ಸೋಣೊ

ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲು ಸೌರಮಾನೊ ಒರ್ಸೊದ ಐನೆನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಸೋಣೊ ಸಿಂಹ ಮಾಸೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ದಿಂಜ ಪರ್ಬೊಲು ಬರ್ಪುನ ಎಡ್ಡೆ ತಿಂಗೊಲು. ಆಟಿ ಕರಿಂಡ್ ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ಪುನೆ. ರಾಷ್ರ್ಟೀಯ ತಿಂಗೊಲು ಶ್ರಾವಣ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಸೋಣ ಆಪುಂಡು. ಸೋಣೊಡು ಬೆನ್ನಿಬೇಸಾಯೊ ಮುಗಿದ್ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಜಪ್ಪುನ ಕಾಲೊ. ಊರುದಕುಲು ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ಗಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪುನ ಕಾಲೊ. ಏನೆಲ್ದ ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ನಿರ್ನಾಲೊಗು ಕೊಯಿಲ್ ಸುರು ಆನಗ ಗಟ್ಟದ ತೋಟೊದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ್ ಬರಿಯರಾಪುಂಡು. ಸುಳ್ಯ ಪುತ್ತೂರುದಂಚಿದಕುಲು ಮಡಿಕೇರಿಗ್ ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟೊ, ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪೆರ್.

ಸೋಣ ಪದೊ ವಿಚಾರೊ

• ಸೋಣ/ಸೋನ, ಶೋಣ/ಸೋಣೊ, ಚೋನೊ
• ಸೋಣದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ : ಸಿಂಹಮಾಸ ಮುಗಿದ್ ಕನ್ಯಾಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ರಾತ್ರಿ ಒರಿ ಆನಗ್ ಅಜ್ಜಿನಂಚನೆ ಸೀರೆ ತುತ್ತಾದ್ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ಕೈಟ್ ಕೊರ್ದ್, ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್‌ ದಾಂಟ್‍ದ್ ಪಿದಯಿ ಕಡಪುಡುನ ಆಚರಣೆ. ಆನ್ ತೋಟೊಡು ಕೈಟಿತ್ತಿನ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ತಿಂದ್‍ದ್ ಅಜ್ಜಿನ ಯೇಸೊ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಾಗ್ ಬರ್ಪೆ.
• ಸೋನೋದ ಆರೆತಿ : ಸಿಂಹಮಾಸೊಡು ದೇವಸ್ತಾನೊಲೆಡ್ ನಡಪುನ ರಾತ್ರೆಕಾಲುದ ಕುಸುಮೊದಾರತಿ.

ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು

ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು

ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ.	ಪಂಚಾಂಗೊ	ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ	ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ	ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ	ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ	ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ	ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r	ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್
1.	ಪಗ್ಗು	Mēṭam	ಮೇಷ	Chaitra– Vaiśākha	Chithirai	Aries	ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ	ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್
2.	ಬೇಸ	Iṭavam	ವೃಷಭ	Vaiśākha–Jyaiṣṭha	Vaikasi	Taurus	ಮೇ-ಜೂನ್	ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್
3.	ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು	Mithuṉam	ಮಿಥುನ	Jyaiṣṭha–Āṣāḍha	Aani	Gemini	ಜೂನ್-ಜುಲೈ	ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ
4.	ಆಟಿ	Kaṟkkaṭakam	ಕರ್ಕಾಟಕ	Āṣāḍha–Śrāvaṇa	Aadi	Cancer	ಜುಲಾಯಿ-ಆಗಸ್ಟ್	ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್
5.	ಸೋಣೊ	Chingam	ಸಿಂಹ	Śravana–Bhādrapada	Aavani	Leo	ಅಗೋಸ್ಟು-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ	ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್
6.	ನಿರ್ನಾಲೊ/ಕನ್ಯಾ	Kaṉṉi	ಕನ್ಯಾ	Bhādrapada–Aśvina	Purattasi	Virgo	ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ-ಅಕ್ಟೋಬರ	ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್
7.	ಬೊಂತ್ಯೊಲು	Thulām	ತುಲಾ	Aśvina–Kārtika	Aippasi	Libra	ಅಕ್ಟೋಬರ-ನವಂಬರ	ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್
8.	ಜಾರ್ದೆ	Vr̥śchikam	ವೃಶ್ಚಿಕ	Kārtika–Mārgaśīrṣa	Karthigai	Scorpio	ನವಂಬರೊ-ದಸಂಬರೊ	ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್
9.	ಪೆರಾರ್ದೆ	Dhaṉu	ಧನು	Mārgaśīrṣa–Pauṣa	Margazhi	Sagittarius	ದಶಂಬರೊ-ಜನವರಿ	ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್
10.	ಪೊನ್ನಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್	Makaram	ಮಕರ	Pauṣa/Taiṣya-Māgha	Thai	Capricorn	ಜನವರಿ-ಪೆಬ್ರವರಿ	ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್
11.	ಮಾಯಿ	Kumbham	ಕುಂಭ	Māgha–Phālguna	Maasi	Aquarius	ಪೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್	ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್
12.	ಸುಗ್ಗಿ	Meeṉam	ಮೀನ	Phālguna–Chaitra	Panguni	Pisces	ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್	ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್

ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು

ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.

ಸಂಕ್ಯೆ	ತಿಂಗೊಲು	ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು	ಆಚರಣೆಲು	ಗಾದೆಲು
೦೧	ಪಗ್ಗು	ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್	ಬಿಸು ಪರ್ಬ, ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ
೦೨	ಬೇಸ	ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ	ಪತ್ತನಾಜೆ
೦೩	ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್	ಮೇ-ಜೂನ್	ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ
೦೪	ಆಟಿ	ಜೂನ್-ಜುಲೈ	ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ ನಲಿಕೆ,ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನು	ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊಗ್ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು
೦೫	ಸೋಣ	ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್	ಸೋಣದ ಜೋಗಿ	ಆಟಿ ಆಡೊಂದು ಪೋಪುಂಡು ಸೋಣ ಓಡೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು
೦೬	ನಿರ್ನಾಲ	ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್
೦೭	ಬೊಂತ್ಯೊಲು	ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್
೦೮	ಜಾರ್ದೆ	ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ
೦೯	ಪೆರಾರ್ದೆ	ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ
೧೦	ಪೊನ್ನಿ	ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ
೧೧	ಮಾಯಿ	ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ	ಕರಂಗೋಲು ನಲಿಕೆ
೧೨	ಸುಗ್ಗಿ	ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್	ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ, ಕಂಗಿಲು

ನಂಬಿಕೆ

• ಸೋಣದ ಜೋಗಿ : ನಲಿಕೆದಕುಲು ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೋಣದ ಜೋಗಿ ಯೇಸೊಡು ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಾರಿ ಗಿಡತೊಂದು ಪೋಪುನ ಆಚರಣೆ
• ಸೋನ ಸನಿಯಾರೊ : ಸೋಣೊಡು ಸೋಣೊ ಸನಿಯಾರ ಉನ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ.
• ಸೋಣದೀಪ : ಸೋನ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆ ಚಾವಡಿಡ್ ದೀಪೊ ದೀಡುನ ಕ್ರಮೊ.
• ಸೋಣ ನಡಾವಳಿ : ಸೋನೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಆರಾಧನಾ ನಡಾವಳಿ. ಧರ್ಮನಡಾವಳಿ.
• ಸೋಣದ ಪುಣ್ಣಮೆ : ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪುಣ್ಣಮೆ ಇಸೇಸೊ ಆಯಿನವು. ಬಲೀಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬರ್ಪೆ ಪನ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಒಂಜಿ ಸೋಣ ಪುಣ್ಣಮೆ.
• ಸೋಣದ ಪೂ : ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಅರಳುನ ಒಂಜಿ ಪೂವುಗು ಸೋಣಪ್ಪೂ ಪನ್ಪೆರ್
• ಸೋಣತ ಮದಿಮಾಲ್ : ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ.

ಅಟಿ ಬಂಞತ ತಿಂಗೊಲು ಅಯಿತ್ ಬುಕ್ಕ ಬರ್ಪಿ ತಿಂಗೊಲು ಪೊರ್ಲು ಮದಿಮಾಲ್‌ಂದ್ ಅದುಪ್ಪು,