ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ
ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ[೧] (ಜೂಡಾಯಿಸಂ- Judaism- ಇಂದ್ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್) ಯಹೂದಿ ಜನಕುಲು ನಂಬುದು ಪಾಲಿಸಾವುನ ಸುಮಾರಾದ್ 3000 ವರ್ಷೊಲೆನ ಚರಿತ್ರೆ ಉಪ್ಪುನ ಏಕದೇವೆರೆನ ನಂಬುಗೆದ ಧರ್ಮ. ಜಗತ್ತುಡು ಒಂಜೇ ದೇವೆರೆನ್ ಪೂಜಿಸುನ ಧರ್ಮೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಸುರುತ ಧರ್ಮ ಪಂಡ್ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಈ ಧರ್ಮದ ತತ್ವೊಲು, ಕಟ್ಟಳೆಲು ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉಗಮವಾಯಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್, ಇಸ್ಲಾಂ ಬುಕ್ಕೊ ಬಹಾಯಿ ಧರ್ಮೊಲೆಗ್ ಬುನಾದಿಯಾತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮೊಲೆಡ್ ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮೊದ ಛಾಯೆಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮೊನು ಪಾಲಿಸಾವುನ ಜನಕುಲೆಗ್ ಜ್ಯೂ (Jew) ಪಂಡ್ದ್ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಅಬ್ರಹಾಂ ಮೇರೆನ್ ದೇವೆರಾದ್ ತೂಪಿನ ಈ ಮೂಜಿ ಧರ್ಮೊಲೆಗ್ ಅಬ್ರಹಾಮೀಯ ಧರ್ಮೊಲು ಪಂಡ್ದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ದ 10ನೇ ಮಲ್ಲ ಧರ್ಮ.
ಜಗತ್ತ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಪರಡ್ದ್ ಪೋದಿತ್ತಿನ ಯಹೂದಿ ಜನಕ್ಕುಲು 1948 ಡು ಒಟ್ಟುಗಾದ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶೊನು ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಕೊಣತೆರ್. ಅಯಿಡುದು ದುಂಬು ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಕಾಲೊಡು ಜರ್ಮನಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ನ ಕಾಲೊಡು ದಿಂಜ ಯಹೂದಿಯೆರೆನಾ ಮಾರಣ ಹೋಮ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಚಿನ ಘಟನೆಲು ಯಹೂದಿ ಜನಂಗದಕುಲು ಒಟ್ಟುಗಾವರೆ ಪ್ರೇರೆಪಣೆ ಆಂಡ್.
ಹೀಬ್ರೂ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಯಹೂದೆರೆನ ಬಾಸೆ ಹೀಬ್ರೂ. ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಸೆನ್ ಉದ್ಧಾರ ಮಲ್ಪರೆ ಯಹೂದೆರ್ ಮಲ್ತಿನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಧನೆಲು, ಜಗತ್ತ್ದ ಮಾತಾ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ವಿಸ್ತಾರ-ವ್ಯಾಪ್ತಿದ ಬಾಸೆಲೆನ ಸರ್ವೊತೋಮುಖ ಬುಳೆಚಿಲ್ಗ್ ಅನುಕರಣೀಯ ಆದುಂಡು.
ಯಹೂದಿ - ಜೂಡಾ ಶಬ್ಧ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಯಹೂದಾ ಪನ್ಪುನ ಪದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೀಬ್ರೂ ಬಾಸೆದವು. ಯಹೂದಾ ಇನ್ನಗ ಪುಗರ್ದಿನವು (praised). ಉಂದೇ ಶಬ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಜೂಡಾ ಪಂಡ್ದ್ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.[೨] (ಹೀಬ್ರೂ ಬಾಸೆದ "ಯ" ಅಕ್ಷರ ಗ್ರೀಕ್-ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಬಾಸೆಲೆಡ್ "ಜ" ಪಂಡ್ದ್ಆಪುಂಡು.). ಜೂಡಾ (ಯಹುದಾ) ಪನ್ಪುನ ಪೂರ್ವಜೆ ಜೇಕೊಬ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲೀಯಾ ಪನ್ಪುನ ದಂಪತಿಲೆನ ನಾಲನೆ ಮಗೆ ಆದಿತ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಜೂಡಾನ ಸಂತತಿದಕಲೆಗ್ ಜೂಡೆರ್ ಇಜಿಂಡ ಯಹ್ಯೂದೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]2006 ವರ್ಷದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಜಗತ್ತುಡು ಸುಮಾರಾದ್ 14.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಇನ್ನಗ ಜಗತ್ತುದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ 0.2% ದಾತ್ ಯಹೂದೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಒಟ್ಟು ಯಹೂದೆರೆಡ್ 43%ದಾತ್ ಜನ ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಒರಿದಿನ 43% ಯಹೂದಿ ಜನ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಕೆನಡ ದೇಶೊಡು ನಿಲೆಯಾತೆರ್. ಒರಿದಿನಕುಲು ಯುರೋಪ್ ತೆಂಕಾಯಿ ಅಮೇರಿಕಾ, ಏಷಿಯ, ಆಫ್ರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಸೇರೊಂದೆರ್.
ಒಂಜಿ ದೇವೆರ್
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಯಹೂದೆರ್ ಜಗತ್ತ್ಡ್ ಒರಿಯೆ ದೇವೆರ್ ಉಪ್ಪುನಿ ಪಂಡ್ದ್ನಂಬುವೆರ್. ದೇವೆರ್ ಅಶರೀರ ಬುಕ್ಕೊ ಅನಂತ (ಅಂತ್ಯ ಉಪ್ಪಂದಿನವು) ಪಂಡ್ದ್ಯಹೂದೆರ್ ನಂಬುವೆರ್. ದೇವೆರ್ ಜಗತ್ತ್ದ ಮಾತಾ ಜನಕುಲು ನ್ಯಾಯ ಬುಕ್ಕೊ ದಯೆ-ಧರ್ಮೊನು ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್ದ್ಬಯಕುವೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ನಂಬುವೆರ್. ಮಾತಾ ಜನಕುಲು ದೇವೆರೆನ ರೂಪೊಡೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾತಿನಕುಲು, ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರೆ ಜನಕುಲು ಮಾತಾರೆನ್ಲಾ ಮಾನ್ಯತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾದೆ ಕೊರುದು ಬದುಕೊಡು ಪನ್ಪುನವು ದೇವೆರೆನ ಇಂಗಿತ ಪಂಡ್ದ್ನಂಬುವೆರ್.
ಸಿನಾಗೋಗ್
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಯಹೂದೆರ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಸಿನಾಗೋಗ್ (Synagogue) ಪಂಡ್ದ್ಪುದರ್.
ತೋರಾ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ತೋರಾ (Torah) ಪನ್ಪುನವು ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆ (Old Testament) ಹೀಬ್ರೂ ಬೈಬಲ್ದ ಸುರುತ ನಾಲ್ ಅಧ್ಯಾಯೊಲು ಯಹೂದೆರೆನ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥ ಆದುಂಡು. ತೋರಾ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ವಿವರಿಸಾದಿನ ತತ್ವೊ ಕಟ್ಟಳೆಲೆನ್ ಯಹೂದೆರ್ ಅಧ್ಯಯನ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ದೇವೆರೆನ್ ಒಲಿಸಾವೊಣುವೆರ್.