ಮಲೇರಿಯಾ

ಮಲೇರಿಯಾ
ಮಲೇರಿಯಾ ಪರೋಪಜೀವಿ ಒಂಜಿ ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು
ಉಚ್ಚಾರಣೆ	/məˈlɛəriə/
ವಿಸೇಸೊ	ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗೊ
ಲಕ್ಷಣೊಲು	ಪರೋಪಜೀವಿನ್ ಅವಲಂಬಿಸಾದ್ ಪ್ರತಿ 24ಡ್ದ್-72 ಗಂಟೆಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜ್ವರ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ 41-42 °C ಮುಟ್ಟ) , ಕಕ್ಕುನೆ, ತರೆಬೇನೆ, ಮಂಜಲ್ ಕರ್ಮೊ
ತೊಂದರೆಲು	ಸೆಳವುಲು, ಕೋಮಾ, ಅಂಗ ವೈಫಲ್ಯ, ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಮಲೇರಿಯಾ
ಸಾಮಾನ್ಯೊ ಆರಂಬೊ	ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ 10-15 ದಿನೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ವರೊ ಸುರುವಾಪುಂಡು.
ಕಾರಣೊಲು	ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ಅನೋಫಿಲೆಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಡ್ದ್ ಸೋಂಕು ಬರ್ಪುಂಡು
ರೋಗನಿರ್ಣಯೊದ ವಿದಾನೊ	ನೆತ್ತೆರ್ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮಲೇರಿಯಾ ಪ್ರತಿಜನಕ ಪತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಲು
ತಡೆಗಟ್ಟುನ ಕ್ರಮೊ	en:Mosquito netಸೊಳ್ಳೆ ಬಲೆಲು, ಕೀಟ ನಿವಾರಕ, ಸೊಳ್ಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣೊ, ಮರ್ದ್‌ಲು
ಮರ್ದ್	en:Antimalarial medication:ಮಲೇರಿಯಾ ವಿರೋಧಿ ಮರ್ದ್
ಆವರ್ತನೊ	249 ಮಿಲಿಯನ್ (2022)
ಸಾವುಲು	608,000 (2022)

ಮಲೇರಿಯಾ ಪನ್ಪುನ ಜ್ವರ ಪ್ರೊಟೋಝೋನ್ ಪರಾವಲಂಬಿಲೆದ ಮೂಲಕ ಪರಡುನ ಒಂಜಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸೀಕ್. ಈ ಸೀಕ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಬೂಬಾಗೊದ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಏಷ್ಯಾ ಬುಕ್ಕೊ ಆಫ್ರಿಕಾದಂಚಿನ ಉಷ್ಣವಲಯೊಲು ಅಂಚೆನೆ ಉಪ ಉಷ್ಣವಲಯೊಲೆಡ್ ಪರಡ್‍ದ್ಂಡ್. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಂದಾಜ್ ೩೫೦-೫೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಮಲೇರಿಯಾ ಪ್ರಕರಣೊಳು ದಾಕಲಾಪುಂಡು. ಐಟ್ ಒಂಜೆರ್ದ್ ಮೂಜಿ ದಶಲಕ್ಷ ಜನೊಕುಲು ಸೈಪೆರ್.

ಮಲೇರಿಯಾಗ್ ಕಾರಣೊ

ಮಲೇರಿಯಾ ಮಸ್ತ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರೊಟೋಝೋನ್ ಪರಾವಲಂಬಿ ಉಂದು ರೋಗೊಗು ಕಾರಣ. ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್ ಪರಾವಲಂಬಿದ ೫ ಜಾತಿಲು ಜನಕುಲೆಗ್ ಸೋಂಕು ತಾಗವುಂಡು. ಈ ರೋಗ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಸ್ವರೂಪೊಗು ಬರಿಯೆರೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್ ಫಾಲ್ಸಿಪಾರಮ್ ಕಾರಣ. ಬೇತೆ ಜಾತಿಲು ಮಲ್ಲ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಜನಕುಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಕೊರ್ಪುಜಿ.

ಮಲೇರಿಯಾ ಸೊಳ್ಳೆಲು

ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸೋಂಕು ತಾಗಿನ ಪೊಣ್ಣು ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಉಮಿಲ್ ಜನಕುಲೆಗ್ ಚುಚ್ಚುನೆಟ್ಟ್ ಜನಕುಲೆಗ್ ಉಂದು ರೋಗ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆನಾಫೆಲಸ್ ಉಮಿಲ್ ಚುಚ್ಚುನೆಟ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ಈ ರೋಗ ಜನಕುಲೆಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಸೋಂಕು ಇತ್ತಿನ ನರಮಾನಿನ ನೆತ್ತೆರ್ ಪರಿನ ಉಮಿಲ್‌ಗ್ ಈ ಸೋಂಕು ಬರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ವಾರ ಕರಿದ್ ಉಂದು ಉಮಿಲ್ ಸೋಂಕು ಇಜ್ಜಂದಿನ ಬೇತೆ ನರಮಾನಿಗ್ ಚುಚ್ಚಿಂಡ ಅವ್ ಜನಕ್‍ಲಾ ಇಂದು ಸೋಕು ತಾಗುಂಡು.

