ಕಿತ್ತೂರ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯರ್ದ್
Jump to navigation Jump to search
ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ

ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ (೧೭೭೮-೧೮೨೯)[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕನ್ನಡನಾಡ್‍ದ ಧೈರ್ಯದ ಪೊಂಜೊವುನ ಸಾಲ್‍ಗ್ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಸೇರುವಲ್. ಕಿತ್ತೂರು ದೇಸಾ ಪಂದ್ ಪ್ರಸಿಧ್ದ ಆಯಿನ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನ ಎಲ್ಯ ಬುಡೆದಿಯೇ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ.ತನ್ನ ಎಲ್ಯ್ ರಾಜ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್‍ನೊಟ್ಟಿಗೆ ಲಡಾಯಿಗ್ ಉಂತಿನ ಧೈರ್ಯದ ಪೊಂಜೊವು.ಈ ಚೆನ್ನಮ್ಮನೆಡ್‍ದಾದ್ ಕಿತ್ತೂರು ಊರು ಮಲ್ಲ ಪುದರ್ನೆ ಪಡೆದ್‍ಂಡ್.

ಕಿತ್ತೂರುದ ಇತಿಹಾಸ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

[೧] ಇತಿಹಾಸ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೮೬ಡ್‍ದ್ ಸುರುವಾತ್ಂಡ್. ಮಲೆನಾಡ್ದ ಗೌಡಮನೆತಡ್ದ್ ಬಯಿದಿನ 'ಮಲ್ಲ' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‍ದ ರಡ್ಡ್ ಅಣ್ಣ-ಮೆಗ್ಗೆನಕುಲು ವಿಜಯಪುರಆದಿಲಶಾಹಿ ಸೈನ್ಯ್ಯೊಡ್ ಸೇರ್‍ದಿತ್ತೆರ್‍ಗೆ.ಈ ಅಣ್ಣ-ಮೆಗ್ಗೆನಕ್ಲೆನೆಟ್ ಸುರುತಾಯೆಗ್ "ಸೋಮಶೇಖರ ಜಂಗಾಬಹದ್ದೂರ" ಪನ್‍ಪಿನ ಬಿರುದು ಬೊಕ್ಕ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಸರದೇಶಮುಖಿನ ಸ್ಧಾನೊನ್‍ಲ ಕೊರ್‍ದಿತ್ತೆರ್‍ಗೆ.

  • ಬೆಡ್ಕಾಯಿಡ್ ರಾಜ್ಯೊದ ವಿಸ್ತರಣೆಗ್ ಬಂಗ ಬರೊಂದಿತ್ತಿನ ಪೇಶ್ವೆ,ಹೈದರಾಬಾದ್‍ದ ನಿಜಾಮಶಾಹಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೈಸೂರುದ ಹೈದರಾಲಿ ಮೆಕ್‍ಲ್ ಪುರ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜ್ಯೊನು ಒರಿಪಾಯೆರೆ ಪುನೆಯೊಂದಿತ್ತಿನ ಎಲ್ಯ ಪಾಳೆಗಾರ್‍ನಕುಲು. ಮೆಕ್‍ಲೆನ ಈ ಕಷ್ಷದ ಸಂಧರ್ಭ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪೆನಿಗ್ ಎಡ್ಡೆಂತಿನ ಅವಕಾಶನೆ ಒದಗಾದ್ ಕೊರುಂಡು.
  • ಇಂಚಿನ ಸಮಯೊಡು ಮಲ್ಲಸರ್ಜನ ದೊರೆನ್ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನನ್ ಪತ್ತ್ದ್ ಕಪಾಲದುರ್ಗದಲ್‍ಪ ದಿಪೆಗೆ.ಉಪಾಯೊಡು ತಪ್ಪಾಯಿನಂಚಿನ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನೆ ೧೮೦೨ಟ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಕಿತ್ತೂರುನು ನನಲಾತ್ ಬಲ ಮನ್ತೆ. ೧೮೦೯ಡ್ ಪೇಶ್ವೆಗ್ ೧,೭೫,೦೦೦ ಕಾಸ್ ಕೊರ್‍ದು, ಅಕ್ಲೆನ ಸೈನಿಕೆರ್‍ನ ಖರ್ಚ್‍ಲ ಕೊರ್ದ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಸಹಾಯನ್ ಮಲ್‍ತಿತ್ತೆ. ಆಂಡ ಈ ಪೇಶ್ವೆ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನಗ್ ಡೊಂಗಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನ್ ೩ ವರ್ಷ ಪುಣೆಡ್ ದಿಪೆ.೧೮೧೬ಡ್ ಇಂಬೆಗ್ ಬಿಡ್ಗಡೆ ಆದ್ ಬರೊಂದ್‍ಪ್ಪುನಗ ಸಾದಿಡೆ ಮಲ್ಲ ಸರ್ಜನೆ ತಿರ್‍ದ್ ಪೊಪೆಗೆ.[೨]
  • ಆಯೆನ ಮಗೆ ಆಯಿನ ಶಿವಲಿಂಗ ರುದ್ರಸರ್ಜನೆ ಮರಾಠೆನ ಬೊಕ್ಕ ಸುಲ್ತಾನೆರ್‍ನ ಕಿರ್‍ಕಿರಿ ತಪ್ಪಾಯೆರೆಗೊಸ್ಕರ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್‍ನೊಟ್ಟಿಗೆ ದೊಸ್ತಿಡ್ ಉಪ್ಪುವೆಗೆ.ಆಂಡ ಅವು ಎಂಚಿನ ದೊಸ್ತಿ ಪಂಡ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷೊಲ ೧,೭೦,೦೦೦ ಕಾಸ್ ಕೊರ್ಪುನ ಒಪ್ಪಂದಡ್ ಮೆಕ್ಲೆನ ದೊಸ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇ ಶಿವಲಿಂಗರುದ್ರಸರ್ಜನೆ ೧೧ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೨೪ಕ್ ಎರ್‍ಲ ಆಳೆರೆ ಜನ ಇಜ್ಜಂದೆ ತಿರ್‍ದ್ ಪೊಯೆ.
  • ೧೩ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೨೪ಡ್ ಥ್ಯಾಕರೆ ಕಿತ್ತೂರುಗ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಕಂಪೆನಿ ಸರ್ಕಾರೊದ ದುಂಬುದ ಆದೇಶ ಬನ್ನೆಟ ಮಲ್ಲಪ್ಪಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಾವೇರಿ ವೆಂಕಟರಾವ್ ಇಂಬೆರೆನ್ ಸಂಸ್ಥಾನೊಡು ಬೆಲೆನ್ ತುಯೆರೆ ಉಂತಾವೆ ಅಯಿತೊಟ್ಟಿಗೆ ಕಿತ್ತೂರುದ ಭಂಡಾರೊಗು ತರ್ಕೊಲ್ ಪಾಡುವೆ ಪಂದ್ ಪನ್‍ಪೆಗೆ.
  • ಅಪಗ ಉಂದೆನ್ ಧೈರ್ಯೊಡು ದುಂಬುಂತುದು ಲಡಯಿ ಮಂತಿನಾಲ್ ತಿರ್ನ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನೆನ ರಡ್ಡನೆ ಅಪ್ಪೆ.

ಉಲ್ಲೇಕೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  1. en:Kittur Chennamma
  2. kn:%ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ್