ಕೆಡ್ಡಸ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯರ್ದ್
Jump to navigation Jump to search

ತುಳುನಾಡ್ದ್‍ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಕೆಡ್ಡೊಸ ಪಂಡ, ಭೂಮಿ ಅಪ್ಪೆ ಪಿದಯಿ ಅಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ್ ಮಾನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪರ್ಬ, ಉಂದು ತುಳು ತಿಂಗೊಲು ಪೊನ್ನಿದಾ ೨೭ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಆಚರಣೆ ಮೂಜಿ ದಿನ ಆಚರಣೆ ಮನ್ಪುವೆರ್ ಸುರುತದಿನ ಸುರುತ ಕೆಡ್ಡಸ, ರಡ್ದೆನಾನಿ ನಡು ಕೆಡ್ಡಸ , ಮೂಜೆನಾನಿ ಕಡೆತ ಕೆಡ್ಡಸ.[೧]

ಹಿನ್ನೆಲೆ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ನಲಿಕೆದಕುಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿ ಸಾಮಾನ್

ತುಳುವಪ್ಪೆ, ಭೂಮಿದೇವಿ ಮದ್ಮಾಲ್‍ ಆಪುನಿಂದ್‍ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಆಚರಣೆ ಭೂಮಿ ಅಪ್ಪೆ ಪಿದಾಯಿ ಆಯಾಲ್, ಪಲೊ ಕೋರ್ರ ರೆಡಿ ಅಯೋಲು ಪನ್ಪಿ ನಂಬೋಲಿಕೆಟ್ ನಡತೊಂದು ಬರೊಂತುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಮೂಜಿ ದಿನತ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ ಅವ್ವು ಪೊಂಜೋವ್ವು ಅಶುದ್ದಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನಾ.[೨]

ಭೂಮಿಗ್‍ ಕೊಟ್ಟ್,ಪಿಕ್ಕಾಸ್‍ಡ್‍ ಗರ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್‍ ಹಿರಿಯಾಕುಲ್‍ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್‍.ದುಂಬುದ ಕಾಲದಾನಿ ಕೆಡ್ಡೊಸೊದಾನಿ ಭೂಮಿ ಗರ್ಪುನಗ ನೆತ್ತೆರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್‍ಗೆ. ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿದಕ್ಲು ಕೇಡ್ಡಸದಾನಿ ಭೂಮಿದ ವಾ ಬೆಲೆಲಾ ಮಲ್ಪುಜೆರ್‍.

ಕ್ರಮೋ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ನನ್ಯೇರಿ

ಸುರುತಾನಿ ಮಲ್ಲ ವಿಶೇಷತೆ ಇಜ್ಜಂಡಲ ಯಜಮಾನೆ ತರೆಕ್ಕ್ ಮೈಕ್ ಮೀದ್ ತೊಲಸೆಟ್ಯೆದಲ್ಪ ಗಿಂಡೆಡ್ ನೀರ್, ಕತ್ತಿ, ಎಣ್ಣೆ, ಸೀಗೆ, ಮಂಜೊಲ್, ಪೇರ್ ದೀದ್ ಕೈ ಮುಗ್ಯೊಡು. ಇನಿಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಭೂಮಿಗ್ ನಾಯೆರ್ ಕುತ್ತುಜಿ, ಕತ್ತಿ ದೀಪುಜಿ. ಕೃಷಿತ್ತ ವಾ ಕೆಲಸಲಾ ಮಲ್ಪರೆ ಇಜ್ಜಿ. ಅಕೇರಿದಾನಿ ನೀರ್, ಪೇರ್, ಎಣ್ಣೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬುಡ್ದು, ಸೀಗೆ ಮಂಜೊಲು ಪಾಡ್ದ್ ಕೈ ಮುಗ್ಯುವೆರ್. ಪಂಡ ಭೂಮ್ಯಪ್ಪೆ ನೀರ್ ಮೀದ್ ಮಯಿಲೆ ಮಾತ್‌ದ್ ಸುದ್ಧ ಆಯೊಲು ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ಮೂಜೆನಾನಿ ಗಮ್ಮತ್ ಅನಿ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆದ ಸುತ್ತಲೋ ಅಂಬಿ ಕೆರೆತ್ ತ್ ಶುದ್ಧ ಮಂತ್ ತ್ ಪಿದಾಯಿ ಅಯಿನಾ ಭೂಮಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಕುಲಿ ದೇಕ್ಕರ ಮಜಿ, ತರೆಕ್ಕ್ ಎಣ್ಣೆ, ಮೀಪಿ ನೀರ್ ಗ್ ಮಂಜೊಲುದಾ ಕೊಂಬು, ತರೆ ಬಾರ್ಯರ ಬಾರ್ಪನೆ, ಮೊನೆ ತುಯರ ಕನ್ನಡಿ ದಿಪೇರ್ ಗಮ್ಮತ್ ತ ಲೇಕ್ಕೊಡು ನನ್ಯೇರಿ ಪ್ರಧಾನವಾಯಿನ ತೆನೆಸ್.[೩]

ನನ್ಯರಿ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕೆಡ್ಡಸೊದ ವಿಶೇಷ ತೆನಸ್ ಕುಡು ಅರಿ. ಉಂದೆನ್ ನನ್ಯರಿ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉರ್ಪೆಲ್ ಅರಿನ್ ಪೊದ್‌ತ್‌ದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ಪೊಡಿಕ್ ಬೆಲ್ಲ, ತಾರಾಯಿ ಪಾಡ್‌ದ್ ಮೊರೆಪುವೆರ್. ರುಚಿಕ್ ತಕ್ಕ ತಿಗತ ನೆಯಿ (ಚಿಯದ ನೆಯಿ) ಪಾಡುವೆರ್. ಏಲಕ್ಕಿ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಾಡ್‌ಂಡ ಬೊಕ್ಕಲಾ ಕಮ್ಮೆನ.

ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ವನಸ್[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಕೆಡ್ದಸದ ಮದ್ಯಾನ ನುರ್ಗೆ, ಬದನೆದಾ ಕಜಿಪು.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೊನ್ನಿ (ಪುಯಿಂತೆಲ್) ತಿಂಗೊಲು ಅಕೇರಿ ಆವೊಂದು ಬನ್ನಗ ಮರ ದಯಿಕುಲೆನ ಪಂರ್ದ್ ಇರೆ ತಾಲ್ದ್ ಪೊಸ ಕೊಡಿ ತೆಗುಲುನ ಪೊರ್ತು. ಅಪಗ ಒರ ಪ್ರಕೃತಿ ಕಾಲಿ ಕಾಲಿ ಆಪುಂಡು. ಒಂಜೀತ್ ದಿನೊಟು ಕುಡ ಒರ ತೆಗುಲುಂಡು. ಈ ಪೊರ್ತುಡು ಪ್ರಕೃತಿದ ಮಹತ್ವೊನು ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಪರ್ಬ ಮಲ್ತೆರ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಕುಲು. ಪ್ರಕೃತಿ ಕುಡ ಒರ ತೆಗ್‌ಲೊಂದು ಬನ್ನಗ ಮೋಕೆಡ್ ಎದ್ಕೊನುನ ರೀತಿಯೇ ಕೆಡ್ಡಸ. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಪ್ರಕೃತಿ ನಾಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಕಾರಣೊಗಾದ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ನೆಲ ಗರ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ, ಕಾಡ್ ಕಡ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಗ್ ಬೇನೆ ಆಪುನ ವಾ ಬೇಲೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಆಚರಣೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ.

ನಲಿಕೆತಕುಲೆನಾ ಪಾಡ್ದನ ಇಂಚ ಉಂಡು[೪][ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

ಸೋಮವಾರ ಕೆಡ್ಡಸ,
ಮುಟ್ಟುನೆ ಅಂಗಾರ ನಡು ಕೆಡ್ಡಸ
ಬುಧವಾರ ಬಿರಿಪುನೆ
ಪಜಿ ಕಡ್ಪರೆ ಬಲ್ಲಿ
ಉನುಂಗೆಲ್ ಪೊಲಿಪ್ಯರೆ ಬಲ್ಲಿ,
ಅರಸುಲೆ ಬೋಟೆಂಗ್
ಸರ್ವೆರ್ ಉಲ್ಲಾಯನಕುಲು ಪೋವೋಡುಗೆ.
ವಲಸಾರಿ ಮಜಲ್ಡ್ ಕೂಡ್ದು
ವಲಸರಿ ದೇರ್ದ್ದ್ ಪಾಲೆಜ್ಜಾರ್ ಜಪ್ಪುನಗ
ಉಳ್ಳಾಲ್ದಿನಕುಲು ಕಡಿಪಿ ಕಂಜಿನ್ ನೀರ್ಡ್ ಪಾಡೋದು.
ಓಡುಡ್ ಕಡೆವೊಡು, ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ರೊಟ್ಟಿ ಪತ್ತವೊಡು.
ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಮೃರ್ಗೊಲು ಜತ್ತ್ದ್ ಬರ್ಪ.
ಕಟ್ಟ ಇಜ್ಜಾಂದಿ ಬೆಡಿ, ಕದಿ ಕಟ್ಟಂದಿನ ಪಗರಿ,
ಕೈಲ ಕಡೆಲ ಪತ್ತ್ದ್
ಉಜ್ಜೆರ್ಗೊಂಜಿ ಎರ್ಪು ಏರ್ಪಾದ್
ಇಲ್ಲ ಬೇತ್ತಡಿತ್ ಉಂತೊಂದು
ಮುರ್ಗೊಲೆಗ್ ತಾಂಟಾವೊಡು.
ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಜಯಿಪೊಡು.
ಎಂಕ್ ಅಯಿತ ಕೆಬಿ, ಕಾರ್, ಕೈ,
ಉಪ್ಪು, ಮುಂಚಿ, ಪುಳಿ ಕೊರೊಡು

ಉಲ್ಲೇಕೊ[ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ]

  1. http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/46265449.cms
  2. http://oppanna.com/oppa/kedvaasa
  3. http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=72226
  4. http://web.archive.org/web/20151021063208/http://kannada.readoo.in/2015/03/keddasa-ritual-of-tulunadu
"https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=ಕೆಡ್ಡಸ&oldid=73578"ಡ್ದ್ ದೆತ್ತೊಂದುಂಡು