ಕುಟ್ಟಿ ಪೂಜೆ
ಪೊಸ ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟ್ನ ಆಚಾರಿ ಇಲ್ಲ್ನ್ ಇಲ್ಲತ ಯಜಮಾನಗ್ ಬುಡುತ್ ಕೊರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನೆತ್ತೆರ್ ಪರಿಪಪುನ ಕಿರಿಯೆಗ್ ಕುಟ್ಟಿ/ಕುತ್ತಿ ಪೂಜೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.[೧][೨] ನೆನ್ನ್ ಕುತ್ತಿ ಪೂಜೆಂದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕ್ರಿಯೆ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊನೇ ಇಲ್ಲ್ ಒಕ್ಕೆಲ್ದ ಒರಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಕುಲು ಅಪುಂಡು. ಉಂದು ಮರರ್ದ್ ಮಾಂತಿನ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಬುಡುತ್ ಕೊರ್ನಗಾ ಮನ್ಪುನ ಕಿರಿಯೊ ವಿಧಿಕುಲು. ಅಯಿನೆತ್ತವರ ಪಡವು ಕಟ್ಟ್ತ್ ಕಡಲ್ಗ್ ದಪ್ಪುನಗಲ ಮನ್ಪುವೆರ್.[೩][೪]
ಅರ್ತೊ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಕುಟ್ಟಿ, ಕುತ್ತಿ ಪಂಡ ಮರ, ಮಾಡ್ಗ್ ಪಾಡುನ ಮರ.
ಕುಟ್ಟಿ ಪಾಡುನೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಬಲ್ಮೆದಕುಲೆಡ ಎಡ್ಡೆ ದಿನ ತೂದ್, ಎಡ್ಡೆ ಆಯ ತೂದು ಮಲ್ಪುನ ಮೂರ್ತೊ. ಕುಟ್ಟಿ ಪಂಡ ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟುನೆಕ್ ದುಂಬು ಅಯದ ಪಾಯದ ಮಣ್ಣ್ ಕಡ್ತ್ದ್, ಪಂಚಾಂಗದ ಬೇಲೆಗ್, ಬಲ್ಲ್ ಕಟ್ಯರ ನಾಲ್ ಸುತ್ತು ಪೆಲತ ಮರತ ಗೂಂಟೊ(ಮುಹೂರ್ತ ಶಂಕು) ಪಾಡುನೆ.
ನಂಬೊಲಿಕೆ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟುದ್ ಪೊಸ ಇಲ್ಲ್ಗ್ ನನ ದುಂಬುಗ್ ಈ ಇಲ್ಲ್ಡ್ ದೋಷ, ನೆತ್ತೆರ್ ಬುರಿಯರ ಬಲ್ಲಿ, ದಾಲ ಅನಿಷ್ಟಲು ಬರಿಯರ ಬಲ್ಲಿ ಪಂಡುದ್ ರಕ್ತ ಬಿಂದು ಅಹುತಿ ಬಲಿ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಕುಟ್ಟಿ ಪೂಜೆನ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಇಲ್ಲ್ ಒಕ್ಕೆಲ್ದ ದುಂಬುನನಿ [೫], ಇಲ್ಲ್ ಒಕ್ಕೆಲ್ದ ಮೂಜಿ ದಿನ, ಐನ್ ದಿನ, ದುಂಬು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪೊರ್ತು ಕಂತುನಾಗ ನಡಪುಂಡು. ಕುಟ್ಟಿ ಪೂಜೆಗ್ ಮೆಸ್ತ್ರಿ, ಅಚಾರಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಇಲ್ಲದ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ನ ಮಾಂತೆರ್ಲ ಇಪ್ಪುವೆರ್.
ಕ್ರಮೊ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಇಲ್ಲ್ದ ಉಲಾಯಿ ಚಾವಡಿಡ್ ಒಂಜಿ ಮಣೆಟ್ ಸುತ್ಯೆ ದೀದ್. ಬಜಿಲ್ ಬೆಲ್ಲದ ತಾರಯಿದ ಕಜ್ಜಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಬಳಸ್ದ್ ಪೊರಿ ಬಜಿಲ್ ತಾರಯಿದ ಪನಿಯಾರ ಬಳಸುವೆರ್ [೬]. ದೂಪ, ದೀಪ, ಬೊಂಡ, ದೀದ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾನ್ಪುವೆರ್. ಪಿದಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ನಾಲ್ ಮುಡ್ಯೆಟ್ ಕೊಲ್ತಿರಿ ಪೊತ್ತಪೆರ್. ಬಜಿಲ್, ಪೊರಿ, ಬೊಳಂತರಿ, ವುರ್ಪೆಲರಿನ್ ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ಟ್ ಬಳಸುವೆರ್. ಪಾಲೆದ ಚಿಲ್ಲಿಡ್ ಕುರ್ದಿ ನೀರ್ ದೀದ್, ಬೊಂಡ, ಕಲಿ ದೀದ್, ಕೊಲ್ತಿರಿ ಪೊತ್ತವೆರ್. ಇಲ್ಲ್ದ ಎದುರ್ ಮೂಜಿ ಇರೆಕ್ಕ್ ಒರಿನ ಪೊರಿ ಬಜಿಲ್ ಬಳಸುವೆರ್. ನೆಟ್ಟಿತ್ತಿ ಬೊಲಂತರಿನ್ ಅಚಾರಿಗ್ ಕೊರುತ್, ಉರ್ಪೆಲರಿನ್ ಮೇಸ್ತ್ರಿಗ್ ಕೊರುಪೆರ್. ಒರಿನ ಪೊರಿ ಬಜಿಲನ್ ಅವುಲ್ ಇತ್ತಿನಕುಲೆಡ ಪಟ್ಟುವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇಲ್ಲ್ದ ನಾಲ್ ಕೊಡಿಗ್ ತಾರಯಿ ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಸಂಭಂದೊ ಪಟ್ಟಿನಕುಲು ಪಾಂತ ತಾರಾಯಿನ್ ಪತೊಂದ್ ಮುಟ್ಟವೊಂತು ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಬಲಿ ಬರುಪೆರ್. ಕಟೆಕ್ಕ್ ಕಲ್ಲ್ ಅಕುವೆರ್. ಕಡೆತ ತಾರಯಿನ್ ಇಲ್ಲದ ಯಾಜಮಾನೆ ಇಲ್ಲದ ಎದುರು ಅಕುವೆರ್. ಕೆಲವೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಕರ್ ಕುಂಬುಡಲಾ ಕಡ್ಪುಪುವೆರ್. ಇಲ್ಲದ ಬೆಲೆ ಮಲ್ತ್ನ ಅಚಾರಿ ತನ್ನ ಉಳಿಟ್ಟ್ ಎದುರು ಬಳಸುನ ಪೊರಿ ಬಜಿಲ್ದ ಮೇಲ್ಗ್ ಕೊರಿದ ತರೆ ಕೊಯಿದ್ ಬಿಂದ್ ಕೊರ್ದು, ನಾಲ್ ಕೊಡಿದ ಇರೆಕುಲಾ ಬಿಂದು ಮುಟ್ಟವೆರ್. ಮೆಸ್ತ್ರೀ ತನ್ನ ಮಡುಟ್ ಕೋರಿನ್ ಕಡ್ಪುವೆ. ಅವು ಪೂರ ಬಿಂದು ರಕ್ತ ಬಿಂದು ಕೊರಿನ ಬಲಿನ್ ಮಡಲ್ದ ತೂಟೆ ಪೊತ್ತದ್ ಯೆರ್ಲಾ ಪೊವಂದಿ ಮೂಜಿ ಸಾದಿ ಕೂಡುನ ಜಾಗ್ಡ್ ಕೊನದ್ ದೀದ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಇ ಬಲಿ ಕಾಡ್ತ್ ಕನತಿನ ಪೊಸ ಮರ ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ಕಲ್ಲ್ ಗಳಸಿಪ್ಪಿನೆತ್ತವರ ಅಯಿನೊಟ್ಟುಗು ಬತ್ತಿನ ದುಷ್ಟ ಪೀಡೆ ಪಿಸಾಚಿನ ಉಪದ್ರ ತಡೆವರಾಗಾದ್ ಮಾನ್ಪುವೆರ್. ಕಡೆಟ್ ಇಲ್ಲದ ಯಜಮಾನೆ ಬಾಕಿ ಇತ್ತಿ ಪಣವುನ್ ಆಚಾರಿಗ್ ಮೇಸ್ತ್ರಿಗ್ ಕೊರುಪೆರ್.
ಸೇಜ ಬುಕ್ಕೊ ದಾನೊ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಕುಟ್ಟಿ ಪೂಜೆಡ್ ಅಚಾರಿಲೆಗ್, ಮೆಸ್ತ್ರೀನಕುಲೆಗ್, ಇಲ್ಲ್ತ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ನ ಸಮಸ್ತರೆಗ್ ಕುಂಟು, ಕರ ಬಿಸಲೆ, ಪಣವು, ಬಂಗಾರ್ ಕೊರ್ಪೇರ್.
ಪಾಡ್ದನೊ
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]ಕುಟ್ಟಿ ಪೂಜೆತ ಬಗ್ಗೆ ಬಬ್ಬರ್ಯ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಟ್ ತೆರಿದ್ ಬರುಪುಂಡು. ಸಾಂತಿ ಮರ ಕಡುತ್ತ್ ಪಡವು ಮಾನ್ತ್ತ್ ಮಾನ್ಪುನಗ ತಪ್ಪು ಕಾಣಿಕೆ ಪನ್ಪಿ ನೆಲೆಟ್ ಕುಟ್ಟಿ ಪೂಜೆನ್ ಬಬ್ಬರ್ಯೆ ಮಾನ್ಪುವೆ.[೭]
- ಪಡವುಗು ಕುತ್ತಿಪೂಜೆ ಆನ್ಗೆಯೆ ಮಗಿರಿ ಮನಲ ದಿನೊಟುಯೇ.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]- ↑ https://www.merriam-webster.com/dictionary/peg
- ↑ ತುಳು ನಿಘಂಟು ಸಂಪುಟ ಮೂರು, ೧೯೯೫, ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ:ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಉಡುಪಿ ಪುಟ೮೨೧೦-೮೨೧
- ↑ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಜಾನಪದ, ಡಾ ಸುಶೀಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿ, ಪು.159
- ↑ https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131835
- ↑ "ದಕ್ಷಿಣದ ಮಲಗುವ ಮನೆ". Vijay Karnataka (in ಕನ್ನಡ).
- ↑ https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/131802/6/06_chapter%203.pdf
- ↑ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಜಾನಪದ, ಡಾ ಸುಶೀಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿ, ಪು. 159