ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ
ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ (ಮಲಯಾಳೊಡು ̲ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ) ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ. ಉಂದು 36 ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪಸಮೂಹ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ಪೂರ್ವೊಡು ಲಕ್ಕಾಡಿವ್ ಸಮುದ್ರೊದ ನಡುಟು ಕಡಲ ಗಡಿ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಭಾರತೊದ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಡ್ದ್ 200 ರ್ದ್ 440 ಕಿ.ಮೀ (120 ರ್ದ್ 270 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದ ಅರ್ಥ ಮಲಯಾಳಂ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆಡ್ ನೂದು ಸಾವಿರ ದ್ವೀಪೊಲು (ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ; ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷ ದ್ವೀಪೊಲು) ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ ಉಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಲಕ್ಕಡಿವ್ ದ್ವೀಪೊಲು ನೂದು ದ್ವೀಪೊಲೆನ ದ್ವೀಪಸಮೂಹೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಜೆಸೇರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಮಸ್ತ್ ಪಾತೆರುನ ಮೂಲ ಬಾಸೆ.[೧][೨] ಈ ದ್ವೀಪೊಲು ಭಾರತೊದ ಬಜೀ ಎಲ್ಯ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಒಟ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರ್ 32 ಕಿ.ಮೀ.2 (12 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಆದುಂಡು. ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಆವೃತ ಪ್ರದೇಶ ಸುಮಾರ್ 4,200 ಕಿ.ಮೀ. (1,600 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಆದುಂಡು. 20,000 ಕಿ.ಮೀ. (7,700 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲ ಪ್ರದೇಶ ಬುಕ್ಕೊ 400,000 ಕಿ.ಮೀ. (150,000 ಚದರ ಮೈಲಿ) ದ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ 10 ಉಪವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಕಾವರಟ್ಟಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಕೇರಳ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊಲು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ್-ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್-ಚಾಗೋಸ್ ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಗುಂಪುದ ಉತ್ತರ ತುದಿ,[೩] ಉಂದು ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲ ಸಮುದ್ರದಡಿತ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿದ ಶಿಖರೊಲು, ಚಾಗೋಸ್-ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ್ ರಿಡ್ಜ್. ಲಕ್ಷದ್ವೀಪೊಡು ಮೂಲತಃ ೩೬ ದ್ವೀಪೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್; ಆಂಡಲಾ, ಸಮುದ್ರದ ಸವೆತೊಡ್ದಾವರ, ಪರಾಲಿ ೧ ದ್ವೀಪ ಮುರ್ಕುದ್ ೩೫ ದ್ವೀಪೊಲು ಬುಡ್ದು ಪೋತುಂಡು.[೪]
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]- ↑ Socio-economic statistics (Report). Government of India. https://mospi.nic.in/sites/default/files/publication_reports/SelectedSocio-EconomicStatisticsIndia2017_27oct17.pdf. Retrieved 1 January 2019.
- ↑ State-wise population (Report). Government of India. https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42555/download/46181/2011-IndiaState-0000.xlsx. Retrieved 1 January 2024.
- ↑ "Official Language Rules, 1976". rajbhasha.gov.in/.
- ↑ "52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India". Government of India: 124. 9 August 2021. http://164.100.166.181/annualreport/52ndReport_CLM_English.pdf. Retrieved 6 November 2021.
- ↑ "India: Subnational HDI". Global Data Labs. Retrieved 8 June 2025.
- ↑ "Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))". Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) (PDF). National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India. 23 September 2024. pp. A-10.