ಮಲೇರಿಯಾದ ಲಕ್ಷಣೊ

ಅಂಚಾದ್ ಜನಕುಲೆಗ್ ಅನೇಮಿಯಾ, ತರೆ ತಿರ್ಗುನು, ದಂಬು ಕಟ್ಟುನು ಇಂಚಿನ ಲಕ್ಷಣ ತೋಜೆರೆ ಶುರು ಆಪುಂಡು. ಐರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ವರ, ಚಳಿ ಅಂಚೆನೆ ಓಂಕದೆ ಅಂಚೆನೆ ಫ್ಲೂ ರೋಗದಂಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣೊಲು ತೋಜೆರೆ ಶುರು ಆಪುಂಡು. ಕೆಲ ಪ್ರಕರೊಣಡು ಈ ಜ್ವರ ಜೋರಾದ್ ಕೋಮಾಗ್ ಪೋಪುನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಜನಕುಲು ಸೈಪುನ ಸಂಭವಲ ಉಂಡು.

ಮಲೇರಿಯಾನ್ ತಡೆಗಟ್ಟುನೆ

ಉಂದು ರೋಗ ಪರಡುನೆನ್ ಉಂತಯೆರೆ ಮಸ್ತ್ ವಿಧಾನೊಲುನ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಮರ್ದುಲು ಉಂಡು. ಆಂಡ ಸದ್ಯೊಗು ಈ ರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುನಂಚಿನ ಒವ್ವುಲಾ ಲಸಿಕೆ ಇಜ್ಜಿ. ಐನ್ ನನಲ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಂತೋಂದುಲ್ಲೆರ್. ಉಮಿಲ್‍ಲೆನ್ ದೂರ ದೀಯೆರೆ ಉಮಿಲ್‍ದ ಪರದೆ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೊಡು. ಅಂಚೆನೆ ಇಲ್ಲದ ಕಯತಲ್ ಒಲ್ಪಲ ನೀರ್ ಉಂತೆರೆ ಬುಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಕುರೆ ನೀರ್ ಇತ್ತಿನ, ಕೆರೆಂಚಿ ನೀರ್ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಆಯಿನಾತ್ ಮುಚ್ಚೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅವೆರ್ದ್ ದೋರ ಉಪ್ಪೊಡು. ಅಂಚಿನ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಉಮಿಲ್ ಕುಲ್ಲುನು ಜಾಸ್ತಿ. ಅಂಚಿನ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಉಮಿಲ್‍ಲೆನ್ ಕುಲ್ಲೆರೆ ಬುಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.

ಮಲೇರಿಯಾ ಪರೋಪಜೀವಿಲೆನ ಜೀವನ ಚಕ್ರೊ: ಸೊಳ್ಳೆ ತುಚ್ಚಿನಗ ಸ್ಪೊರೊಜೋಯಿಟ್‌ಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸವೆರ್. ಅವು ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗೊಗು ಬನ್ನಗ, ಅವು ಸಾವಿರಾರು ಮೆರೊಜೋಯಿಟ್‌ಲೆಗ್ ಎಚ್ಚಾದ್ ಸೇರೊಂಡು. ಮೆರೊಜೋಯಿಟ್ಸ್ ಕೆಂಪು ನೆತ್ತೆರ್ ಕಣೊಕುಲೆನ್ ಸೋಂಕು ಮಲ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ನಕಲು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಜಾಸ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಕೆಂಪು ನೆತ್ತೆರ್ ಕಣೊಕುಲೆಕ್ ಸೋಂಕು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಪರೋಪಜೀವಿಲು ಗ್ಯಾಮೆಟೊಸೈಟ್‌ಲೆನ್ ರೂಪಿಸದ್ ಅವೆನ್ ಒಂಜಿ ಸೊಳ್ಳೆ ದೆತೊನುಂಡು, ಅಯಿತ ಜೀವನ ಚಕ್ರೊನು ದುಂಬರಿಪುಂಡು.

ಚಿತ್ರೊಲು

• 
  ಅನಾಫೆಲಸ್ ಪೊಣ್ಣು ಉಮಿಲ್
• 
  ನೆತ್ತೆರ್ಡ್ ಮಲೇರಿಯಾ ರೋಗಾಣು
• 
  ಮಲೇರಿಯಾದ ಮುಕ್ಯ ಲಕ್ಷಣೊಲು