ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯರ್ದ್
ಇಡೆಗ್ ಪೋಲೆ: ಸಂಚಾರೊ, ನಾಡ್‍ಲೆ
ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿದ ಬಲ್ಲ್
ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ

ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಒಂಜಿ ಸಂಬರ ಪದಾರ್ಥ. ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಕರಿಮೆಣಸುಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ 'ಪೆಪ್ಪರ್' ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಪಿಪ್ಪಲಿ' ಪದತ ಮೂಲೊರ್ದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಪಿಪೆರೆಸ್/Piperes ಉಂದೆತ್ತ ರುಚಿ ಖಾರ. ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡ್ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿಗ್ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿನ್ನು ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣತ ರಾಜ್ಯೋಲೆಟ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬುಲೆಯಾತ್ ಬುಲೆಪೆರ್ [೧].

ಇತಿಹಾಸೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಪೊಡಿ

ಭಾರತೋಟು ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿತ ಬಳಕೆ ಪಿರಾಕ್ ದ್ಲ ಉಂಡು. ಕೇರಳತಾ ಕಡಲ ಬರೀ,ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ಟು ನೆನ್ನ ಕೃಷಿ ಸುರು ಅಂಡು ಪನ್ಪಿ. ನೆನ್ನು ಕಪ್ಪು ಬಂಗಾರ್ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ನೆನ್ನ ಬಿಲೇ ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ.ಇನಿತ ದಿನೋ ಭಾರತ ಟ್ಟು ಕೇರಳ ಜಾಸ್ತಿ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮನ್ಪುಂಡು. ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಕೇರಳತಾ ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರ್ ಬುಕ್ಕ ಕುಡ್ಲನವಮಂಗಳೂರು ಬಂದರ್ ಪಿದಾಯಿ ದೇಶೊಲೆಗ್ ರಪ್ತು ಅಪುಂಡು.

ಎಡ್ದೆ ಮುಂಚಿದ ಬಲ್ಲ್[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ ಮರಟ್ ಮಿತರೊಂದು ಪೋಪಿನ ದೈ. ಈ ಬಲ್ಲ್‌ದ ಗಂಟ್‍ಡ್ ಬೇರ್ ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಬೇರ್ ಲ್ ಮಾರಟ್ ಪತ್ತುವ.ಬೊಕ್ಕ ಮಣ್ಣ್‌ಗ್ ಜಪ್ಪುಂಡು.ಈ ಬೇರುಲು ಮಣ್ಣ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರತ ಮುದೆಲ್‍ದ ಪೋಷಕಾಂಶಲೆನ್ ಒಯಿಪುಂಡು. ಪೂವುಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಗೆರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಪುಟ್ಟುವ . ಎಡ್ದೆ ಮುಂಚಿದ ಗೆರೆ ಲತ್ತ್ ಇರೆತ ಸಂದ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವ . ಲತ್ತ್ ಗೆರೆಲು ೪ ಡ್ದ್ ೮ ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಎಡ್ಡೆ ಬುಲೆಯಿನ ಗೆರೆಕುಲು ೭ ಡ್ ೧೫ ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಾದ್ ಇಪ್ಪೂಂಡು.ಈ ಬಲ್ಲ್ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಹಾಗು ಪಸೆ ಇತ್ತಿನ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಬುಳೆಪುಂಡು.ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗದ್ ಪರಂದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಂಡೊ ಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನ ಬಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ ಸಂತಾನಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಪುಂಡು.ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಈ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಬಲ್ಲ್ ನ್ ೧ ಮೀ ಉದ್ದಗ್ ಕಟ್ಟ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಾಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಎಡ್ಡೆ ಗಾಳಿ ಬೊಲ್ಪು ಅವಶ್ಯಕವಾದ್ ಬೋಡು,ಅಂಚನೆ ಒಂತೆ ನೆರಲ್ ಲಾ ಬೋಡು.[೨]

ಎಡ್ಡೆಮುನ್ಚಿಡ್ ಬೊಲ್ದು ಮುನ್ಚಿ
ಪಜಿ

ಪರ್‍ಂದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉಲ್ಂಗೆಲ್ ಮುನ್ಚಿ]]

  • ಈ ಬಲ್ಲ್ ೪ ಡ್ದ್ ೫ ಡು ಡು ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ ಆಪುಂಡು.ಈ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ ಪರಂದ್ ಆನಗ ಕೆಂಪು ಆಪುಂಡು.
  • ಕೊಯ್ಲ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೆರೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮುಂಚಿನ್ ಬೇತೆನೆ ಮಲ್ಪೊಡು.ಬೊಕ್ಕ ದೊಂದುಡು ನುಂಗಾವೂಡು.
  • ಮೂಜಿ ನಾಲ್ ದೊಂಬು ಬೂರಿ ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಚಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ನೊಗು ತಿರುಗುಂಡು.

ಎಡ್ದೆ ಮುಂಚಿಗ್ ಇಂಗ್ಲೀಸ್ ಡ್ ಪೆಪ್ಪರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪದ ಪಿಪ್ಪಲಿ ಅಂಚನೆ ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದಾತ್ರ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.]

ವಿದೊಕುಲು[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  1. ಕರಿಮುಂಡ.
  2. ಹೈಬ್ರೀಡ್

ಪ್ರಪಂಚೊದ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥೊಡು ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರೊಡು ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕಜಿಪುಡು ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ನಮ್ಮ ದೇಶೊಗ್ ಬತ್ತಿನಪಗ ಈ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿದ ರುಚಿ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಕೊಸಿಯಾಂಡ್ ಗೆ. ಈ ದೇಶೊನ್ ಬುಡ್ದ್ ಪೋನಗ ಅಕುಲು ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿನ್ ಅಕ್ಲೆನ ದೇಶೊಡ್ಲ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಗೆ. ಇನಿ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಒಂಜಿ ರಫ್ತು ಬುಲೆಯಾದುಂಡು. ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಪ್ರಪಂಚೊಡೇ ಜಿಂಜ ಬೇರ ಆಪುನ ಸಂಬಾರ. ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿದ ಕೇಂದ್ರ ಉಂಡು. ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿದ ಕಿರಯೊಡ್ ಹೆಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು.

ಮರ್ದ್‍ಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಬಳಕೆ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಶೀತ, ಕಫ ಆಯಿನಪಗ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಕಷಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕಷಾಯ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ, ಬೆಲ್ಲ,ಮಜ್ಜಿಗೆತೊಪ್ಪು, ಉಂದೆನ್‍ ಎಡ್ಡೆ ಕೊದ್ಯಾದ್‍ ಪೇರ್‍ ಪಾಡ್ದ್‍ ಪರೊಡು.

ಉಲ್ಲೇಕೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  1. http://vbnewsonline.com/Commerce/140969/
  2. http://web.archive.org/web/20150828173025/http://www.prajavani.net/article/ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ-ಕಾಳುಮೆಣಸು-ಬಳ್ಳಿ-ನಾಟಿ