ಕರ್ಂಗೋಲು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯರ್ದ್
Jump to navigation Jump to search

ಕರ್ಂಗೋಲು ಪದಾರ್ಥ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

'ಕರ್+ಕೋಲು' ಈ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕ್ಕುಲು ಸೇರ್‍ದ್ ಕರ್ಂಗೋಲು, ಕರಂಗೋಲು ಆದಿಪ್ಪು. ಕರ್ಂ ಪಂಡ ಕಪ್ಪುದಂದ್ ಅರ್ಥೊ. ಅಂಚಾದ್ ಕಪ್ಪುದ ಕೋಲು ಕರ್ಂಕೋಲು>ಕರ್ಂಗೋಲು ಆದಿಪ್ಪೊಡು. ಕರ್ಂಗೋಲು ನಲಿಪುನಕ್ಲೆ ಕೈಟ್ ಕರಿಯನೆಕ್ಕಿದ ಕೋಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ ನಿಕ್ಕಿದ ಕೋಲು ಪತೊಂದು ನಲಿಪುನ ಒಂಜಿ ಕುಣಿತ ಕರ್ಂಗೋಲು ಕುಣಿತ.

ಕರ್ಂಗೋಲು ಕುಣಿತ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕರ್ಂಗೋಲು ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಕುಣಿತದ ಪುದರ್. ಸುಗ್ಗಿಪುಣ್ಣಮೆ ಮೀನಮಾಸದ ಪುಣ್ಣಮೆದ ದುಂಬುನಾನಿ ಪಂಡ ಪೂವೆದಾನಿ ಸುರುವಾದ್ ಒಂಜಿವಾರೊ(ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸುರೂತ ವಾರೊ)ಕರ್ಂಗೋಲು ಕುಣಿತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳುನಾಡ್‍ಸುಳ್ಯೊ, ಪುತ್ತೂರು, ಬಂಟ್ವಾಳ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೋಕುಲೆಡ್ ಈ ಕರ್ಂಗೋಲು ಕುಣಿತೊ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕುಣಿತನ್ ಆದಿದ್ರಾವಿಡೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಮನ್ಸಜನಾಂಗೊಗು ಸೇರಿನಕುಲು ನಲಿಪುವೆರ್. ಮೆಕ್ಲ್ ಪಿರಾಕಡ್‍ದೇ ಬೇಸಾಯೊ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಂಚಾಯಿನೆಡ್‍ದಾವರ ಕೃಷಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಈ ಜನಾಂಗೊದಕ್‍ಲೆಗ್‍ಲಾ ಕೈತಲ್‍ದ ಸಂಬಂಧೊ ಉಂಡು.

ಕರ್ಂಗೋಲುದ ವೇಷಭೂಷಣೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  1. ಕುಣಿತೊಡು ನಾಲ್ ಜನೊ ಇಪ್ಪುವೆರ್.
  2. ನಲಿಪುನಕುಲು ಸೊಂಟೊಗು ಬೊಳ್ದುದ ಕುಂಟು ಸುತ್ತ್‌ದ್ ಕಾರ್‍ದ ಪಾದೊಗು ಮುಟ್ಟ ಜಪ್ಪುಡುವೆರ್.
  3. ತರೆಕ್ಕ್ ಬೊಳ್ದುದ ಕುಂಟು ಅತ್ತಂಡ ಬೈರಾಸ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಬಜಿ ಮಯಿಟ್ಟ್ ಇಪ್ಪಪುವೆರ್.
  4. ಸೇಡಿಮಣ್ಣ್‌ನ್ ಕಲತ್ತ್‌ದ್ ಅರೆದ್ ಬೆದ್‍ರ್‍ದ ಓಟೆಡ್ ಮೋನೆಗ್, ಎದೆಕ್ಕ್, ಬೆರಿಕ್ಕ್, ಬಂಜಿಗ್, ಇಂಚ ಸುರುಳಿಯಾದ್ ಬಣ್ಣೊ ಮೆತ್ತೊನುವೆರ್. ಮೋರೆಗ್, ಬೆರಿಕ್ಕ್, ಬಂಜಿಗ್ ಚುಕ್ಕಿ ಪಾಡ್‍ದ್ ಸರೂತೊದ ಗೆರೆ ಪಾಡೊನುವೆರ್. ಇಂದೆನ್ ಗೇಂಟಿಕಟ್ಟುನೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೈಕಾರ್‍ಗ್‍ಲಾ ಇಂದುವೇ ರೀತಿದ ಚುಕ್ಕೆ ಪಾಡುವೆರ್.

