ಕಿಮೀ. ಉಂಡು.

ಇತಿಹಾಸೊ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಡಕಾಯಿದ ಕೊಡಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಸಾರ ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಕಾಲೊದ ಶ್ರೀಮಂತ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಸುರುಟು ಬಾದಾಮಿದ ಚಾಲುಕ್ಯೆರ್ 6 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕಲ್ಯಾಣಿದ ಚಾಲುಕ್ಯೆರ್ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕೆರ್ ಆಯಿನ ಬಸವೇಶ್ವರನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ವೀರಶೈವ ಚಳುವಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. 14ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಈ ಪ್ರದೇಶ ವಾರಂಗಲ್‌ದ ಕಾಕತಿಯೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ಂಡ್. ೧೩೪೭ಡ್ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನತೆದ ಆಡಳಿತೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್, ಬುಕ್ಕೊ ೧೫ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ವಾಲಿನ ಅಧೀನೊಡು ಬತ್ತಿಬುಕ್ಕ, ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್-ಬೀದರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಈ ನಗರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾದ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡು ಬುಲೆಂಡ್, ಬಹ್ಮನಿಲೆನ ಅವನತಿದ ಬುಕ್ಕ, ಬರಿದ್ ಶಾಹಿ ರಾಜವಂಶ 1619ಡ್ ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಲೆನ ಸ್ವಾಧೀನೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಟ್ಟ ಬೀದರ್ ನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ 1656ಡ್ ಔರಂಗಜೇಬ್ ನ ಅಧೀನೊಡು ಮೊಘಲ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್. 1948ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸೇರುನ ಮುಟ್ಟ ನಿಜಾಮ್ ಲೆನ ಅಡಿಟ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಪುನರ್ಸಂಘಟನೆದ ಕಾಯ್ದೆನ್ ಅನುಸರಿಸವುಂಡು. ೧೯೫೬ಡ್ ಬೀದರ್ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್.

ಮುಖ್ಯೊವಾಯಿನ ತಾಲೂಕುಲು

1. ಬೀದರ್
2. ಔರಾದ್
3. ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ
4. ಹುಮನಾಬಾದ್
5. ಭಾಲ್ಕಿ

ಬಸವಣ್ಣೆರ ನೇತೃತ್ವೊಡು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಶರಣೆರ ಕ್ರಾಂತಿ ನಡತಿನ ಜಾಗೆ ಬೀದರ್. ಕಲ್ಯಾಣೆರ ಚಾಳುಕ್ಯೆರ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಿತ್ತಿನ ಜಾಗೆ. ಮಹಮ್ಮದ್ ಗವಾನೆನ ಮದ್ರಸಾ ಇಪ್ಪುನ ಊರು.

ಮುಖ್ಯೊವಾಯಿನ ಸುದೆಕುಲು

ಮೈಲಾರ ಮಲ್ಲಣ್ಣ ಗುಡಿ

1. ಮಾಂಜರಾ
2. ಚುಳಕಿ
3. ಗಂಡೋರಿ
4. ಮಾಣಿಕ ನಗರವಾಲಾ

ನವ ಶಿಲಾಯುಗೊದ ಕಾಲಡ್ ಚಾಳುಕ್ಯೆರ್, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟೆರ್, ದೇವಗಿರಿತ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಹೈದರಾಬಾದ್ದ ನಿಜಾಮೆರೆನ ಆಡಳಿತೊಗ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಶರಣೆರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಾಂತಿದ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್.

ಬೇದರ್ ನಗರೊದ ನೀರ್ದ ಝರಿಕುಲು ಸ್ವಯಂ ಭೂ ಶಿವಲಿಂಗೊ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯ, ನರಸಿಂಹ ಝರಣಿ, ಸಿಖ್ ಸಂತ ಗುರುನಾನಕೆರ್ ಬೀದರ್ಗ್ ಬತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಬೊಡ್ ಆರೆನ ಚಿಮ್ಮುದ್ ಬತ್ತಿನ ಪನ್ಪಿನಂಚಿನ ನಾನ್ಕ ಝರಾ, ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯೆರೆನ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥ ಇತ್ಯಾದಿಲು.

ಬಾಸೆ

ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ

  ಕನ್ನಡ (52.97%)

  ಮರಾಠಿ (18.41%)

  ಉರ್ದು (17.16%)

  ತೆಲುಗು (4.25%)

  ಲಂಬಾಣಿ (3.60%)

  ಹಿಂದಿ (3.14%)

  ಬೇತೆ (0.47%)