ಕರ್ಂಗೋಲುದ ಆಚರಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ನಲಿಕೆ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕರ್ಂಗೋಲು ವೇಷೊ ಪಾಡ್‍ದ್ ಗ್ರಾಮೊಸಂಚಾರೊ ಪಿದಾಡುವೆರ್. ಕರ್ಂಗೋಲು ತಂಡೊದ ಯಜಮಾನೆ ಪ್ರತೀ ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಪೋದು 'ಪೊಲಿದೆತ್ತೊಂದು ಬತ್ತೊ'(ಸಂಪತ್ತ್‌ನ್ ದೆತೊಂದು ಬತ್ತೊ) ಇಂಚ ಪನ್ಪೆ. ಅಪಗ ಇಲ್ಲಡೆದಕುಲು ಅವು ಬಲೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನಲಿಪಿಯರ ಬತ್ತ್‌ನಕ್‍ಲೆನ ಕೈಟ್ ಗಂಟೆಮಣಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿನ ಇಲ್ಲಡೆದ ಜಾಲ್‍ಡ್ ಜೋರಾದ್ ಆಡಾವೆರ್. ನಲಿಪುನಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಸಾಲ್‍ಡ್ ಉಂತ್‍ದ್ ದುಂಬು ಪಿರವು ಪಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ರಡ್ಡ್ ಕೈಟ್‍ಲಾ ನೆಕ್ಕಿಸಪ್ಪು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಆ ನೆಕ್ಕಿಸಪ್ಪುನು ಬೀಜೊಂದು ನಾಲ್‍ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್‍ಲಾ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆರ್. ಮೆಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗೆ ಒರಿ ಡೋಲುಬೊಟ್ಟೊಂದು 'ಪೊಲಿಯೇ ಪೊಲ್ಯರ್ಫೊ ಪುವ್ವೆ ಪೋಂಡುಲ್ಲಾಯ'ಂದ್ ಪದೊ ಪಂಡೊಂದು ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆ. ಇಂಚ ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಕಿಲ್‍ಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಮೆಕ್ಲೆಗ್ ಅರಿ, ಬಾರ್, ದುಡ್ಡು ಇಂಚ ದಾನೊ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ರಾತ್ರಿದ ಸಂಚಾರೊ ಮುಗಿನಗ ಕರ್ಂಗೋಲು ತಂಡೊದಕುಲು ಒಂಜಿ ಕಾಯೆರ್‍ದ ಮರತ ಬುಡೊಕ್ಕು ಬರ್ಪೆರ್. ಕಾಯೆರ್‍ದ ಮರತ ಬುಡೊಟು ವೇಷೊಭೂಷಣೊನು ಗಿಚ್ಚಾದ್ ದಿಡುವೆರ್. ಕಾಯೆರ್‍ಮರತ ಏಳ್ ಇರೆ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಅರಿ ಪಾಡ್‍ದ್ ಕೈಮುದ್ ಪೋಪೆರ್. ನೆಕ್ಕಿಸಪ್ಪುದ ಸೂಡಿನ್ ಅವ್ವೇ ಮರತ ಬುಡೊಟು ದೀಡ್‍ದ್ ಪೋಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಮೀದ್ ಒನಸ್ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಇಂಚನೇ ಒಂಜಿ ವಾರೊ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್.

ವನಭೋಜನೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕರ್ಂಗೋಲು ಕುಣಿತೊದ ಅಕೇರಿದ ದಿನೊ ಕಾನದ ಕಾಟದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸ್ಸ್‌ದ್ ಕೈ ಮುಗಿಪ್ಪೆರ್. ಊರುಸುತ್ತ್‌ದ್ ತಿಕ್ಕ್‌ನ ಅರಿ, ಬಾರ್, ದುಡ್ಡು ಇಂಚಿತ್ತಿನೆನ್ ಪೂರ ಒಂಜಿ ಪಜೆಟ್ಟ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಮಾಸೊದ ಅಡಿಗೆ ಮಾಲ್ತ್‌ದ್ ಬಲಸ್ಸುವೆರ್. ಆನಿ ಕರ್ಂಗೋಲುದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ನಲಿಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇಂಚ ಕರ್ಂಗೋಲು ಕುಣಿತೊ ಮುಗಿಪುಂಡು.

ಉಲ್ಲೇಕೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]